KunSusu5686
New member
Nhiều bạn nhìn thấy triệu chứng phát ban của đậu mùa khỉ và thủy đậu thấy giống nhau ghê - đều nổi mụn nước, rồi khô lại bong vảy. Nhưng plot twist là hai bệnh này hoàn toàn khác team luôn nha!
Khác nhau ở đâu? Để mình spoil cho
Virus gây đậu mùa khỉ thuộc hội Orthopoxvirus, cùng hội với virus đậu mùa "gốc". Còn thủy đậu? Nó do virus varicella zoster (VZV) gây ra - hoàn toàn khác dòng luôn!
Bác sĩ Shawn Vasoo từ Trung tâm Truyền nhiễm Quốc gia Singapore cho biết thời gian ủ bệnh của cả hai khoảng 21 ngày (dài phết ). Nhưng cách lây lan mới là điểm khác biệt chính:
• Thủy đậu: Lây qua giọt bắn trong không khí (kiểu ai hắt hơi là bay luôn)
• Đậu mùa khỉ: Lây qua tiếp xúc gần gũi hoặc trực tiếp, đặc biệt là quan hệ tình dục
"Trong đợt bùng phát năm 2022, các nhà khoa học đang research xem dịch tiết cơ thể (như tinh dịch chẳng hạn) có thể truyền virus không nữa", bác sĩ Vasoo chia sẻ.
Nhận diện nhanh qua triệu chứng
Theo các chuyên gia, đậu mùa khỉ nổi ban tập trung ở mặt, tay, chân. Gần đây nhiều case báo cáo nổi ban ở "vùng nhạy cảm" nữa đó. Ban đầu là chấm đỏ, sau đó phồng lên thành mụn nước căng bóng đầy mủ. Khi mủ khô, vết ban sẽ bong vảy trong 1-2 tuần.
Còn thủy đậu thì bắt đầu bằng sốt, mệt, đau họng trước. Sau đó mới nổi ban ở thân và mặt rồi lan ra toàn thân. Các mụn nước này ngứa lắm luôn, chứa đầy dịch. Mất khoảng 1 tuần để đóng vảy.
"Điểm khác biệt quan trọng: người mắc đậu mùa khỉ thường bị sưng hạch bạch huyết, còn thủy đậu thì không có dấu hiệu này", bác sĩ Vasoo nhấn mạnh.
Ai dễ trúng đạn?
Như mọi bệnh truyền nhiễm khác, người già, trẻ em hoặc hệ miễn dịch yếu dễ mắc hơn.
Đợt bùng phát hiện tại cho thấy tỷ lệ nam giới mắc cao hơn, đặc biệt là những người có quan hệ đồng giới. Tuy nhiên các bác sĩ nhấn mạnh: mặc dù có thể lây qua quan hệ tình dục, nhưng đậu mùa khỉ KHÔNG phải bệnh lây truyền qua đường tình dục nha!
Tin vui là đây không phải bệnh mới, nên đã có quy trình chẩn đoán và điều trị rồi. Người khỏe mạnh bị nhiễm thường tự hồi phục sau 2-3 tuần, không cần điều trị đặc biệt. Nhưng trẻ em, bà bầu, người suy giảm miễn dịch (như bệnh nhân ung thư hay ghép tạng) có thể bị nặng hơn nhiều
Vắc xin có hiệu quả không?
Plot twist: Những năm 1970, thế giới vẫn phải đối đầu với đậu mùa "gốc" (tỷ lệ tử vong cao kinh). Nhiều nước bắt buộc tiêm phòng lúc đó. Đến 1980, WHO mới tuyên bố "clear map" thành công, và nhiều nước ngừng tiêm bắt buộc.
Điều này có nghĩa người trên 38 tuổi có thể đã được tiêm từ thời xưa. "Có thể họ vẫn được bảo vệ một phần", bác sĩ Vasoo nói, vì virus đậu mùa và đậu mùa khỉ cùng dòng Orthopoxvirus.
"Data cho thấy miễn dịch từ vắc xin đậu mùa có thể kéo dài hàng thập kỷ. Nhưng mỗi người một khác nha", bác sĩ Vasoo chia sẻ thêm.
Các chuyên gia cũng đồng ý rằng miễn dịch suy giảm theo thời gian, nên dù đã tiêm trước đây vẫn có thể mắc đậu mùa khỉ được.
Hiện tại có thuốc kháng virus tên tecovirimat (được phát triển cho đậu mùa "gốc") để điều trị.
Update tình hình toàn cầu
Mỹ (ghi nhận hơn 2.800 ca) đang dùng 2 loại vắc xin: Jynneos (của Bavarian Nordic - Đan Mạch) và ACAM 2000. Ngày 25/7, châu Âu đã cấp phép cho Jynneos sử dụng để phòng đậu mùa khỉ. Cổ phiếu Bavarian bay luôn 122% trong 3 tháng vì nhu cầu vắc xin tăng vọt!
WHO ngày 23/7 đã tuyên bố đợt bùng phát đậu mùa khỉ (hơn 16.000 người tại 72+ quốc gia) là tình trạng khẩn cấp toàn cầu - level nghiêm trọng tương tự COVID-19, Ebola (2014), Zika (2016)...
Nguồn: soha.vn