Làm nông hay thu mua nông sản lâu năm thì ai cũng có "chiêu" riêng để check hạt đã khô chưa nè. Có người cắn thử hạt lúa, có người bóp hạt ngô, có người lắc bao cà phê nghe tiếng hạt va vào nhau cho vui Thực ra những cách này vẫn work phần nào, đặc biệt với các bác nông dân dày dặn kinh nghiệm.
Nhưng mà nếu nông sản để bảo quản lâu dài, bán cho doanh nghiệp hoặc xuất khẩu thì chỉ dựa vào kinh nghiệm thôi là chưa đủ đâu nhé! Giờ đây, hầu hết các đơn vị thu mua đều có tiêu chuẩn về độ ẩm cực kỳ strict. Chỉ cần độ ẩm cao hơn quy định khoảng 1–2% thôi là lô hàng có thể bị ép giá, yêu cầu sấy lại hoặc thậm chí bị từ chối thu mua luôn á
Theo mình research thì mức độ ẩm phù hợp để bảo quản của một số loại nông sản phổ biến như sau:
Các loại hạt:
• Lúa: khoảng 12–14%
• Gạo: khoảng 12–14%
• Ngô: khoảng 13–14%
• Cà phê nhân: khoảng 11–12,5%
• Hồ tiêu: khoảng 12–13%
• Đậu nành: khoảng 11–13%
• Lạc (đậu phộng): khoảng 8–10%
• Hạt điều: khoảng 8–10%
Với các loại rau củ quả:
• Rau ăn lá (xà lách, cải xanh, rau muống...): khoảng 95–98% RH để giữ độ tươi ngon mướt mát
• Bắp cải, súp lơ: khoảng 95–98% RH
• Cà rốt, củ cải: khoảng 95–98% RH
• Khoai tây: khoảng 90–95% RH, kết hợp nhiệt độ 7–10°C để tránh nảy mầm
• Hành, tỏi: khoảng 65–75% RH (lưu ý: độ ẩm cao quá là mọc mầm hoặc bị mốc ngay nha!)
• Cà chua: khoảng 85–95% RH
• Dưa chuột: khoảng 90–95% RH
• Ớt: khoảng 90–95% RH ️
• Chuối: khoảng 90–95% RH
• Táo, lê: khoảng 90–95% RH
• Cam, quýt, bưởi: khoảng 85–90% RH
Đây là những mức được khuyến nghị để hạn chế nấm mốc, côn trùng và đảm bảo chất lượng trong quá trình bảo quản. Nếu nông sản còn ẩm mà đã đóng bao, chỉ sau một thời gian ngắn có thể xuất hiện hiện tượng nóng bao, mốc hạt hoặc giảm chất lượng. Ngược lại, nếu sấy quá khô thì lại làm hao hụt trọng lượng, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị kinh tế luôn.
Thực tế, nhiều người làm nghề lâu năm vẫn kết hợp cả kinh nghiệm và thiết bị đo. Kinh nghiệm giúp nhận biết nhanh tình trạng của nông sản, còn máy đo sẽ xác nhận chính xác trước khi đưa ra quyết định nhập kho hoặc xuất bán. Cách làm này vừa tiết kiệm thời gian vừa hạn chế rủi ro, đặc biệt khi xử lý số lượng lớn.
Một điểm nữa là độ ẩm trong cùng một lô hàng không phải lúc nào cũng đồng đều đâu nha. Bao ở phía ngoài có thể đã khô nhưng phần hạt ở giữa hoặc dưới đáy vẫn còn ẩm. Nếu chỉ kiểm tra bằng mắt hoặc cảm giác thì rất khó phát hiện. Máy đo độ ẩm sẽ giúp xác định chính xác hơn, từ đó quyết định có cần sấy thêm hay không.
Theo mình, nếu chỉ trồng vài bao lúa hay vài tạ ngô để xài trong gia đình thì kinh nghiệm có thể đáp ứng được phần nào. Nhưng với những hộ sản xuất quy mô lớn, đại lý thu mua hoặc doanh nghiệp chế biến thì độ chính xác là yếu tố cực kỳ quan trọng. Một sai số nhỏ về độ ẩm cũng có thể ảnh hưởng đến cả lô hàng, gây thiệt hại lớn hơn nhiều so với chi phí đầu tư một chiếc máy đo đấy!
Hiện nay có khá nhiều dòng máy đo độ ẩm nông sản dành cho lúa, gạo, ngô, cà phê, hồ tiêu... với thao tác sử dụng khá đơn giản. Chỉ mất vài giây là có thể biết được độ ẩm thực tế của mẫu đo, giúp người dùng yên tâm hơn khi bảo quản hoặc giao hàng.
Nguồn: tinhte.vn