Lúc đầu cứ tưởng là cuộc khoan tìm vàng bình thường ở Tây Úc, ai ngờ các nhà khoa học lại "đụng" phải một phát hiện chấn động luôn Ngay sâu dưới lớp sa mạc kia là dấu tích của một thảm họa vũ trụ cổ xưa, hiếm đến nỗi đây mới chỉ là trường hợp thứ 2 trên Trái Đất!
Tây Úc từ trước tới giờ vốn nổi tiếng là vùng đất "sốt vàng" mà. Thế nhưng lần này, trong khi đang mải mê tìm kim loại quý thì các nhà địa chất lại vô tình "flex" được kho báu có giá trị hơn cả mấy thỏi vàng gộp lại nữa kìa
Ẩn sâu dưới lớp cát và đất sét ở khu vực Eastern Goldfields là dấu tích của một vụ thiên thạch đâm xuống từ thời cổ đại, gần như đã bị thời gian "xóa sổ". Cấu trúc này được đặt tên tạm là Ora Banda, đang khiến giới khoa học phải "đứng ngồi không yên" vì độ hiếm của nó.
Phát hiện bắt đầu từ một dị thường kỳ lạ
Mọi chuyện khởi đầu từ một cuộc khảo sát địa chất thông thường thôi. Nhưng mà dữ liệu trọng lực lại "lộ hàng" một dị thường hình tròn siêu kỳ lạ nằm sâu dưới lòng đất ở Eastern Goldfields. Khi "đào sâu" hơn, các nhà khoa học phát hiện bằng chứng về một thảm họa cổ đại có sức mạnh đủ để làm tan chảy đá, biến dạng tinh thể và thổi bay những mảnh vật chất chứa vàng lên trời luôn á
Điểm đặc biệt là phát hiện này không bắt đầu bằng những dấu hiệu "huyền thoại" trên bề mặt đâu nha. Không có miệng hố khổng lồ, không có vành đá nhô cao như trong phim ấy. Tất cả chỉ bắt nguồn từ những dữ liệu trọng lực thu thập được khi đang... tìm vàng thôi.
Các phép đo cho thấy có một dị thường hình tròn nằm sâu dưới lòng đất. Kết quả này khiến team nghiên cứu quyết định khoan thăm dò kỹ càng hơn. Và chính những mũi khoan phục vụ ngành khai khoáng đã "unlock" cánh cửa dẫn tới một trong những bí ẩn địa chất hiếm nhất hành tinh này
Bằng chứng không thể chối cãi nằm sâu trong lòng đất
Team nghiên cứu do nhà địa chất Raiza Quintero thuộc Đại học Puerto Rico dẫn đầu đã tìm thấy các cấu trúc shatter cones - dạng nứt vỡ hình nón được tạo ra khi sóng xung kích cực mạnh truyền qua đá. Đây là một trong những "chứng cứ" đáng tin nhất của các vụ thiên thạch đâm xuống đấy!
Nhưng mà bằng chứng "xịn" hơn còn nằm sâu bên dưới nữa nè
Những "viên nang thời gian" kể lại câu chuyện cổ đại
Dưới lớp đất sét sa mạc, các nhà khoa học phát hiện những khối breccia va chạm. Loại đá này hình thành khi áp suất khủng khiếp nghiền nát đá gốc thành vô số mảnh vụn, sau đó nhiệt độ và lực tác động siêu to khổng lồ khiến chúng dính lại thành một "combo" hỗn độn.
Ẩn bên trong breccia là các giọt thủy tinh cực nhỏ được tạo ra từ vật liệu silicat nóng chảy. Chúng giống như những "viên nang thời gian" lưu giữ ký ức về thảm họa đã xảy ra từ xa xưa lắm rồi
Khi phân tích thành phần hóa học của những giọt thủy tinh này, team nghiên cứu phát hiện hàm lượng niken, coban, iridi, platin, palađi và rhodi cao bất thường. Đây đều là những nguyên tố ưa sắt, vốn khá hiếm trong lớp vỏ Trái Đất nhưng lại "phổ biến" trong các thiên thạch giàu kim loại.
Từ những bằng chứng đó, team kết luận rằng Ora Banda nhiều khả năng được tạo ra bởi một thiên thạch giàu sắt lao xuống Trái Đất từ thời cổ đại. Vụ va chạm đã tạo nên một cấu trúc ngầm gồm khu vực trung tâm cùng nhiều vòng đồng tâm có đường kính khoảng 4 km đó.
Cánh cửa hiếm hoi mở ra quá khứ xa xăm
Điều khiến Ora Banda trở nên "đỉnh của chóp" là nơi đây được hình thành hoàn toàn trong đá greenstone thuộc đại Thái Cổ - một trong những loại đá già nhất còn tồn tại trên hành tinh. Cho đến giờ, đây mới chỉ là trường hợp thứ 2 được xác nhận trên toàn thế giới nha!
Các nhà khoa học từ lâu tin rằng thiên thạch đóng vai trò quan trọng trong việc "định hình" Trái Đất thời sơ khai. Những cuộc oanh tạc dữ dội khi Hệ Mặt Trời còn "non trẻ" có thể đã mang tới nước, các hợp chất hữu cơ và tạo nên những điều kiện cần thiết cho sự sống xuất hiện.
Tuy nhiên, bằng chứng về giai đoạn "hỗn loạn" đó ngày càng hiếm. Xói mòn, kiến tạo mảng và vô số biến động địa chất đã "xóa sổ" phần lớn những vết sẹo cổ đại rồi.
Ora Banda vì thế giống như một cánh cửa hiếm hoi mở ra quá khứ xa xăm của hành tinh xanh này. Nó không chỉ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thiên thạch "tương tác" với lớp đá cổ nhất của Trái Đất, mà còn đóng vai trò như một mô hình tham chiếu để nghiên cứu lịch sử va chạm trên sao Hỏa thuở sơ khai nữa.
Mà trớ trêu thay, phát hiện này lại chỉ xuất hiện nhờ nỗ lực... tìm vàng
Plot twist: vàng thành "phụ" rồi
Những hạt vàng li ti được tìm thấy trong breccia cho thấy vụ va chạm có thể đã thổi tung vật chất chứa vàng lên trời trước khi chúng rơi trở lại miệng hố đang hình thành. Nhưng mà thứ kim loại quý từng khiến biết bao người "đổ xô" tới miền Tây Úc giờ đây dường như trở nên lu mờ trước giá trị khoa học mà Ora Banda mang lại rồi
Nguồn: soha.vn
Tây Úc từ trước tới giờ vốn nổi tiếng là vùng đất "sốt vàng" mà. Thế nhưng lần này, trong khi đang mải mê tìm kim loại quý thì các nhà địa chất lại vô tình "flex" được kho báu có giá trị hơn cả mấy thỏi vàng gộp lại nữa kìa
Ẩn sâu dưới lớp cát và đất sét ở khu vực Eastern Goldfields là dấu tích của một vụ thiên thạch đâm xuống từ thời cổ đại, gần như đã bị thời gian "xóa sổ". Cấu trúc này được đặt tên tạm là Ora Banda, đang khiến giới khoa học phải "đứng ngồi không yên" vì độ hiếm của nó.
Phát hiện bắt đầu từ một dị thường kỳ lạ
Mọi chuyện khởi đầu từ một cuộc khảo sát địa chất thông thường thôi. Nhưng mà dữ liệu trọng lực lại "lộ hàng" một dị thường hình tròn siêu kỳ lạ nằm sâu dưới lòng đất ở Eastern Goldfields. Khi "đào sâu" hơn, các nhà khoa học phát hiện bằng chứng về một thảm họa cổ đại có sức mạnh đủ để làm tan chảy đá, biến dạng tinh thể và thổi bay những mảnh vật chất chứa vàng lên trời luôn á
Điểm đặc biệt là phát hiện này không bắt đầu bằng những dấu hiệu "huyền thoại" trên bề mặt đâu nha. Không có miệng hố khổng lồ, không có vành đá nhô cao như trong phim ấy. Tất cả chỉ bắt nguồn từ những dữ liệu trọng lực thu thập được khi đang... tìm vàng thôi.
Các phép đo cho thấy có một dị thường hình tròn nằm sâu dưới lòng đất. Kết quả này khiến team nghiên cứu quyết định khoan thăm dò kỹ càng hơn. Và chính những mũi khoan phục vụ ngành khai khoáng đã "unlock" cánh cửa dẫn tới một trong những bí ẩn địa chất hiếm nhất hành tinh này
Bằng chứng không thể chối cãi nằm sâu trong lòng đất
Team nghiên cứu do nhà địa chất Raiza Quintero thuộc Đại học Puerto Rico dẫn đầu đã tìm thấy các cấu trúc shatter cones - dạng nứt vỡ hình nón được tạo ra khi sóng xung kích cực mạnh truyền qua đá. Đây là một trong những "chứng cứ" đáng tin nhất của các vụ thiên thạch đâm xuống đấy!
Nhưng mà bằng chứng "xịn" hơn còn nằm sâu bên dưới nữa nè
Những "viên nang thời gian" kể lại câu chuyện cổ đại
Dưới lớp đất sét sa mạc, các nhà khoa học phát hiện những khối breccia va chạm. Loại đá này hình thành khi áp suất khủng khiếp nghiền nát đá gốc thành vô số mảnh vụn, sau đó nhiệt độ và lực tác động siêu to khổng lồ khiến chúng dính lại thành một "combo" hỗn độn.
Ẩn bên trong breccia là các giọt thủy tinh cực nhỏ được tạo ra từ vật liệu silicat nóng chảy. Chúng giống như những "viên nang thời gian" lưu giữ ký ức về thảm họa đã xảy ra từ xa xưa lắm rồi
Khi phân tích thành phần hóa học của những giọt thủy tinh này, team nghiên cứu phát hiện hàm lượng niken, coban, iridi, platin, palađi và rhodi cao bất thường. Đây đều là những nguyên tố ưa sắt, vốn khá hiếm trong lớp vỏ Trái Đất nhưng lại "phổ biến" trong các thiên thạch giàu kim loại.
Từ những bằng chứng đó, team kết luận rằng Ora Banda nhiều khả năng được tạo ra bởi một thiên thạch giàu sắt lao xuống Trái Đất từ thời cổ đại. Vụ va chạm đã tạo nên một cấu trúc ngầm gồm khu vực trung tâm cùng nhiều vòng đồng tâm có đường kính khoảng 4 km đó.
Cánh cửa hiếm hoi mở ra quá khứ xa xăm
Điều khiến Ora Banda trở nên "đỉnh của chóp" là nơi đây được hình thành hoàn toàn trong đá greenstone thuộc đại Thái Cổ - một trong những loại đá già nhất còn tồn tại trên hành tinh. Cho đến giờ, đây mới chỉ là trường hợp thứ 2 được xác nhận trên toàn thế giới nha!
Các nhà khoa học từ lâu tin rằng thiên thạch đóng vai trò quan trọng trong việc "định hình" Trái Đất thời sơ khai. Những cuộc oanh tạc dữ dội khi Hệ Mặt Trời còn "non trẻ" có thể đã mang tới nước, các hợp chất hữu cơ và tạo nên những điều kiện cần thiết cho sự sống xuất hiện.
Tuy nhiên, bằng chứng về giai đoạn "hỗn loạn" đó ngày càng hiếm. Xói mòn, kiến tạo mảng và vô số biến động địa chất đã "xóa sổ" phần lớn những vết sẹo cổ đại rồi.
Ora Banda vì thế giống như một cánh cửa hiếm hoi mở ra quá khứ xa xăm của hành tinh xanh này. Nó không chỉ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thiên thạch "tương tác" với lớp đá cổ nhất của Trái Đất, mà còn đóng vai trò như một mô hình tham chiếu để nghiên cứu lịch sử va chạm trên sao Hỏa thuở sơ khai nữa.
Mà trớ trêu thay, phát hiện này lại chỉ xuất hiện nhờ nỗ lực... tìm vàng
Plot twist: vàng thành "phụ" rồi
Những hạt vàng li ti được tìm thấy trong breccia cho thấy vụ va chạm có thể đã thổi tung vật chất chứa vàng lên trời trước khi chúng rơi trở lại miệng hố đang hình thành. Nhưng mà thứ kim loại quý từng khiến biết bao người "đổ xô" tới miền Tây Úc giờ đây dường như trở nên lu mờ trước giá trị khoa học mà Ora Banda mang lại rồi
Nguồn: soha.vn