Những chiếc xe tăng T-34 "Con báo châu Á" - hay được anh em lính tăng Việt Nam vui vẻ gọi là "Bà già K2" - tuy đã cổ lỗ sĩ từ thời Thế chiến 2, nhưng vẫn để lại dấu ấn siêu xịn trong cuộc Chiến tranh Việt Nam đấy!
Từ Vĩnh Yên đến Đường 9 - Nam Lào
18 giờ 33 phút ngày 13.7.1960, tại ga Vĩnh Yên - một khoảnh khắc lịch sử đã đến! Chiếc xe tăng T-34 số hiệu 114 do Trung sĩ Đào Văn Bàn điều khiển từ từ lăn bánh khỏi toa tàu, in những vết xích đầu tiên trên đất Việt. Đó chính là cột mốc đánh dấu bộ đội Tăng - Thiết giáp (TTG) Việt Nam chính thức có "xế" để sẵn sàng ra trận!
Tuy nhiên, phải chờ đến cuối năm 1970, Tiểu đoàn xe tăng 397 thuộc Trung đoàn 202 mới được điều vào nam Quân khu 4, chuẩn bị góp mặt trong chiến dịch phản công "Đường 9- Nam Lào" cùng với các anh em Tiểu đoàn 297 (xài T-54/59) và 198 (xài PT-76).
Ban đầu, Tiểu đoàn 397 được giao nhiệm vụ đón lõng ở bắc Sê Pôn, sẵn sàng "chiêu đãi" địch nếu chúng dám tiến vào. Nhưng mà lực lượng xung kích của địch đã bị chặn đánh tơi bời, phải dừng lại ở Bản Đông rồi quay đầu chạy luôn.
Lúc này, Đại đội 3 nhận lệnh phối hợp với Sư đoàn bộ binh 324 để tiêu diệt Lữ đoàn Thủy quân lục chiến 147 đang canh giữ điểm cao 550 cách Bản Đông khoảng 15 km về phía nam.
Mất tận 6 đêm hành quân trong điều kiện cực khắc nghiệt, vượt qua hỏa lực ngăn chặn dữ dội từ không quân địch, đại đội đã đưa được 10/11 xe vượt hơn 100 km đến vị trí tập kết. 16 giờ ngày 22.3.1971, giờ G đã điểm!
Phải vượt qua bãi bom B-52 mà địch vừa mới thả xuống, nên 18h30 đại đội mới tới được nơi triển khai. Trời đã tối, cây cối rậm rạp, khó nhìn vô cùng, nhưng toàn đại đội vẫn dũng mãnh xung phong, dẫn bộ binh lên đánh chiếm từng phân khu. Bọn địch thấy xe tăng bất ngờ xuất hiện liền hoảng hốt tan rã bỏ chạy.
Đến 23h30, Lữ đoàn Thủy quân lục chiến 147 bị xóa sổ, ta hoàn toàn làm chủ cứ điểm!
Lần đầu ra trận mà những "Con báo châu Á" già cỗi đã lập công xuất sắc. Đại đội xe tăng 3 được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhì và vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND ngày 23.9.1973.
Sau trận đánh này, trong Binh chủng TTG có câu ca dao xuất hiện cực hot:
"Bà già đã lập được công
Thanh niên trai tráng chúng mình tính sao?"
Câu ca dao tuy đơn giản nhưng lại có tác dụng khích lệ tinh thần chiến đấu của anh em cực mạnh!
Từ Cánh Đồng Chum
Cánh Đồng Chum - một địa bàn siêu quan trọng về mặt chiến lược, luôn là điểm nóng tranh chấp giữa các bên ở Lào.
Mùa mưa năm 1971, sau khi thất bại trong cuộc hành quân "Lam Sơn 719", Mỹ vừa tăng cường ném bom ngăn chặn, vừa hối thúc chính quyền tay sai ở Lào mở các cuộc hành quân chiếm 2 địa bàn then chốt là Cánh Đồng Chum và cao nguyên Bô-lô-ven. Mục đích chính là làm bàn đạp tiến công, hy vọng cắt đứt hệ thống đường tiếp vận của ta. Lực lượng tiến công gồm 27 tiểu đoàn quân phái hữu Lào và lính đánh thuê Thái Lan.
Về phía ta đã tích cực ngăn chặn và buộc địch phải chuyển sang phòng ngự ở trung tâm Cánh Đồng Chum.
Để tạo điều kiện cho cách mạng Lào phát triển, Bộ chỉ huy tối cao Quân giải phóng nhân dân Lào và Bộ Tư lệnh mặt trận 31 Quân tình nguyện Việt Nam quyết định mở chiến dịch "Z" - quét sạch quân địch ra khỏi vùng này!
Lực lượng tham gia gồm các Sư đoàn BB 312, 316 được tăng cường các phân đội binh chủng, trong đó có Tiểu đoàn TTG 195. Lúc này Tiểu đoàn 195 thuộc Trung đoàn 202, có 2 đại đội 9 và 18, được trang bị 18 xe T-34, 3 xe PT-76 và 4 xe thiết giáp K-63.
Rạng sáng ngày 18.12.1971, chiến dịch "Z" chính thức khởi động! Theo đúng kế hoạch, các phân đội xe tăng đã vượt qua mọi khó khăn về đường xá cũng như kỹ thuật để tham chiến.
Trên cả hai hướng, xe tăng đã dẫn đầu, chi viện bộ binh tiêu diệt từng cụm địch, làm chủ lần lượt từng cứ điểm.
Đặc biệt phải kể đến trận đánh vào trung tâm Cánh Đồng Chum tối ngày 19.12. Đại đội 18 sau khi vượt ngầm Na Nu đã cho toàn bộ xe trong đại đội bật đèn pha xung phong - vừa để quan sát mục tiêu, vừa để uy hiếp quân địch. Chơi lớn quá trời luôn!
Đến 18 giờ ngày 20.12.1971, quân địch trên toàn mặt trận đã bị thiệt hại nặng nề, quân ta cơ bản làm chủ Cánh Đồng Chum. Trận này, TTG, đặc biệt là các xe tăng T-34 lại lập công xuất sắc!
Không chỉ vậy, trong đợt 2 của chiến dịch, do dốc cao, đường trơn, lực bám của xích kém, các "lão bà" không thể vượt dốc cao 1.800 mét để đột nhập vào "thánh địa" Sảm Thông - Long Chẹng được.
Tiểu đoàn 195 đã thiết lập trận địa bắn trực tiếp cho 3 xe T-34 tại Sa Nốc để chi viện cho bộ binh tiến công địch ở các điểm cao 1476, 1468.
Với 55 phát đạn pháo 85 mm bắn trúng mục tiêu, các xe tăng T-34 đã phá hủy nhiều công sự, trận địa của địch, tạo điều kiện cho bộ binh xóa sổ sào huyệt "bất khả xâm phạm" của tướng phỉ Vàng Pao. Chính xác 100/10!
Về Quảng Trị
Tại Quảng Trị, lực lượng xe tăng tham gia cuộc Tổng tiến công năm 1972 gồm 2 trung đoàn 202 và 203. Tuy nhiên số lượng "Con báo châu Á" không nhiều, chỉ có chưa đầy 10 xe được biên chế vào Đại đội 7, Tiểu đoàn 3 của Trung đoàn 203.
Đơn vị chỉ tham gia chiến đấu bảo vệ vùng giải phóng từ tháng 6.1972 với nhiệm vụ ngăn chặn địch lấn chiếm khu vực La Vang, Thượng Nguyên, lập trận địa bắn ở Như Lệ... nhằm chi viện cho Thành Cổ.
Trong đó nổi bật là trận đánh ngày 17.8.1972, chỉ 1 xe T-34 số 164 đã đánh tan 1 đại đội địch ở La Vang, diệt 37 tên. Đỉnh của chóp luôn!
Để chuẩn bị lực lượng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, ngày 17.9.1974, Lữ đoàn xe tăng 203 rút Tiểu đoàn 1 từ Cửa Việt về tập trung huấn luyện. Đồng thời điều Đại đội 7 của Tiểu đoàn 3 trang bị 6 xe T-34 tăng cường cho tỉnh đội Quảng Trị phòng ngự Cảng Cửa Việt.
Chiều ngày 19.3.1975, phát hiện địch có dấu hiệu rút chạy, Đại đội xe tăng 7 chủ động đề nghị cấp trên cho đi chi viện bộ đội địa phương Quảng Trị đánh địch. Được đồng ý, đại đội bí mật cơ động vào tập kết ở Phương Lang Đông.
Ngày 23.3, Đại đội đã phối hợp với Tiểu đoàn bộ binh 3 của Quảng Trị đánh tan Tiểu đoàn Thủy quân lục chiến 8 và giải phóng quận lỵ Mai Lĩnh, bắn cháy 2 xe tăng và diệt nhiều tên địch.
Trong các ngày 24 và 25.3, Đại đội 7 tiếp tục cùng bộ binh tiến công quận lỵ Hướng Điền và truy kích địch đến Bắc Thuận An, góp phần giải phóng tỉnh Thừa Thiên Huế ngày 25.3.1975.
Đến lúc này, cả đại đội chỉ còn 1 xe duy nhất. Đây cũng là trận đánh cuối cùng của các "Bà già K2- Con báo châu Á" tại chiến trường Việt Nam.
Thế mới thấy, trang bị vũ khí dù có lỗi thời, cũ kỹ nhưng nếu được trao vào tay những con người có ý chí quyết tâm cao và biết sử dụng một cách thông minh sáng tạo thì vẫn có thể làm nên những chiến thắng oanh liệt! Respect max!
Nguồn: soha.vn