HuouKiki5124
New member
Vì đam mê và khao khát tri thức, hội nhà khoa học ngày xưa đã từng tự biến mình thành "chuột bạch" cho những thí nghiệm cực nguy hiểm. Và thật sự nhân loại phải cảm ơn sự liều lĩnh của họ lắm đó!
Giờ nghĩ đến thí nghiệm khoa học là thấy cả một phòng lab xịn sò với đủ thứ đồ bảo hộ: kính chống hóa chất, găng tay, mặt nạ chống độc... Các researcher phải tính toán kỹ càng từng chi tiết, loại bỏ mọi yếu tố nguy hiểm và chỉ tiến hành trong điều kiện an toàn tối đa.
Nhưng ngày xưa? Hoàn toàn khác story luôn! Những thao tác giờ coi là cơm bữa, hồi đó có thể dẫn đến kết cục "một đi không trở lại" đấy. Thế mà vì đam mê và khao khát tri thức, các nhà khoa học có thể làm những điều không tưởng đến mức... sốc óc!
## 1. Newton: Tự lấy kim... chọc thẳng vào nhãn cầu ️
Nhắc đến ông là nghĩ ngay đến lực hấp dẫn và những phát hiện đặt nền móng cho cơ học cổ điển. Nhưng ít ai biết Newton còn mê quang học, đặc biệt là cách mắt người cảm nhận màu sắc. Và ông không phải tuýp ngồi yên suy nghĩ - ông là người của hành động!
Và thế là để thỏa mãn sự tò mò, ông dùng một cái kim xỏ (loại kim tương đối cùn nhưng to và dày, thường dùng để luồn dây qua quần áo) chọc vào khe giữa cầu mắt và hốc mắt rồi ấn thử. Một tay làm, một tay ghi chép lại những gì quan sát được - peak dedication luôn!
Thí nghiệm kinh dị này cho thấy khi kích thích vào các điểm khác nhau trên võng mạc thì các màu sắc khác nhau xuất hiện. Cường độ lực tác dụng và cường độ ánh sáng trong phòng lab cũng ảnh hưởng đến màu sắc quan sát được.
Giờ với sự trợ giúp của ngành giải phẫu, chúng ta đã giải thích được cặn kẽ hiện tượng này rồi. Mắt có hai loại tế bào cảm nhận ánh sáng là tế bào hình que và tế bào hình nón, phân bố dày đặc trên võng mạc – chính là chỗ Newton chọc vào đó!
Việc tác dụng lực trực tiếp lên võng mạc gần giống kích thích mà ánh sáng tạo ra nên ông đã nhìn thấy các đốm màu khác nhau xuất hiện. Science is weird!
## 2. Humphry Davy: Hít thử hóa chất mới và vô tình tạo ra trào lưu "bóng cười"
Humphry Davy là cái tên quá đỉnh trong giới khoa học với hàng loạt đóng góp về các nguyên tố hóa học. Nhưng ai cũng có thời "lầm lũ" trước khi thành danh mà!
Hồi trẻ, Davy từng làm trợ tá thí nghiệm tại một học viện nghiên cứu về các loại khí, với nhiệm vụ tìm ra công dụng y tế của các chất khí ở đây.
Có nhiều cách để làm việc này, nhưng Davy chọn cách liều lĩnh nhất: hít thử luôn!
Mọi thứ trở nên thú vị khi ông vô tình kiểm tra mẫu N2O – yup, chính là khí gây cười đình đám đó! Sau khi hít một lèo 15 lít khí này trong 7 phút, ông bỗng cảm thấy bay bổng, sảng khoái và cứ thế cười không phanh. Davy quá thích trải nghiệm đó nên sau giờ làm rủ cả hội bạn thân cùng hít.
Thay vì bơm vào bóng như bây giờ, họ bơm N2O vào các túi lụa. Trào lưu bóng cười nổi tiếng vào thế kỉ 19 của giới thượng lưu chính là từ đây mà ra đó nha!
## 3. Jonas Salk - hiến thân cho những liều vaccine đầu tiên
"Một nhà khoa học muốn thành công không chỉ là người phát minh ra thứ gì đó hữu dụng, mà còn phải có can đảm để tin vào nó". Câu này đúng hết sẩy với Jonas Salk – cha đẻ của vaccine chống viêm tủy xám đời đầu.
Chứng kiến cơn ác mộng mà căn bệnh này gây ra, ông quyết tâm nghiên cứu bằng được vaccine. Và sau khi thành công, nhà nghiên cứu đã làm một điều hiếm ai dám nghĩ tới: tình nguyện tiêm thử vaccine mới cho bản thân và cả gia đình mình luôn!
Do ông chọn hướng đi mới rất khác so với các đồng nghiệp, không ai biết kết quả sẽ ra sao. Tất cả đều chờ đợi trong hồi hộp.
Thật may là trời không phụ lòng người, công sức của ông đã được đền đáp! Vaccine mới rất hiệu quả, cứu sống hàng nghìn người và được yêu cầu cấp bằng sáng chế vào năm 1954 – chỉ một năm sau khi công bố.
Nhưng khi được hỏi ai sẽ đứng tên sở hữu phát minh này, Jonas Salk đã trả lời bằng câu nói vô cùng legendary: "À, nhân loại, tôi nghĩ vậy". Điều này đồng nghĩa ông đã cho đi phát minh của mình hoàn toàn miễn phí! Respect max!
## 4. Thomas Lewis và Jonas Kellgren: Tiêm nước muối để tìm ra nguyên lý cực quan trọng trong y học
Phải tốn rất nhiều thời gian và công sức, nhân loại mới đạt được những hiểu biết như ngày hôm nay về cơ thể con người. Bởi một chỉnh thể hoàn hảo thì cách vận hành đương nhiên sẽ vô cùng phức tạp. Vì vậy, cơ thể đôi khi có những hiện tượng sinh lý thoạt nhìn tưởng sai mà hóa ra lại đúng không tưởng – nếu chúng ta đủ giỏi để hiểu nó.
Chẳng hạn, có trường hợp nhập viện vì đau tay trái, nhưng khi khám ra thì người đó lại bị bệnh tim! Giờ việc bệnh nhân "bệnh một nơi, đau một nẻo" đã không còn xa lạ – người ta hay gọi là "đau quy chiếu".
Nhưng gần một thế kỉ trước thì chuyện này từng khiến giới y học đau đầu lắm!
Hai bác sĩ Thomas Lewis (chuyên khoa tim) và Jonas Kellgren (chuyên khoa thấp khớp) quyết định tìm hiểu ngọn ngành về hiện tượng oái oăm này. Cho rằng có mối liên hệ giữa vị trí đau và cơ quan bị bệnh, họ lấy nước muối và tiêm thử vào khắp nơi trên cơ thể để quan sát phản ứng.
Nghe thì đơn giản, nhưng nước muối có thể tạo ra những cơn đau khủng khiếp nếu tiêm vào bắp thịt đó! Vậy mà đó chính xác là những gì hai ông đã làm.
Sau này, công trình họ cùng xây dựng tạo được tiếng vang rất lớn. Dựa trên nền tảng này, giờ chúng ta dùng phương pháp chẩn đoán nhờ bản đồ quy chiếu rất thường xuyên. Việc mô tả chính xác khu vực đau ở nội tạng rất khó với bệnh nhân, nhưng đau ở da thì quá rõ ràng. Từ đó, dựa trên phản hồi về những vùng bị đau, ta dễ dàng quy ra phần tạng bị tổn thương.
## 5. Henry Head - tự cắt dây thần kinh của chính mình
Từ trước tới nay, y học gần như vẫn bảo toàn quan điểm tế bào thần kinh gần như không thể tái tạo. Một khi đứt là mất luôn. Thế mà thực tế, người ta quan sát thấy nhiều trường hợp bệnh nhân phục hồi được phần nào sau các chấn thương lớn lên dây thần kinh ngoại biên.
Ví dụ, có những ca khi bệnh nhân nhúng bàn tay bị thương vào nước nóng, họ không biết là nó nóng mà chỉ cảm thấy đau. Với một số trường hợp khác, phần cơ thể bị ảnh hưởng có thể cảm nhận áp lực lớn và cả cảm giác đau, nhưng khi sờ nhẹ vào thì họ lại không cảm thấy gì.
Những chi tiết cực kỳ mâu thuẫn này lôi cuốn được sự chú ý của một trong những nhà thần kinh học đầu ngành thời đó: Henry Head. Ông rất muốn biết bằng cách nào những kích thích có thể được truyền tới não bộ - khi mà dây thần kinh đã bị tổn thương như vậy.
Không tìm được đối tượng nghiên cứu thích hợp, Henry quyết định biến chính mình thành "chuột thí nghiệm". Ông đến bệnh viện và yêu cầu họ... cắt đứt một đoạn dây thần kinh trên chính cánh tay trái của mình để tiện quan sát!
Ngày 25 tháng 4 năm 1903, tại nhà của một đồng nghiệp, cuộc phẫu thuật được tiến hành. Nghiên cứu sau đó kéo dài hơn 5 năm và cuối cùng khám phá của ông trở thành một trong những viên ngọc quý của nền nghiên cứu về cảm giác xúc giác. Legend behavior!
## 6. Stubbins Ffirth: Tự tay tiếp xúc với đủ loại bệnh
Vào khoảng cuối thế kỉ 18 – đầu thế kỉ 19, đại dịch sốt vàng bùng nổ và giết hàng nghìn người tại Philadelphia. Không chỉ người dân, các chuyên gia lớn thời đó đều cho rằng bệnh này không chỉ nguy hiểm mà còn rất dễ lây lan.
Stubbins Ffirth – một sinh viên y khoa mới ra trường lại bác bỏ nhận định đó. Ffirth cho rằng sốt vàng không lây, nó chỉ là kết quả của việc sốc nhiệt khi mùa hè đến sau tiết trời lạnh lẽo của mùa đông. Bằng chứng là số lượng người bệnh tăng đáng kể vào hè.
Nguồn: kenh14.vn