Mở nắp tàu ngầm nghe thì ez như mở cửa, mở nắp cống, nhưng thật ra... nó là cả một môn nghệ thuật luôn á! Mở nắp giữa các khoang thì không sao, chỉ cần hơi có sức. Nhưng mở nắp khi tàu nổi lên sau khi lặn lâu? Ối giời ơi, phải tập luyện thuần thục lắm mới được!
Từ nghệ thuật mở nắp tàu ngầm...
Theo đại tá lữ trưởng Trần Thanh Nghiêm thì: Cùng một con tàu, cùng trang bị, cùng không gian chật hẹp, cùng những con người đó... nhưng tàu ngầm trước khi lặn và sau khi lặn rồi nổi lên là khác hẳn luôn.
Thủy thủ ở bờ vẫn bình thường như mọi người lính hải quân khác. Nhưng sau khi chui xuống tàu ngầm, đi vào lòng biển 10 ngày, 30 ngày, hoặc lâu hơn... họ đã trở thành con người khác rồi
Cái khác đó giống như đang đi xe ga chuyển sang đi xe số ấy. Cái khác đó là sau mỗi lần đi biển, cân nặng bay màu mấy kg – đại tá Trần Thanh Nghiêm lần đầu huấn luyện tàu ngầm ở biển Baltic (Nga) đã "drop" mất 4kg luôn á!
Cái khác đó là sự gò bó, tù túng trong không gian chật hẹp, nhưng rồi khi tàu nổi giữa quân cảng Cam Ranh, tinh thần lại phơi phới, phóng khoáng lên ngay
Nhưng cảm giác hồi hộp, mong được ngắm trời xanh rõ nhất là lúc... mở nắp tàu ngầm để lên đài chỉ huy hoặc lên boong!
Khi tàu ngầm đóng kín để lặn, áp suất bên trong cao hơn hẳn bên ngoài. Khi nổi lên và mở nắp để lên boong thì phải cần sức để thắng được lực cản nặng nề đó. Người thủy thủ mở nắp phải gồng sức, đánh tay mở từ từ, đồng thời phải nắm chắc đai ghìm nắp để áp suất thoát dần ra ngoài.
Các bạn hình dung giống như mở nắp bia, hay lon nước ngọt đó – bật nhanh quá là bọt ga phọt ra mất nửa lon luôn Hoặc như mở sâm panh, nhanh quá là cái nút bay tận trần nhà á!
Dù được huấn luyện kỹ rồi, nhưng nếu thao tác vụng về thì tay vẫn bị tím bầm, hoặc nếu quên quy trình là áp suất tuôn ra tạo luồng gió mạnh như bão, tốc cả quần áo, đau rát da bụng ngực luôn
Có khi không khéo, áp suất quá mạnh thì người... bay luôn lên trời ấy chứ! Giống như máy bay bị thủng vỏ, quần áo, giày dép... và cả người sẽ bị cuốn bay ra ngoài
Tàu ngầm nguyên tử lặn sâu đến 500m, thử thách áp suất cao hơn cả tàu diesel lớp Kilo 636. Mở nắp tàu ngầm nguyên tử càng khó khăn phức tạp hơn nữa.
Đại tá Trần Thanh Nghiêm kể: Thuyền trưởng tàu ngầm Nga chui lên khi tàu nổi, bao giờ cũng có một thủy thủ đi theo để... giữ chân sếp lại! Đề phòng áp suất quá mạnh, khi mở nắp mà không giữ thì thuyền trưởng bay lên trời mất.
Chính vì thế, thủy thủ Lữ đoàn tàu ngầm 189 phải tập luyện thuần thục, luôn có ý thức ghìm tay mở nắp để áp suất thoát từ từ. Họ phải điều chỉnh đến khi nào cảm nhận được không khí ấm áp, trong lành ở bên ngoài đối lưu thì mới đẩy nắp chui lên.
Đến... nghệ thuật đi vệ sinh
Vốn tính tò mó nghề nghiệp làm báo, tôi rất muốn biết trong không gian chật hẹp tàu ngầm đó, thủy thủ đi "ị" ra sao? Hóa ra, chỉ việc giải quyết "nỗi buồn" này cũng là cả một nghệ thuật kỳ công luôn á!
Sau khi đi hết các khoang máy, khoang vũ khí, khoang trung tâm chỉ huy... tôi bảo trung tá Đậu Văn Hoàng – thuyền trưởng tàu ngầm 184: "Bây giờ mình muốn đi vệ sinh một phát có được không?".
Anh Hoàng cười cười, chắc chưa hiểu ý định, bảo: "Anh Minh chưa được huấn luyện thuần thục, chưa đi được đâu, ráng nhịn hoặc lên bờ ngay đi"
Tôi liền giải thích: "Thực ra mình muốn xem cái phòng...". Ồ vị thuyền trưởng hiểu ngay, dẫn tôi đi xem. Đó là một phòng xinh xắn tương đối hẹp. Mọi thủy thủ đều được huấn luyện và phải tập nhiều lần trước khi... là người thực tế dùng nó.
Đi xong, xả nước, đóng van. Ngón tay nhẹ nhàng chỉnh van cân bằng áp suất. Nhìn đồng hồ... Cả một quy trình trước khi nhấn nút để hệ thống tự động tống chất thải ra ngoài.
Cái khó của "công cuộc đi vệ sinh" là hệ thống tự thải luôn có... áp lực dư
Nếu thủy thủ đi xong mà chỉnh van áp suất nhanh, ẩu, không nhìn kim đồng hồ, hoặc chỉnh sai số... thì áp lực dư sẽ đẩy chất thải bắn ngược lại với sức mạnh có thể dựng cột nước cao từ 100 đến 200m!!!
Bạn đọc hình dung xem, nếu mình ở trong tình huống trớ trêu, dở khóc dở cười đó thì sao?
Đại tá Trần Thanh Nghiêm cũng kể: Thực tế trong huấn luyện tàu ngầm, thủy thủ Nga ở biển Baltic cũng vì sơ ý nên chịu trận "đại hồng thủy chất thải phun vào người"
Chất thải bắn khắp người, quần áo ướt nhẹp, tràn khắp phòng vệ sinh, chảy ra cả bên ngoài... Cả đêm không ngủ nổi vì hôi, cả kíp kỹ thuật phải thay nhau tẩy rửa, sát trùng, sấy khô, vẩy hương liệu cho không khí bớt nồng
Anh Nghiêm bảo: "Đi vệ sinh trong tàu ngầm là cả một quy trình khoa học và đạt đến trình độ... nghệ thuật. Thủy thủ trong mơ cũng phải nhớ tay phải đóng van này, tay trái chỉnh van kia, mắt nhìn chính xác chỉ số áp suất trên đồng hồ để nhấn nút đẩy ra ngoài đúng cách"
Và... xô nước mồ hôi
Có thể nói không phóng đại: Thử thách để làm chủ tàu ngầm là thử thách cao nhất, khắc nghiệt nhất trong tất cả các loại vũ khí mà nhân loại đang có!
Vị lữ đoàn trưởng tàu ngầm số 19 của Hạm đội Thái Bình Dương (căn cứ ở vùng biển Kamchatka) được Nga cử sang chỉ huy huấn luyện thủy thủ tàu ngầm Việt Nam.
Người bạn Nga này đi cùng đại tá Trần Thanh Nghiêm trên tàu ngầm 182 - Hà Nội trong một cuộc huấn luyện lặn sâu. Lúc đầu vui vẻ, đứng trên đài chỉ huy ngắm mây trời sóng nước, hải âu bay lượn ️
Tàu lặn xuống, vẫn cười tươi, vui vẻ làm việc bình thường. Đến khi... thực hiện phương án không cho điều hòa hoạt động – giả định tình huống xấu mà thủy thủ dễ gặp, để thử thách
Nhiệt độ trong tàu tăng lên 30°C, ông lữ đoàn trưởng Nga vẫn cười nói. Tăng dần lên 40°C, ông vẫn chịu được, thậm chí còn kể chuyện cười cho thủy thủ Việt Nam nghe
Nhưng khi nhiệt độ tăng lên 41, rồi 42°C thì ông không cười được nữa. Ông xin cho phép tàu ngầm 182 - Hà Nội... quay về
Nhưng đã đi biển là đi! Nhiệm vụ đã ấn định rồi. Còn kinh phí, xăng dầu, ăn uống tốn kém không kể xiết, và còn là... danh dự thủy thủ tàu ngầm Việt Nam Không thể quay về – quay về là đào ngũ!
Lữ đoàn trưởng tàu ngầm Việt Nam – đại tá Trần Thanh Nghiêm quyết định vẫn tiếp tục theo kế hoạch, động viên ông bạn Nga cùng chịu đựng với thủy thủ Việt Nam. Lúc làm việc mồ hôi ướt đẫm quần áo
Lúc ngủ, viên sĩ quan thuyền trưởng Nga to kềnh càng cởi trần nằm trên đệm, mồ hôi ra ướt cả đệm vì oi nóng.
Độ nóng trong tàu ngầm đến mức những quần lót ngấm mồ hôi của thủy thủ chưa kịp giặt đã khô cứng như mo nang, dựng đứng được luôn!
Sau khi tàu ngầm 182 - Hà Nội trở về, anh em thủy thủ khiêng cái nệm giường của ông lữ đoàn trưởng số 19 lên boong. Trước khi quăng lên cầu cảng, các anh cầm hai đầu nệm vắt ra... gần một xô nước mồ hôi Chuyện thật nhưng nghe khó tin lắm!
Thế mà các thủy thủ tàu ngầm Việt Nam vẫn chịu đựng được và hoàn thành cuộc huấn luyện với những thử thách kỳ diệu trong không gian kín với áp suất, không khí cao áp, không có mặt trời mặt trăng, nóng đổ mồ hôi như mưa...
Thủy thủ tàu ngầm Việt Nam chịu khó chịu khổ tốt hơn thủy thủ Nga ấy! Mỗi người sau mỗi lần đi biển đều "sụt cân" – người ít 2kg, người nhiều 5kg.
Tôi hỏi đại tá Trần Thanh Nghiêm về sức chịu đựng của thủy thủ tàu ngầm Việt Nam, tại sao lại bền bỉ, kiên cường, dẻo dai như thế?
Anh Nghiêm nói: Người Việt mình là văn minh lúa nước. Tuổi thơ của anh lính nào cũng từng chăn trâu cắt cỏ, ngụp lặn ở sông ngòi, dãi nắng dầm mưa, tóc cháy vàng nâu như lông bò
Coi như sự gian lao vất vả đó cũng là chuỗi ngày dài rèn luyện thể lực tự nhiên. Vả lại, thủy thủ mình đã được rèn luyện bài bản cả thể lực và ý chí từ khi còn là lính hải quân trên tàu mặt nước bị sóng dồn gió dập, và giờ là thử thách nghiệt ngã hơn trong tàu ngầm lớp Kilo hiện đại
Nguồn: soha.vn