Các ga tàu trên tuyến đường sắt quốc gia đang ngồi trên đống "vàng" mà chưa khai thác được hết tiềm năng Toàn những mảnh đất vị trí đắc địa giữa lòng thành phố, nhưng hiệu quả thương mại thì... éo le. Trong khi đó, giới bất động sản đang "dòm ngó" với đủ kiểu đề xuất dời ga ra ngoại thành để làm dự án. Nghe hơi lo lo nhỉ?
TP.Đà Nẵng mới đây vừa phát hành hồ sơ chào thầu thuê tư vấn di dời ga Đà Nẵng ra khỏi nội đô. Dự án này không phải mới đâu nha, từ năm 2003-2004 đã có người nghiên cứu rồi, với số vốn lên tới 12.600 tỷ đồng (trong đó hơn 2.400 tỷ để giải phóng mặt bằng)
Ga Nha Trang cũng từng suýt bị nhà đầu tư "dụ dỗ" di dời để xây trung tâm thương mại, chung cư cao tầng hơn 30 tầng luôn! May mà Tỉnh ủy Khánh Hòa kiên quyết giữ ga hành khách, chỉ dời ga hàng hóa thôi. Sau 2030, ưu tiên dùng 50% đất làm công trình công cộng (bảo tàng, công viên...) chứ không phải toàn nhà cao tầng
Ga Hà Nội thì sao? Cũng từng có người đề xuất biến thành trung tâm thương mại, khách sạn, nhà ở. Nhưng sau khi dư luận "dậy sóng" thì đành gác lại. Theo quy hoạch mới, tương lai đường sắt Bắc-Nam chỉ tới ga Ngọc Hồi, đoạn Ngọc Hồi - Yên Viên (gồm ga Hà Nội, Giáp Bát, Long Biên, Gia Lâm) sẽ giao cho Hà Nội quản lý
Còn ngân sách thì sao?
Cục Đường sắt (Bộ GTVT) cho biết đến 2030 cần 240.000 tỷ đồng cho hạ tầng đường sắt. Mà giai đoạn 2021-2025, ngân sách chỉ cho có hơn 14.000 tỷ (chưa tới 6% nhu cầu)
Thiếu vốn quá nên Cục Đường sắt đề xuất cho các ga kết hợp bất động sản như kiểu Nhật Bản, châu Âu làm ấy. Ga kết hợp trung tâm thương mại, đô thị đi kèm để huy động nguồn lực tư nhân. Một số ga có thể thí điểm như: Lào Cai, Đồng Đăng, Ngọc Hồi, Hà Nội, Thanh Hóa, Vinh, Huế, Đà Nẵng, Nha Trang...
Ông Vũ Anh Minh - Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt (VNR) - nói luôn: Di dời ga ra ngoại thành thì mất hết lợi thế rồi! Đường sắt hơn hàng không là nhờ ga ngay trung tâm, dời ra ngoài thì còn gì
Ông Minh cũng cho biết VNR đã xin được giao quản lý phát triển nhà ga để tăng vốn. Bởi vì hiện tại: hàng không được quản nhà ga, hàng hải được quản cảng, còn đường sắt thì hạ tầng lẫn nhà ga đều của Nhà nước, tổng công ty chỉ có mỗi... tàu thôi
Một chuyên gia giao thông chia sẻ: "Nếu đất vàng của các nhà ga cũng bị lấy đi, đường sắt xem như không còn gì để phát triển, lại phải trông chờ Nhà nước. Giao nhà ga cho công ty đường sắt quản lý để tự tạo nguồn lực phát triển thì hợp lý hơn"
Số liệu thực tế:
• Đường sắt quốc gia đi qua 34 tỉnh/thành, có 297 ga (tất cả đều nằm trong trung tâm thành phố)
• Giai đoạn 2016-2021: Ngân sách cho đường sắt chỉ gần 7% vốn cho giao thông, đáp ứng 43% nhu cầu
• Vốn đầu tư, cải tạo đường sắt quốc gia: Bình quân hơn 2.129 tỷ đồng/năm
Nguồn: soha.vn