CaoTeen1487
New member
Deepfake - công nghệ AI giả mạo hình ảnh, giọng nói đang gây sốt cộng đồng mạng với những thủ đoạn lừa đảo siêu tinh vi, chiếm đoạt tài sản tỷ đồng. Nếu không cẩn thận, bạn sẽ dễ dàng trở thành nạn nhân của mấy ông hacker này đấy!
Deepfake là gì mà nghe xịn sò vậy?
Dù không phải dân tech chính hiệu thì chắc gần đây bạn cũng nghe qua cụm từ "deepfake" rồi đúng không? Vì nó đang hot rần rần trên mọi phương tiện truyền thông luôn!
Theo Kaspersky (công ty bảo mật từ Nga) giải thích thì "deepfake" là từ ghép giữa "deep" (trong deep-learning - học sâu) và "fake" (lừa đảo). Nói cho dễ hiểu thì đây là một phương pháp AI cực kỳ xịn xò, sử dụng nhiều lớp thuật toán máy học để trích xuất dần dần các tính năng từ dữ liệu thô. Nó có khả năng học hỏi từ dữ liệu phi cấu trúc như khuôn mặt người, thậm chí cả chuyển động vật lý của con người luôn!
Dữ liệu hình ảnh sẽ được xử lý tiếp qua GAN (Mạng lưới đối thủ sáng tạo) - một hệ thống máy học chuyên dụng. Hai mạng thần kinh sẽ "so găng" với nhau để học các đặc điểm trong kho dữ liệu (ví dụ: ảnh chụp khuôn mặt) rồi tạo ra dữ liệu mới có cùng đặc điểm đó.
AI liên tục được "luyện tập" và so sánh với dữ liệu gốc, nên hình ảnh giả mạo ngày càng thuyết phục hơn. Điều này khiến deepfake trở thành mối đe dọa nghiêm trọng hơn bao giờ hết! Không chỉ hình ảnh, AI còn có thể giả mạo giọng nói nữa đó, nguy hiểm thiệt!
Dùng deepfake để tung tin fake? Ez game!
Khó mà giải thích chi tiết về cách deepfake hoạt động theo hướng kỹ thuật lắm. Nhưng hiểu đơn giản thì nó có khả năng học hỏi dữ liệu khuôn mặt, hình ảnh và giọng nói của người này, rồi ghép khuôn mặt người A lên cơ thể người B siêu thực tế, khó phát hiện nếu chỉ nhìn lướt qua.
Năm 2017, công ty khởi nghiệp AI tên Lyrebird đã phát hành bản sao giọng nói của các lãnh đạo Mỹ như ông Trump, ông Obama và bà Hillary Clinton. Từ đó đến nay, chất lượng được cải thiện khủng khiếp, thậm chí app Lyrebird còn cho phép công chúng xài công khai nữa!
Nam diễn viên Jordan Peele từng làm một video dùng deepfake để tạo ra đoạn phát ngôn giả của ông Obama, trong đó ông dùng lời lẽ không hay ho gì để nói về ông Trump. Sau đó anh ấy mới công khai cách làm nhằm cảnh báo mọi người về thủ đoạn tạo tin fake siêu tinh vi này. Nghe nói đội ngũ của anh mất tận 60 tiếng để làm video nhưng trông cực kỳ real!
Ông Obama không phải người duy nhất bị deepfake "ăn hiếp" đâu. Ngay cả ông chủ Facebook Mark Zuckerberg cũng từng bị làm giả, tạo ra video ông thừa nhận Facebook đánh cắp dữ liệu người dùng và đang kiểm soát tương lai. Mặc dù giọng giả không quá giống nhưng vẫn dễ lừa người ta lắm!
Không phải hình ảnh càng sắc nét càng dễ lừa đâu nhé! Bà Nancy Pelosi từng là nạn nhân trong video giả với phát ngôn như người say rượu, video chất lượng siêu kém nhưng vẫn thu hút hàng triệu view trên mạng xã hội, buộc bà phải lên tiếng đính chính ngay!
Deepfake - Lừa đảo và tống tiền cực đỉnh
Chưa dừng lại ở việc tung tin fake về chính trị hay trả thù cá nhân, bọn lừa đảo còn dùng công nghệ này để tống tiền, chiếm đoạt tài sản nữa!
CEO của một công ty năng lượng từng bị lừa 243.000 USD chỉ bằng giọng nói deepfake của sếp lớn yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp. Giả mạo quá thuyết phục nên CEO không kịp nghi ngờ và không kiểm tra chéo, tiền được chuyển đến tài khoản ngân hàng bên thứ ba. Anh ấy chỉ nghi ngờ khi "sếp" yêu cầu chuyển đợt hai. Kẻ giả mạo bị phát hiện nhưng đã quá muộn để lấy lại 243.000 USD rồi!
Ở Pháp, Gilbert Chikli đã sao chép tỉ mỉ văn phòng của Bộ trưởng Ngoại giao Jean-Yves le Drian để lừa đảo các giám đốc điều hành hàng triệu EURO. Hắn cải trang thành bộ trưởng để yêu cầu các ông lớn đưa tiền chuộc giải thoát con tin người Pháp ở Syria. Cuối cùng hắn cũng phải hầu tòa!
Tống tiền bằng video khiêu dâm cũng là một viễn cảnh đáng lo. Công cụ này đã được dùng để tống tiền các nữ phóng viên và nhà báo, như trường hợp Rana Ayyub ở Ấn Độ - nữ phóng viên bị ghép mặt vào video khiêu dâm rồi bị tống tiền. Quá đáng!
Công nghệ càng phát triển, tiếp cận deepfake càng đơn giản và rẻ hơn, mức độ nguy hiểm tăng từng ngày. Nếu không được trang bị đủ kiến thức, rất khó nhận ra deepfake đấy!
Làm sao để tự bảo vệ mình trước deepfake?
Trước những chiêu trò lừa đảo ngày càng tinh vi và không phải ai cũng có đủ kiến thức công nghệ để tự nhận ra video, âm thanh giả bởi AI, phần lớn chuyên gia bảo mật đều khuyên nên nâng cao bảo mật tài khoản trực tuyến. Đây là vài tips hữu ích cho bạn:
Tin tưởng nhưng vẫn phải xác minh: Nếu nhận được tin nhắn thoại, đặc biệt là các tin nhắn vay tiền hoặc mượn tài sản, dù giọng nói nghe cực kỳ quen thuộc, tốt nhất bạn vẫn nên gọi lại bằng số điện thoại chính xác để xác minh rằng người đó thực sự đã gửi yêu cầu. Trust but verify!
Đừng vội truy cập bất kỳ link nào: Khi được người thân gửi link với cấu trúc lạ, đừng vội click vào! Rất có thể đó là bẫy để chiếm đoạt tài khoản của bạn đấy. Hãy xác minh lại với người gửi nhé!
Chú ý vào những điều nhỏ nhất: Nếu nhận được cuộc gọi hoặc video call yêu cầu chuyển tiền, dù là người thân thiết, hãy xem kỹ số điện thoại, email hoặc tài khoản có trùng khớp không. Thường các đối tượng sẽ yêu cầu chuyển tiền sang tài khoản bên thứ ba hoặc tên gần tương tự.
Hạn chế quyền truy cập vào giọng nói và hình ảnh của bạn: Để tạo ra hình ảnh và âm thanh giả, bọn lừa đảo cần bản ghi âm, hình ảnh hoặc cảnh quay của bạn. Để ngăn chặn việc dữ liệu bị sao chép, hãy hạn chế hiện diện trên mạng xã hội hoặc đặt tài khoản ở chế độ riêng tư, chỉ chấp nhận yêu cầu từ những người bạn tin tưởng thôi!
Ngoài ra, một số chuyên trang bảo mật còn đưa ra lời khuyên để phát hiện deepfake ngay tức thì:
• Chuyển động giật cục như video lỗi
• Ánh sáng thay đổi liên tục giữa các khung hình
• Tông màu da thay đổi liên tục
• Video có những sự nhấp nháy lạ thường
• Khẩu hình miệng không đồng bộ với lời nói
• Hiện lên các đồ vật kỹ thuật số trong hình ảnh
• Âm thanh và/hoặc video chất lượng thấp
• Nhân vật nói liên tục, không chớp mắt
Deepfake - Hình thức lừa đảo nguy hiểm sẽ phổ biến hơn trong tương lai?
Tính đến tháng 6/2019, IBM chỉ phát hiện 3.000 video deepfake. Nhưng đến tháng 1/2020, con số đó đã tăng lên 100.000. Và tính đến tháng 3/2020, đã có hơn một triệu video deepfake lưu hành trên Internet!
Theo nghiên cứu khác từ Deeptrace, tháng 12/2018 có 15.000 video deepfake được tạo ra. Con số này tăng lên 558.000 vào tháng 6/2019 và tăng vọt lên hơn một triệu vào tháng 2/2020.
Cũng trong nghiên cứu của Deeptrace, có đến 96% video deepfake được tạo ra phục vụ mục đích bất hợp pháp. Những con số này đang báo động về một viễn cảnh không mấy tốt đẹp! Công nghệ càng phát triển, việc tiếp cận deepfake càng đơn giản và ít tốn chi phí hơn, vì vậy thông tin giả, chiêu trò lừa đảo áp dụng deepfake rất có thể sẽ tràn lan trên Internet.
Do đó, hãy thật cẩn trọng khi sử dụng Internet, đặc biệt là các nền tảng mạng xã hội - nơi chúng ta thường thoải mái chia sẻ thông tin cá nhân, khiến các đối tượng xấu dễ dàng lợi dụng để lừa đảo. Stay safe nhé mọi người! ️
Nguồn: kenh14.vn