Địa Trung Hải suýt "bay màu" vì lý do nghe xong muốn quỳ

Tưởng tượng nha: một cây cầu đất nối thẳng châu Âu sang châu Phi, đi bộ qua luôn không cần máy bay! Mà may thay có một "plot twist" giúp Địa Trung Hải hồi sinh, không thì giờ chỉ còn là sa mạc muối thôi.

Vừa mới đăng trên tạp chí Nature Communications đây, các nhà khoa học bóc phốt luôn: cách đây khoảng 5,5 triệu năm, Địa Trung Hải đã từng... bốc hơi theo đúng nghĩa đen á! Mất tới 69% lượng nước so với bây giờ luôn. Bay màu vậy đó

4a1b8b2aa311f2f83476.jpg


Nhóm nghiên cứu do anh Giovanni Aloisi từ Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) dẫn đầu đã phân tích các đồng vị clo trong muối lắng đọng dưới đáy biển, rồi kết hợp xây mô hình số xịn xò. Kết quả cho thấy drama này - gọi là Khủng hoảng độ mặn Messinian (MSC) - diễn ra theo 2 giai đoạn hết sức kịch tính.

**Giai đoạn 1** (35.000 năm): Dòng nước giữa Địa Trung Hải và Đại Tây Dương bắt đầu bị "nghẽn" ở khu vực eo biển Gibraltar hiện nay. Nước biển không được bổ sung nước ngọt, thế là quá trình bốc hơi và lắng muối cứ thế mà tăng tốc không phanh

**Giai đoạn 2** (10.000 năm tiếp theo): Địa Trung Hải bị cô lập hoàn toàn luôn! Mực nước tụt xuống tận 2,1 km ở một số nơi. Lúc này, dải đất ngầm dưới eo biển Sicily lộ ra, chia đôi Địa Trung Hải và tạo thành cầu đất nối châu Phi - châu Âu. Phía Đông Địa Trung Hải bốc hơi nhanh nhất, để lại toàn mỏ muối khổng lồ

Từ trước đến nay, các nhà khoa học vẫn cãi nhau xem MSC xuất hiện thế nào và liệu Địa Trung Hải có thật sự tách khỏi Đại Tây Dương hoàn toàn không. Giờ thì rõ rồi: cả hai phe đều đúng, chỉ là nó diễn ra theo 2 giai đoạn thôi! ✌️

Về lý do tại sao Địa Trung Hải lại bị cô lập? Các nhà nghiên cứu không đào sâu lắm, nhưng thời điểm này rơi vào thế Trung Tân của kỷ Đệ Tứ - giai đoạn hoạt động kiến tạo siêu mạnh. Có thể các hoạt động địa chất đã vô tình làm thay đổi địa hình và chặn dòng chảy giữa vùng biển này với Đại Tây Dương

Chính MSC này còn gây thêm nhiều biến động khác nữa: áp lực tăng lên lớp vỏ bề mặt, các khu vực xung quanh khô cạn. "Kích thước khổng lồ của vùng trũng Địa Trung Hải do mực nước hạ xuống sẽ gây ra những tác động khí hậu trên quy mô toàn cầu, bao gồm những thay đổi trong mô hình lượng mưa" - nhóm tác giả giải thích.

Ngày nay, eo biển Gibraltar rộng và sâu hơn nhiều so với giai đoạn 1 của MSC. Nếu không có kết nối này với Đại Tây Dương, ước tính mực nước biển Địa Trung Hải sẽ giảm gần nửa mét mỗi năm luôn á!

Nguồn: kenh14.vn
 
Back
Top