Gần đây, một cách viết cải tiến Tiếng Việt do PGS.TS. Bùi Hiền (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội) đề xuất trong cuốn sách mới xuất bản đang khiến cộng đồng mạng "dậy sóng" và tranh cãi không ngớt
Câu chuyện bắt nguồn từ cuốn sách "Ngôn ngữ ở Việt Nam - Hội nhập và phát triển" (tập 1) dày tận 2.200 trang do NXB Dân trí phát hành, được trình bày tại Hội thảo ngữ học toàn quốc tổ chức ở Trường Đại học Quy Nhơn hồi tháng 9/2017.
Trong số các bài viết của nhiều nhà ngôn ngữ học, bài "Chữ quốc ngữ và hội nhập quốc tế" của PGS.TS. Bùi Hiền (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội, nguyên phó Viện trưởng Viện Nội dung & Phương pháp dạy - học phổ thông) với đề xuất cải tiến chữ viết tiếng Việt đang gây "bão" mạng xã hội
Theo ông Bùi Hiền, sau gần một thế kỷ sử dụng, chữ quốc ngữ hiện tại đã bộc lộ nhiều bất hợp lý, nên cần phải cải tiến cho đơn giản hơn, dễ nhớ, dễ dùng, tiết kiệm thời gian và vật tư...
Những "điểm trừ" mà PGS Bùi Hiền chỉ ra gồm: Hiện giờ mình đang xài 2-3 chữ cái để biểu đạt một âm vị phụ âm đứng đầu. Ví dụ như C – Q – K (cuốc, quốc, ca, kali), Tr – Ch (tra, cha), S – X (sa, xa)... khá rối rắm đúng không nào?
Thêm nữa, lại phải dùng 2 chữ cái ghép lại để biểu đạt âm vị một số phụ âm đứng cuối vần như Ch, Ng, Nh (mách, ông, tanh…).
Ông Hiền đã kiến nghị một phương án làm cơ sở để tiến tới phương án tối ưu trình lên nhà nước.
Chữ quốc ngữ cải tiến của tác giả Bùi Hiền dựa trên tiếng nói văn hóa của thủ đô Hà Nội cả về âm vị cơ bản lẫn 6 thanh điệu chuẩn, nguyên tắc mỗi chữ chỉ biểu đạt một âm vị, và mỗi âm vị chỉ có một chữ cái tương ứng.
Theo đó sẽ bỏ chữ Đ ra khỏi bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành và bổ sung thêm một số chữ cái tiếng Latin như F, J, W, Z. Bên cạnh đó, thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có trong bảng, cụ thể: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =Th; Z = d, gi, r.
Vì âm "nhờ" (nh) chưa có kí tự mới thay thế, nên trong văn bản trên tạm thời dùng kí tự ghép n' để biểu đạt.
Ông Bùi Hiền đã đưa ra ví dụ cụ thể về việc cải tiến Tiếng Việt như thế này nè:
LUẬT GIÁO DỤC
Điều 7. Ngôn ngữ dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác; dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số; dạy ngoại ngữ.
1. Tiếng Việt là ngôn ngữ chính thức dùng trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Căn cứ vào mục tiêu giáo dục và yêu cầu cụ thể về nội dung giáo dục, Thủ tướng chính phủ quy định việc dạy và học bằng tiếng nước ngoài trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác.
2. Nhà nước tạo điều kiện để người dân tộc thiểu số được học tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, giúp cho học sinh người dân tộc thiểu số dễ dàng tiếp thu kiến thức khi học tập trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác.
Việc dạy và học tiếng nói, chữ viết của dân tộc thiểu số được thực hiện theo quy định của Chính phủ.
3. Ngoại ngữ quy định trong chương trình giáo dục là ngôn ngữ được sử dụng phổ biến trong giao dịch quốc tế. Việc tổ chức dạy ngoại ngữ trong nhà trường và cơ sở giáo dục khác cần đảm bảo để người học được học liên tục và có hiệu quả.
LUẬT ZÁO ZỤK
Diều 7. Qôn qữ zùq coq n'à cườq và kơ sở záo zụk xák; zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số; zạy qoại qữ.
1. Tiếq Việt là qôn qữ cín' wứk zùq coq n'à cườq và kơ sở záo zụk xák. Kăn kứ vào mụk tiêu záo zụk và yêu kầu kụ wể về nội zuq záo zụk, Wủ tướq cín' fủ kuy dịn' việk zạy và họk bằq tiếq nướk qoài coq n'à cườq và kơ sở záo zụk xák.
2. N'à nướk tạo diều kiện dể qười zân tộk wiểu số dượk họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk mìn' n'ằm zữ zìn và fát huy bản sắk văn hoá zân tộk, zúp co họk sin' qười zân tộk wiểu số zễ zàq tiếp wu kiến wứk xi họk tập coq n'à cườq và kơ sở záo zụk xák.
Việk zạy và họk tiếq nói, cữ viết kủa zân tộk wiểu số dượk wựk hiện weo kuy dịn' kủa Cín' fủ.
3. Qoại qữ kuy dịn' coq cươq cìn' záo zụk là qôn qữ dượk sử zụq fổ biến coq zao zịk kuốk tế . Việk tổ cứk zạy qoại qữ coq n'à cườq và kơ sở záo zụk xák kần dảm bảo dể qười họk liên tụk và kó hiệu kuả.
Nguồn: soha.vn