Theo TS Nguyễn Thị Hồng, nguyên nhân khiến các bạn trẻ gây ra các hình ảnh phản cảm khi đi lễ đình, chùa là do thiếu hiểu biết, chạy theo hiệu ứng đám đông và đề cao cái tôi cá nhân theo kiểu thích gì làm nấy.
Mỗi dịp đầu năm, mạng xã hội lại rần rần với những hình ảnh "không thể ngờ" từ các đền chùa. Từ outfit "mát mẻ" với váy ngắn cũn, áo crop top, đến màn xô đẩy tranh giành lộc như đi chợ sale; thậm chí còn có người đu lên tháp chuông, trèo rào vào khu vực cấm để... tạo dáng sống ảo cực chill
Những hình ảnh này viral khắp mạng xã hội và khiến cộng đồng mạng bức xúc tới tận cổ. Nó không chỉ làm xấu hình ảnh chốn linh thiêng mà còn cho thấy sự thiếu hiểu biết trong cách cư xử nơi công cộng của giới trẻ.
Dù bị gọi tên nhiều, thậm chí các đình chùa còn treo biển nhắc nhở rõ ràng, nhưng không hiểu sao những hình ảnh phản cảm này vẫn cứ tăng đều đặn mỗi năm. Vậy lý do thực sự là gì?
Để hiểu rõ hơn, chúng mình đã có buổi trao đổi với TS Nguyễn Thị Hồng, Trưởng khoa Văn hóa & Phát triển, Học viện Báo chí & Tuyên truyền - người đã dành nhiều năm nghiên cứu về văn hóa Việt Nam.
"Gây chuyện phản cảm, nhiều bạn trẻ hồn nhiên nghĩ rằng mình thích thì mình làm thôi"
Giải thích về việc tại sao ngày càng nhiều bạn trẻ diện đồ "cool ngầu" khi đi chùa, lao vào cướp lộc như đi black Friday, rải tiền lẻ hay thi nhau sống ảo nơi linh thiêng... TS Hồng cho rằng, lý do chính là vì các bạn không hề biết những hành vi đó trái với chuẩn mực thuần phong mỹ tục và không phù hợp với không gian văn hóa công cộng, linh thiêng.
"Tôi cũng đã nói chuyện với nhiều bạn, những người gây chuyện phản cảm ở đình, chùa và họ đều nói rằng họ làm thế vì không biết như vậy là sai trái.
Ví dụ nhiều bạn nữ đi chùa vẫn mặc váy ngắn và nghĩ đơn giản ăn mặc miễn sao cute là được mà không hề để ý rằng, cái đẹp phải xét theo từng hoàn cảnh, không gian.
Các cụ có câu ăn cho mình, mặc cho người. Vì thế, mặc đẹp là khi mình làm vừa mắt những người xung quanh".
Không chỉ thiếu hiểu biết về văn hóa truyền thống, theo TS Hồng, lỗi cư xử nơi công cộng này còn do nhiều bạn trẻ bị lệch lạc về quan niệm sống và thiếu kiến thức xã hội.
Bên cạnh đó, những hành vi này còn bị ảnh hưởng bởi việc giới trẻ quá đề cao cái tôi cá nhân, tâm lý "my life my rules" mà không care đến mọi người xung quanh.
"Chẳng hạn nhiều bạn nằm dài tạo dáng vì muốn có kỷ niệm flexing mà không hề nghĩ rằng hành vi đó gây khó chịu cho người khác và để lại ấn tượng không hề good trong lòng họ".
Ngoài ra, TS Hồng cũng chỉ ra rằng, những hiện tượng phản cảm này xảy ra còn do sự buông lỏng của ban quản lý di tích, sự thờ ơ, thiếu nhắc nhở của mọi người xung quanh.
"Nhiều người thường có tâm lý dĩ hòa vi quý mà quên mất rằng nếu chúng ta cứ im lặng, không lên tiếng thì hiện tượng xấu sẽ xảy ra ngày càng nhiều".
Bên cạnh đó, hành vi phản cảm nơi đình, chùa còn do ảnh hưởng tâm lý đám đông - kiểu "người ta làm thì mình cũng làm theo" vậy.
Chẳng hạn nhiều người thấy người khác tranh cướp lộc thì cũng ùa vào theo hoặc đi lễ chùa, thấy người khác rải tiền lẻ thì cũng làm theo một cách vô thức.
"Ngoài chuyện thiếu hiểu biết thì nhiều người còn ùa theo, gây chuyện phản cảm vì bị kích động, nhất thời không kịp suy nghĩ xem hành vi của mình là đúng hay sai".
"Nhiều người đang hiểu sai về ý nghĩa của việc đi chùa"
Nói về ý nghĩa của việc đi chùa đầu năm, TS Hồng tâm sự, chuyện lễ chùa vốn là cách thể hiện tôn giáo theo đạo Phật.
Vì là niềm tin tôn giáo nên Phật vốn không thể ban tài, lộc, tình duyên như nhiều người tưởng. Khi đi lễ chùa, người ta chủ yếu để cầu mong sự thanh thản, tĩnh tâm và xin sự bình an thôi.
Tuy nhiên phần lễ chỉ là cái thể hiện của đạo Phật. Người hiểu về Phật giáo đều biết rằng tu tâm mới là điều quan trọng nhất. Chỉ cần trong tâm có Phật, luôn hướng thiện và sống đúng theo đạo lý nhà Phật thì sẽ được bình an.
"Các cụ ta có câu nhất tu tại gia, nhì tu chợ ba mới là tu chùa. Câu ấy có nghĩa là điều quan trọng nhất là phải chú trọng đối xử tốt với người thân, sau là đối nhân xử thế với mọi người, cuối cùng mới là nghĩ đến chuyện đi chùa.
Đạo Phật quan trọng ở hành thiện và tích đức chứ không phải chuyện cứ đi chùa thì sẽ xóa bỏ được đau khổ, công danh phát đạt, tình duyên may mắn".
TS Hồng cũng nhấn mạnh rằng, văn hóa chốn tâm linh khác với đời thường, vì thế mọi người không nên áp dụng cách sống hàng ngày khi đi lễ chùa.
Chẳng hạn như việc cố gắng thắp thật nhiều nhang, rải tiền vào tay Phật vì nghĩ rằng đó là cách thể hiện lòng thành - những điều này thực ra đều sai hết rồi!
"Thực chất những cách làm này là vô nghĩa. Đạo Phật thực ra không khuyến khích chuyện thắp nhang nhưng vì từ lâu người Việt luôn coi đó là cách thể hiện sự thành kính nên nó vẫn luôn tồn tại. Đây chỉ là vấn đề quan niệm.
Vì thế, khi đi chùa chúng ta chỉ cần thắp một nén nhang là đủ. Còn riêng chuyện rải tiền lẻ lại càng không có ý nghĩa gì cả, đó chỉ là chuyện phú quý sinh lễ nghĩa mà thôi".
Nguồn: soha.vn