GaTeen2659
New member
Dạo này mạng xã hội đang nóng ran với đề xuất cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt của PGS.TS Bùi Hiền (nguyên Hiệu phó trường ĐHSP Ngoại ngữ Hà Nội) trong cuốn sách mới ra lò. Phải nói là tranh cãi thật sự!
Sáng 25/11, khi trao đổi với phóng viên, GS.VS Phạm Minh Hạc (nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT) cho biết trước giờ đã có nhiều người đề xuất cải tiến bảng chữ cái tiếng Việt rồi nhưng đều không thành do đủ thứ lý do. Còn về đề xuất của PGS Bùi Hiền thì theo ông Hạc, việc này không thể thực hiện được và ông không muốn comment thêm.
"Hiện giờ sách vở đã in ra biết bao nhiêu rồi, thay đổi như vậy sẽ rối loạn lắm"
PGS Trần Xuân Nhĩ (nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT) bày tỏ rằng mọi ý kiến của các nhà khoa học đưa ra đều cần được nhìn nhận một cách khách quan và khoa học.
Về đề xuất của PGS.TS Bùi Hiền, cá nhân ông Nhĩ thấy có nhiều điểm chưa hợp lý và dễ gây rối.
"Hiện nay, bảng chữ cái và sách vở của chúng ta đã được in, sử dụng phổ biến, rất nhiều như vậy mà đề xuất thay như thế sẽ rất rắc rối, không có lợi", PGS Nhĩ nêu quan điểm.
Tuy nhiên, nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT cũng nhấn mạnh một điều quan trọng: dù ý kiến có thể chưa hợp lý nhưng dư luận đừng có mắng chửi, thóa mạ hay xúc phạm cá nhân, danh dự của nhà khoa học nhé! Vì điều đó sẽ gây ảnh hưởng không tốt và không đúng với tinh thần khoa học.
Giới chuyên gia phản ứng thế nào?
Một chuyên gia ngôn ngữ học từng tham dự Hội thảo Ngôn ngữ học toàn quốc 2017 tại ĐH Quy Nhơn (tháng 9/2017) cho biết, khi ý kiến của PGS Hiền được đưa ra tại hội thảo, đã có nhiều người không đồng tình, trong đó có cả ông.
"Tôi không muốn bình luận thêm về việc này bởi nếu có ý kiến tôi đã nêu tại Hội thảo rồi còn là nhà nghiên cứu lý luận tôi không đồng tình với đề xuất của thầy Hiền và việc thực hiện cũng không thể", vị chuyên gia này nói.
Tiếng Việt vốn dĩ có nhiều điểm "hơi khó hiểu" từ xưa rồi
Đứng ở góc độ giáo viên dạy Ngữ văn, TS Trịnh Thu Tuyết chia sẻ: thật ra nếu nhìn cho kỹ thì tiếng Việt có khá nhiều điều bất hợp lý từ cả trăm năm nay đấy.
Những bất hợp lý này được "hợp lý hóa" bằng những ước lệ mặc định trong cộng đồng người Việt, ví dụ như các chữ cái c/k/q, gi/r/d, ng/ngh...
Những cái "mặc định" đó tồn tại lâu dần thành thói quen, từ thói quen thành chuẩn mực chính tả phổ thông luôn...
Và đây chính là cái khó khăn lắm khi người nước ngoài học tiếng Việt, vì họ không thể giải thích bằng logic khoa học mà chỉ có thể chấp nhận như một quy ước thôi. Ví dụ nhiều học viên thắc mắc mãi về cách viết và đọc chữ "gì"...
"Bất hợp lý luôn tiềm tàng nhu cầu thay đổi để giảm thiểu tiến tới xóa bỏ nó, để dần mang tới tính khoa học, thẩm mỹ cho tiếng Việt và sự thay đổi thói quen đã hình thành hàng trăm năm là điều cực kỳ khó khăn.
Khó từ phương án thay đổi tới vấn đề giải quyết những hệ lụy cũ trong các văn bản hàng trăm năm nay, đặc biệt là khó khăn trong tâm thế tiếp nhận của cộng đồng.
Vậy vấn đề đặt ra là phải tìm phương án tốt nhất cho sự thay đổi, phương án ấy vừa khoa học, hợp lý, không thay đổi quá nhiều những yếu tố có sẵn, tránh gây sốc cho cộng đồng", TS Tuyết chỉ rõ.
Đề xuất này thay đổi quá nhiều thứ cùng lúc?
TS Tuyết phân tích thêm: "Phương án do PGS Bùi Hiền đề xuất có quá nhiều sự thay đổi chưa thuyết phục được người sử dụng tiếng Việt, cũng là chủ nhân đích thực của tài sản tinh thần quý giá của cộng đồng nên gây phản ứng là dễ hiểu.
Tiếng nói có trước, chữ viết có sau để ghi âm tiếng nói nên chữ phải thể hiện được đầy đủ các sắc độ tinh tế của tiếng nói, không thể xóa nhòa, đồng nhất các sắc độ đó và thay đổi chính âm khi buộc người sử dụng ngôn ngữ chạy theo chính tả khi đồng nhất x/s; ch/tr; r/d...
Sự thay đổi theo phương án này cũng liên quan tới việc thiết lập lại hệ thống ký tự và dấu tiếng Việt trên máy tính, đặc biệt làm phương hại khá nhiều tính thẩm mỹ của chính tả tiếng Việt".
Vậy đề xuất cụ thể là gì?
Những đề xuất của PGS.TS Bùi Hiền là bài viết của ông đăng trên cuốn kỷ yếu "Ngôn ngữ ở Việt Nam- Hội nhập và phát triển" dày 2.200 trang do Hội Ngôn ngữ học TP HCM tổ chức tại Trường ĐH Quy Nhơn hồi cuối tháng 9.
Cơ sở mà PGS.TS Bùi Hiền đưa ra là: từ năm 1924 khi toàn quyền Đông Dương ký nghị định cho phép dạy chữ quốc ngữ thì đến nay đã bộc lộ nhiều bất hợp lý, nên cần phải cải tiến cho dễ sử dụng.
Những đề xuất thay đổi cụ thể là thay đổi giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có: C = Ch, Tr; D = Đ; G = G, Gh; F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W = Th; Z = d, gi, r. Vì âm "nhờ" (nh) chưa có ký tự mới thay thế, nên trong văn bản tạm thời dùng ký tự ghép n' để biểu đạt.
Như vậy nếu theo đề xuất của ông Hiền thì: "Luật giáo dục" sẽ thành "Luật záo zụk", "quốc ca" sẽ thành "cuốc ca", "ngoại ngữ" sẽ thành "quại qữ"...
Nguồn: soha.vn