Giữa vùng đất khô cằn khắc nghiệt của Tân Cương, một "quái vật" thủy lợi đang chuẩn bị thức giấc! Đập Dashixia cao tận 247 mét (tưởng tượng chồng 80 tầng nhà lên nhau luôn nha ) hiện đã sẵn sàng bước vào giai đoạn tích nước và phát điện rồi đó.
Công trình nằm trên sông Kumarak thuộc Aksu, là trái tim của dự án điều tiết nước Dashixia siêu to khổng lồ. Nó không chỉ đơn giản là đập nước thôi đâu, mà còn kiêm luôn nhiệm vụ cấp nước, tưới tiêu, chống lũ, phát điện và nuôi dưỡng dòng chảy sinh thái cho sông Tarim. Đúng chuẩn "một mình gánh cả team" luôn!
Theo truyền thông Trung Quốc, đập đã hoàn thành giai đoạn "đóng đỉnh" từ cuối 2024, sớm hơn dự kiến tận 8 tháng (siêu xịn!). Đến tháng 9/2025, hồ chứa chính thức bắt đầu tích nước - bước ngoặt quan trọng từ xây dựng sang vận hành. Với dung tích khủng hơn 1,1 tỷ mét khối, hồ chứa này sẽ đóng vai trò "bình điều áp siêu to" cho cả vùng tây bắc khô hạn của Trung Quốc.
**"Ăn" vật liệu như ăn kẹo **
Điểm gây choáng nhất của dự án này chính là lượng vật liệu "nuốt" vào: 18,9 triệu mét khối! Con số này tương đương lượng nước đủ lấp đầy hơn 7.500 bể bơi tiêu chuẩn đó nha. Quả thực xứng danh một trong những đập bê tông - đất đá khủng nhất thế giới hiện nay
Đập Dashixia được xây theo kiểu đập đá đổ, cát sỏi đầm nén, phủ bê tông chống thấm ở mặt thượng lưu. Thiết kế này vừa dễ thi công quy mô lớn, vừa chống thấm tốt - cân đủ mọi thứ!
Dự án khởi công từ tháng 9/2021 với tổng vốn gần 9 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,2 tỷ USD - số tiền mà nhiều người phải "đầu thai" mấy kiếp mới kiếm đủ ). Sau gần 5 năm, công trình đã đạt 98% tiến độ vào đầu 2026 và đang trong giai đoạn sprint cuối.
**AI vào cuộc, xây đập cũng phải "xịn sò" **
Điểm đặc biệt của Dashixia là áp dụng công nghệ số ngay từ đầu. AI được sử dụng để kiểm soát nhiều khâu kỹ thuật quan trọng: đánh giá độ ẩm vật liệu, chất lượng đầm nén, kiểm tra nhanh tại hiện trường. Nhờ vậy mà rút ngắn thời gian và giảm sai số so với làm bằng tay - efficiency level max!
Còn có cả thiết bị đầm nén thông minh không người lái nữa, tự động hóa công việc, giảm phụ thuộc nhân công và hạn chế rủi ro trong môi trường khắc nghiệt. Những "em" này có thể làm việc suốt ngày đêm theo lộ trình đã lập sẵn.
Ở cấp độ quản lý, công trình được số hóa bằng mô hình BIM và nền tảng đám mây. Hệ thống giám sát tự động theo dõi thời tiết, thủy văn, địa chấn và chất lượng không khí theo thời gian thực luôn. Chuẩn "nhà thông minh" phiên bản đập nước!
**Thử thách level khó: Thời tiết biến hoá khôn lường ️**
Thách thức lớn nhất? Chính là khí hậu Tân Cương siêu khắc nghiệt! Mùa hè nóng lên tới 39,5°C, mùa đông lạnh xuống -22°C. Chưa kể còn có mưa đá và thời tiết thất thường nữa chứ. Những điều kiện này khiến việc vận chuyển vật liệu, đầm nén và kiểm soát độ ẩm trở nên khó nhằn gấp bội so với các dự án thông thường.
**Khi hoạt động sẽ ra sao? **
Dashixia không chỉ là hồ chứa nước mà còn là nhà máy thủy điện cực khủng. Công suất lắp đặt đạt khoảng 750.000 kW, sản lượng điện dự kiến gần 1,9 tỷ kWh mỗi năm. Nguồn điện này sẽ được truyền đi khắp Aksu và các vùng lân cận.
Quan trọng hơn, dự án giúp giảm thiếu nước mùa xuân, cung cấp nước tưới cho hơn 533.000 ha đất nông nghiệp (rộng vãi luôn!). Ngoài ra còn điều tiết dòng chảy sinh thái với tổng lượng nước điều phối hàng năm lên tới 3,4 tỷ m³.
Nguồn: soha.vn