Thế giới có vô số gã khổng lồ công nghệ, nhưng mà không phải ai cũng đủ trình để chạm đến đỉnh cao cuối cùng: "disrupt" cả một thị trường luôn nha!
Nhắc đến tiếng Anh công nghệ là nhắc đến cả tá từ khiến các bác dịch thuật phải "toang đầu" Có những từ dịch ra khó mà đủ nghĩa, kiểu như "wearable" - dịch chay chay thì là "có thể mặc được", nhưng thực chất nó để chỉ các thiết bị số có yếu tố thông minh, ví dụ như smartwatch, smartglass hay ngay cả những chiếc tai nghe thông minh ấy.
Hoặc có những từ dịch đúng nghĩa nhưng nghe "trời ơi đất hỡi" luôn. Điển hình như từ "foldable" - nhiều báo Việt dùng để chỉ màn hình "có thể gập được". Dịch xuôi hơn là "màn hình gập" thì cũng không chuẩn lắm, vì nhiều mẫu màn hình foldable thậm chí còn cuộn như tấm vải nữa cơ
Thế nhưng, nói đến "tiếng Anh hi-tech" thì từ khiến các dịch giả "toang" nhất phải kể đến "disrupt".
Tại sao cơ? Vì "disrupt" nếu dịch đúng nghĩa là "gián đoạn", kiểu như cáp quang đứt, đường truyền bị gián đoạn ấy mà.
Nhưng nếu chỉ là "gián đoạn" thế thôi thì khái niệm disrupt (hay tính từ disruptive) đã không quan trọng đến vậy rồi. "Disrupt" là từ thường xuyên được xài khi nói về các công ty mang tính chất cách mạng. Một tờ báo lớn của giới tech/startup là TechCrunch thậm chí còn tổ chức riêng một sự kiện tên "Tech Disrupt" luôn đó
Vậy thì "disrupt" ở đây là gì? Tại sao khi nói về những cuộc cách mạng công nghệ, nói về startup, người ta lại hay nhắc đến từ "disrupt"?
Để hiểu khái niệm này, hãy nói về gã khổng lồ công nghệ thường xuyên được gắn liền với từ "disrupt" nhất: Apple. Nhắc đến Apple là nhắc đến tranh cãi rồi. Apple có một đội quân fan hâm mộ khổng lồ và cũng rất nhiều anti không kém Những người anti Apple thường viện câu "Apple sáng tạo ra..." để chỉ ra rằng Apple không thực sự sáng tạo ra thứ gì mới, rằng chỉ có fan cuồng mới tin Apple là cha đẻ của một loại thiết bị nào đó.
Nhưng ở phía ngược lại, Apple lại được cả Google, IBM và NASA tin dùng. Cha đẻ của Internet cũng là "fan" của Apple đó nha. Và nếu bạn hỏi những người quan sát thị trường, sẽ không có ai phủ nhận sức ảnh hưởng của Apple lên thế giới công nghệ cả. Lý do là vì Apple chẳng cần là kẻ đi đầu, mà chỉ cần là kẻ "disrupt" thôi
Nếu nhìn vào lịch sử bạn sẽ thấy Apple chẳng bao giờ sáng tạo ra thứ gì thực sự mới cả. Máy nghe mp3 đến từ Hàn Quốc, "smartphone" đến từ Nokia và BlackBerry, tablet đến từ Microsoft, smartwatch đến từ Seiko...
Thế nhưng, trong từng trường hợp, bước chân đầu tiên của Apple luôn khiến các thị trường truyền thống bị "lật kèo" toàn tập. Minh chứng rõ rệt nhất là trường hợp của iPhone: trong khi khái niệm smartphone vốn đã thuộc về Nokia và BlackBerry từ lâu, kể từ khi iPhone ra đời, người tiêu dùng bắt đầu có một khái niệm khác hẳn về những chiếc điện thoại trong mơ
Motorola, Nokia và BlackBerry lần lượt đi vào chỗ khó khăn, điện thoại tính năng (feature phone) càng ngày càng "out trình" khỏi danh mục của các hãng lớn.
Cùng lúc đó, khái niệm "khối chữ nhật bo tròn với màn cảm ứng điện dung, kiến trúc phần cứng tương tự máy tính (chip, RAM, ổ lưu trữ) và hệ điều hành 'đầy đủ'" vươn lên trở thành khái niệm đầu tiên mọi người nghĩ đến khi nhắc đến smartphone.
Người ta nói rằng Apple đã disrupt thị trường di động. Chữ "disrupt" ở đây nếu dịch sát nghĩa nhất sẽ là "khuynh đảo". Nhưng nếu dịch disrupt thành gián đoạn thì bạn có thể hiểu rằng Apple đã "chốt sổ" thị trường cũ (di động "ngu") và mở ra thị trường mới: di động thông minh
Nhưng dĩ nhiên rồi, Apple không phải là "disruptor" duy nhất của thế giới hi-tech đâu nha. Chính mảng kinh doanh nhạc số của Apple đã bị Spotify và Pandora làm cho "gián đoạn" cho đến khi Apple cũng phải bỏ cuộc thị trường bán nhạc và ra mắt dịch vụ stream của riêng mình. Đối thủ lớn nhất của Apple là Google đã vươn lên bằng cách làm khuynh đảo thế giới Internet, mở ra phương thức mới cho người dùng "mở cổng" vào web - qua tìm kiếm thay vì qua các trang web "tĩnh" như Yahoo. Sau này, Google còn thay đổi cả cách con người nhận/gửi mail bằng cách cung cấp dịch vụ webmail chất lượng đầu tiên, phá vỡ mô hình phần mềm client (Outlook, Thunderbird) truyền thống
Nguồn: kenh14.vn