Các bác khoa học đang đi tìm vàng ở Tây Australia thì bỗng nhiên... trúng jackpot khoa học luôn! Thứ họ tìm được dưới lớp cát sa mạc còn giá trị hơn cả núi vàng - đó là dấu vết của một "drama" vũ trụ cổ đại, hiếm đến nỗi nhân loại mới chỉ gặp lần thứ hai trong lịch sử.
Tây Australia vốn nổi tiếng là "thiên đường vàng" từ lâu rồi. Nhưng mà lần này, trong lúc đi kiếm vàng, các nhà địa chất lại vô tình mở khóa một kho báu xịn xò hơn hẳn mấy thỏi vàng bình thường nha!
Nằm sâu dưới lớp cát và đất sét ở khu vực Eastern Goldfields là dấu tích của một vụ thiên thạch đâm xuống Trái Đất thời cổ đại, gần như đã bị thời gian "xóa sổ" hoàn toàn. Cấu trúc này được đặt tên tạm là Ora Banda, và đang khiến giới khoa học phải "chao đảo" vì độ hiếm của nó.
Mọi thứ bắt đầu bằng một cuộc khảo sát địa chất chill chill thôi. Nhưng dữ liệu trọng lực lại "spoil" luôn một dị thường hình tròn kỳ lạ nằm deep underground ở Eastern Goldfields. Càng đào sâu, các nhà khoa học càng phát hiện bằng chứng về một thảm họa cổ đại khủng khiếp - mạnh đến nỗi làm tan chảy đá, bẻ cong tinh thể và thổi bay cả mảnh vật chất chứa vàng lên trời luôn!
Điểm đặc biệt là phát hiện này không có gì "drama" trên bề mặt đâu nha. Không có miệng hố khổng lồ, không có vòng đá nhô lên như trong phim. Tất cả bắt đầu từ những con số trọng lực thu thập được khi đi tìm vàng thôi.
Các phép đo cho thấy có một dị thường hình tròn nằm sâu dưới lòng đất. Thấy vậy là các nhà nghiên cứu quyết định khoan cho kỹ luôn. Và chính những mũi khoan phục vụ đào vàng đã "mở cánh cửa" dẫn đến một trong những bí ẩn địa chất hiếm nhất hành tinh!
Team research do nhà địa chất Raiza Quintero từ Đại học Puerto Rico dẫn đầu đã tìm thấy các cấu trúc shatter cones - những vết nứt hình nón được tạo ra khi sóng xung kích siêu mạnh xuyên qua đá. Đây chính là "chữ ký" đặc trưng của các vụ thiên thạch đâm xuống Trái Đất đấy!
Nhưng bằng chứng thuyết phục nhất vẫn còn nằm sâu hơn nữa...
Các bác khoa học cho rằng thiên thạch đã nhiều lần đóng vai trò "main character" trong lịch sử Trái Đất. Vụ nổi tiếng nhất phải kể đến Chicxulub - thằng thiên thạch khiến khủng long "toang" và mở đường cho thời đại của động vật có vú. Nhưng đó không phải là ảnh hưởng duy nhất đâu nha!
Dưới lớp đất sét sa mạc, các nhà khoa học tìm thấy những khối breccia va chạm. Loại đá này hình thành khi áp suất khủng nghiền nát đá gốc thành vô số mảnh, rồi nhiệt độ và lực tác động cực khủng khiến chúng dính lại thành một hỗn hợp "lộn xộn" hoàn toàn.
Ẩn bên trong breccia là các giọt thủy tinh cực nhỏ được tạo ra từ vật liệu silicat nóng chảy. Chúng giống như những "viên nang thời gian" lưu giữ ký ức về thảm họa đã xảy ra từ xa xưa lắm rồi.
Khi phân tích thành phần hóa học của những giọt thủy tinh này, các nhà nghiên cứu phát hiện hàm lượng niken, coban, iridi, platin, palađi và rhodi cao bất thường. Đây đều là những nguyên tố ưa sắt, khá hiếm trong lớp vỏ Trái Đất nhưng lại phổ biến trong các thiên thạch giàu kim loại.
Từ những bằng chứng đó, team research kết luận Ora Banda nhiều khả năng được tạo ra bởi một thiên thạch giàu sắt lao xuống Trái Đất từ thời cổ đại. Vụ va chạm đã tạo nên một cấu trúc ngầm gồm khu vực trung tâm cùng nhiều vòng đồng tâm có đường kính khoảng 4 km.
Giới khoa học tin rằng trong giai đoạn đầu của Hệ Mặt Trời, các hành tinh đá đã trải qua thời kỳ bị "ném đá" liên tục bởi thiên thạch. Những thiên thạch này có thể đã mang đến nước cùng các phân tử cơ bản, sau này kết hợp để hình thành sự sống trên Trái Đất luôn!
Điều khiến Ora Banda trở nên đặc biệt là nơi đây được hình thành hoàn toàn trong đá greenstone thuộc đại Thái Cổ - một trong những loại đá OG nhất còn tồn tại trên hành tinh. Cho đến giờ, đây mới chỉ là case thứ hai được xác nhận trên toàn thế giới thôi đó!
Các nhà khoa học từ lâu tin rằng thiên thạch đóng vai trò quan trọng trong quá trình "tạo hình" Trái Đất sơ khai. Những cuộc oanh tạc dữ dội thời Hệ Mặt Trời còn "baby" có thể đã mang tới nước, các hợp chất hữu cơ và tạo nên điều kiện cần thiết cho sự sống xuất hiện.
Tuy nhiên, bằng chứng về giai đoạn hỗn loạn đó ngày càng hiếm. Xói mòn, kiến tạo mảng và vô số biến động địa chất đã xóa đi phần lớn những "vết sẹo" cổ đại rồi.
Ora Banda vì thế giống như một cánh cửa hiếm hoi mở ra quá khứ xa xăm của hành tinh xanh. Nó không chỉ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thiên thạch tương tác với lớp đá cổ nhất của Trái Đất, mà còn đóng vai trò như một "template" tham chiếu để nghiên cứu lịch sử va chạm trên sao Hỏa thuở sơ khai nữa.
Trớ trêu thay, phát hiện xịn sò này lại chỉ xuất hiện nhờ... đi kiếm vàng!
Những hạt vàng li ti được tìm thấy trong breccia cho thấy vụ va chạm có thể đã thổi tung vật chất chứa vàng lên trời trước khi chúng rơi trở lại miệng hố đang hình thành. Nhưng thứ kim loại quý giá từng khiến biết bao người đổ xô tới miền Tây Australia giờ đây dường như "xịt" hẳn trước giá trị khoa học mà Ora Banda mang lại rồi.
Nguồn: kenh14.vn
Tây Australia vốn nổi tiếng là "thiên đường vàng" từ lâu rồi. Nhưng mà lần này, trong lúc đi kiếm vàng, các nhà địa chất lại vô tình mở khóa một kho báu xịn xò hơn hẳn mấy thỏi vàng bình thường nha!
Nằm sâu dưới lớp cát và đất sét ở khu vực Eastern Goldfields là dấu tích của một vụ thiên thạch đâm xuống Trái Đất thời cổ đại, gần như đã bị thời gian "xóa sổ" hoàn toàn. Cấu trúc này được đặt tên tạm là Ora Banda, và đang khiến giới khoa học phải "chao đảo" vì độ hiếm của nó.
Mọi thứ bắt đầu bằng một cuộc khảo sát địa chất chill chill thôi. Nhưng dữ liệu trọng lực lại "spoil" luôn một dị thường hình tròn kỳ lạ nằm deep underground ở Eastern Goldfields. Càng đào sâu, các nhà khoa học càng phát hiện bằng chứng về một thảm họa cổ đại khủng khiếp - mạnh đến nỗi làm tan chảy đá, bẻ cong tinh thể và thổi bay cả mảnh vật chất chứa vàng lên trời luôn!
Điểm đặc biệt là phát hiện này không có gì "drama" trên bề mặt đâu nha. Không có miệng hố khổng lồ, không có vòng đá nhô lên như trong phim. Tất cả bắt đầu từ những con số trọng lực thu thập được khi đi tìm vàng thôi.
Các phép đo cho thấy có một dị thường hình tròn nằm sâu dưới lòng đất. Thấy vậy là các nhà nghiên cứu quyết định khoan cho kỹ luôn. Và chính những mũi khoan phục vụ đào vàng đã "mở cánh cửa" dẫn đến một trong những bí ẩn địa chất hiếm nhất hành tinh!
Team research do nhà địa chất Raiza Quintero từ Đại học Puerto Rico dẫn đầu đã tìm thấy các cấu trúc shatter cones - những vết nứt hình nón được tạo ra khi sóng xung kích siêu mạnh xuyên qua đá. Đây chính là "chữ ký" đặc trưng của các vụ thiên thạch đâm xuống Trái Đất đấy!
Nhưng bằng chứng thuyết phục nhất vẫn còn nằm sâu hơn nữa...
Các bác khoa học cho rằng thiên thạch đã nhiều lần đóng vai trò "main character" trong lịch sử Trái Đất. Vụ nổi tiếng nhất phải kể đến Chicxulub - thằng thiên thạch khiến khủng long "toang" và mở đường cho thời đại của động vật có vú. Nhưng đó không phải là ảnh hưởng duy nhất đâu nha!
Dưới lớp đất sét sa mạc, các nhà khoa học tìm thấy những khối breccia va chạm. Loại đá này hình thành khi áp suất khủng nghiền nát đá gốc thành vô số mảnh, rồi nhiệt độ và lực tác động cực khủng khiến chúng dính lại thành một hỗn hợp "lộn xộn" hoàn toàn.
Ẩn bên trong breccia là các giọt thủy tinh cực nhỏ được tạo ra từ vật liệu silicat nóng chảy. Chúng giống như những "viên nang thời gian" lưu giữ ký ức về thảm họa đã xảy ra từ xa xưa lắm rồi.
Khi phân tích thành phần hóa học của những giọt thủy tinh này, các nhà nghiên cứu phát hiện hàm lượng niken, coban, iridi, platin, palađi và rhodi cao bất thường. Đây đều là những nguyên tố ưa sắt, khá hiếm trong lớp vỏ Trái Đất nhưng lại phổ biến trong các thiên thạch giàu kim loại.
Từ những bằng chứng đó, team research kết luận Ora Banda nhiều khả năng được tạo ra bởi một thiên thạch giàu sắt lao xuống Trái Đất từ thời cổ đại. Vụ va chạm đã tạo nên một cấu trúc ngầm gồm khu vực trung tâm cùng nhiều vòng đồng tâm có đường kính khoảng 4 km.
Giới khoa học tin rằng trong giai đoạn đầu của Hệ Mặt Trời, các hành tinh đá đã trải qua thời kỳ bị "ném đá" liên tục bởi thiên thạch. Những thiên thạch này có thể đã mang đến nước cùng các phân tử cơ bản, sau này kết hợp để hình thành sự sống trên Trái Đất luôn!
Điều khiến Ora Banda trở nên đặc biệt là nơi đây được hình thành hoàn toàn trong đá greenstone thuộc đại Thái Cổ - một trong những loại đá OG nhất còn tồn tại trên hành tinh. Cho đến giờ, đây mới chỉ là case thứ hai được xác nhận trên toàn thế giới thôi đó!
Các nhà khoa học từ lâu tin rằng thiên thạch đóng vai trò quan trọng trong quá trình "tạo hình" Trái Đất sơ khai. Những cuộc oanh tạc dữ dội thời Hệ Mặt Trời còn "baby" có thể đã mang tới nước, các hợp chất hữu cơ và tạo nên điều kiện cần thiết cho sự sống xuất hiện.
Tuy nhiên, bằng chứng về giai đoạn hỗn loạn đó ngày càng hiếm. Xói mòn, kiến tạo mảng và vô số biến động địa chất đã xóa đi phần lớn những "vết sẹo" cổ đại rồi.
Ora Banda vì thế giống như một cánh cửa hiếm hoi mở ra quá khứ xa xăm của hành tinh xanh. Nó không chỉ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thiên thạch tương tác với lớp đá cổ nhất của Trái Đất, mà còn đóng vai trò như một "template" tham chiếu để nghiên cứu lịch sử va chạm trên sao Hỏa thuở sơ khai nữa.
Trớ trêu thay, phát hiện xịn sò này lại chỉ xuất hiện nhờ... đi kiếm vàng!
Những hạt vàng li ti được tìm thấy trong breccia cho thấy vụ va chạm có thể đã thổi tung vật chất chứa vàng lên trời trước khi chúng rơi trở lại miệng hố đang hình thành. Nhưng thứ kim loại quý giá từng khiến biết bao người đổ xô tới miền Tây Australia giờ đây dường như "xịt" hẳn trước giá trị khoa học mà Ora Banda mang lại rồi.
Nguồn: kenh14.vn