Bộ GD&ĐT vừa thả "quả bom" khi công bố lộ trình đưa AI vào chương trình học từ tiểu học đến THPT, khiến cộng đồng mạng dậy sóng tranh luận: liệu đây có phải nước cờ cực đỉnh hay lại là áp lực thêm cho các bạn nhỏ?
Học sinh háo hức, phụ huynh thì... lo như mất ngủ
Em Nguyễn Hà My - học sinh Trường Tiểu học Đông Thái không giấu được sự hype: "Lần đầu được làm quen với AI ở lớp, em thấy siêu tò mò luôn á! Bài học giờ dễ hiểu hơn hẳn, có hình ảnh và ví dụ xịn xò nên không thấy khô khan chán ngắt nữa. Học vui hơn nhiều, muốn tìm hiểu thêm đủ thứ luôn!"
Nhưng mà phụ huynh thì lại có mood khác hẳn nè! Chị Nguyễn Thị Nhung bày tỏ sự lo lắng: "Muốn học AI thì trước tiên các con phải nắm vững tin học cơ bản, biết xài máy tính, điện thoại hay iPad thành thạo đã chứ. Mà học sinh lớp 1 thì hiểu biết và kỹ năng với mấy thứ này còn hạn chế lắm. Nên việc đưa AI vào giảng dạy quá sớm cần cân nhắc kỹ cho phù hợp với độ tuổi nhé!"
Lên bậc THPT thì câu chuyện lại khác xíu. Chị Nguyễn Thị Hải Yến - phụ huynh có con học THPT cho rằng: "Tiếp cận AI ở THPT là must-have rồi, nhưng phải có lộ trình chuẩn chỉnh. Trước khi đào sâu AI, các con cần nền tảng tin học, tư duy logic và khả năng dùng công nghệ chủ động đã."
Chị Yến thêm: "Nếu chương trình design chuẩn, gắn với định hướng nghề nghiệp và ứng dụng thực tế thì AI sẽ là trợ thủ đắc lực cho việc học. Còn nếu triển khai dàn trải hoặc chạy theo trend thì học sinh dễ tiếp cận nửa vời, chưa hiểu kỹ bản chất lắm đâu."
Bạn Nguyễn Thị Đài Trang - học sinh THPT Lý Tự Trọng chia sẻ thật: "AI giúp em tiếp cận kiến thức nhanh hơn, gợi ý hướng giải bài và hỗ trợ ôn tập hiệu quả khi thầy cô hướng dẫn đúng cách. Nhưng mà nếu abuse AI thì dễ quen với việc nhờ nó làm hộ, từ đó giảm khả năng suy nghĩ độc lập và diễn đạt bằng ngôn ngữ của mình. Nên theo em, AI chỉ nên là công cụ đồng hành thôi, học vẫn phải tự chủ và có tư duy!"
Nhìn chung, AI vào trường học mở ra cơ hội đổi mới phương pháp dạy-học, cá nhân hóa quá trình học tập và nâng cao năng lực tiếp cận công nghệ. Nhưng để AI thực sự phát huy vai trò tích cực, việc triển khai cần bài bản, có lộ trình rõ ràng, phù hợp với đặc điểm tâm lý và năng lực từng cấp học. Điều này đòi hỏi sự đồng bộ từ chương trình, học liệu, đội ngũ giáo viên đến cơ chế quản lý, để AI thành công cụ hỗ trợ giáo dục chứ không làm lu mờ vai trò chủ động của người học và người dạy.
Góc nhìn thực tế từ những người "cầm cân nảy mực"
Thầy Đỗ Xuân Sơn - giáo viên Trường TH, THCS & THPT Đông Bắc Ga, Thanh Hóa cho biết việc đưa AI vào giảng dạy có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng cũng có lo ngại: "Vai trò giáo viên giờ không chỉ là truyền đạt kiến thức mà là tổ chức và dẫn dắt hoạt động học tập. AI giúp cá nhân hóa việc học, hỗ trợ học sinh yếu và mở rộng thêm cho những em khá giỏi, tạo hứng thú học tập nếu dùng đúng cách. Nhưng cũng lo học sinh phụ thuộc quá nhiều vào AI, giảm khả năng tư duy độc lập, gia tăng khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa các em, và phát sinh nguy cơ sao chép, gian lận nếu thiếu quy định rõ ràng."
Thầy Sơn tâm sự thêm: "Khi đưa AI vào giảng dạy, chúng tôi gặp khá nhiều khó khăn trong khâu thiết kế bài học do chưa có khung chương trình hay giáo trình thống nhất. Giáo viên phải tự xây dựng nội dung, xác định mức độ phù hợp với lứa tuổi, tích hợp AI sao cho vừa hỗ trợ mục tiêu bài học vừa quản lý học sinh sử dụng AI. Mong Bộ GD&ĐT sớm xây dựng khung chương trình AI chung, phân hóa rõ theo từng cấp học, đặc biệt ở tiểu học tập trung vào nhận thức cơ bản, kỹ năng sử dụng an toàn. Đồng thời cung cấp tài liệu hướng dẫn, bài dạy mẫu và tổ chức tập huấn thường xuyên để giáo viên tự tin triển khai."
Ở góc độ quản lý nhà trường, việc ứng dụng AI không chỉ ảnh hưởng đến lớp học mà còn tác động trực tiếp đến công tác điều hành và nâng cao chất lượng giáo dục. Cô Lê Thị Bích - Hiệu trưởng Trường TH, THCS & THPT Đông Bắc Ga nhấn mạnh: "AI giữ vai trò công cụ hỗ trợ quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số giáo dục phổ thông, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà trường và chất lượng dạy-học. Ở góc độ quản lý, AI không chỉ hỗ trợ giáo viên cá nhân hóa hoạt động dạy học mà còn giúp nhà trường phân tích dữ liệu học tập, theo dõi tiến bộ của học sinh và tối ưu hóa hoạt động điều hành. Hiện trường Đông Bắc Ga là đơn vị tiên phong tại Thanh Hóa đưa môn AI vào giảng dạy trong giờ chính khóa ở bậc tiểu học."
Cô Bích chia sẻ thêm: "Nhà trường mong Bộ GD&ĐT sẽ xây dựng khung chương trình AI thống nhất theo từng cấp học, có lộ trình rõ ràng. Ở bậc phổ thông, nhất là tiểu học và THCS, cần tập trung vào nhận thức cơ bản về AI, kỹ năng sử dụng an toàn, có trách nhiệm và rèn tư duy phản biện cho học sinh. Đồng thời, cần ban hành tài liệu hướng dẫn, học liệu mẫu và tổ chức tập huấn thường xuyên cho giáo viên để bảo đảm triển khai đồng bộ trên cả nước."
Có thể thấy, đưa AI vào trường học là xu hướng tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay. Lộ trình do Bộ GD&ĐT ban hành mở ra nhiều cơ hội đổi mới giáo dục, giúp học sinh sớm tiếp cận công nghệ hiện đại và phát triển năng lực tư duy. Tuy nhiên, để AI thực sự trở thành "bff" của giáo dục, việc triển khai cần thực hiện bài bản, phù hợp với từng cấp học, đi kèm chương trình thống nhất, đội ngũ giáo viên được bồi dưỡng đầy đủ và hệ thống quy định rõ ràng trong quá trình áp dụng. Khi đó, AI mới phát huy vai trò là công cụ hỗ trợ hiệu quả cho người học thay vì làm mờ đi vai trò trung tâm của con người trong giáo dục.
Nguồn: svvn.tienphong.vn