"Mất hơn 250 nghìn USD (gần 6 tỷ đồng) để đào tạo một kỹ sư, thạc sỹ công nghệ vũ trụ xịn sò, thế mà về Việt Nam chỉ trả lương mấy triệu đồng thôi. Thế này thì có phí không?" - PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Vệ tinh Quốc gia thẳng thắn nói về thực trạng đãi ngộ nhà khoa học giờ đây nghe mà xót xa
Dự án "Trung tâm Vũ trụ Việt Nam" với kinh phí lên tới 600 triệu USD chính là dự án KHCN khủng nhất trong 35 năm qua của ngành KHCN. Mục tiêu là đến 2020, Việt Nam sẽ làm chủ được công nghệ vũ trụ luôn nha!
Dự án này do Trung tâm Vệ tinh Quốc gia thực hiện, đặt mục tiêu cụ thể là đến năm 2022, team Việt Nam mình có thể tự tay thiết kế, lắp ráp vệ tinh LOTUSAT-2 - một vệ tinh xài công nghệ rada quan sát, chụp ảnh trái đất ở độ phân giải siêu nét trong mọi điều kiện thời tiết (vệ tinh này nặng gấp 5 lần và xịn hơn hẳn VNRED Sat 1 - vệ tinh được phóng năm 2013, giúp Việt Nam lọt top 25 quốc gia trên thế giới có vệ tinh quan sát trái đất đó nha!).
Để đạt được mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của dự án chính là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ vũ trụ.
"Lắp ráp vệ tinh hàng trăm triệu đô nhưng lương có mấy triệu đồng, vẫn lo tiền thuê nhà, tiền chi phí sinh hoạt thì làm sao tâm huyết được".
PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Vệ tinh Quốc gia
Theo PGS.TS Phạm Anh Tuấn, Trung tâm Vệ tinh Quốc gia (VNSC) đã cử 35 bạn trẻ tài năng sang học thạc sỹ công nghệ vũ trụ tại 5 trường đại học top đầu của Nhật Bản, chia làm bốn đợt, mỗi đợt 2 năm.
Để được tham gia khóa học xịn xò này, các ứng viên phải vượt qua vòng xét tuyển cực kỳ khắt khe do hội đồng chuyên gia Nhật Bản và Việt Nam thực hiện.
Chi phí cho mỗi cán bộ trẻ tham gia khóa đào tạo này là hơn 250 nghìn USD một người (gần 6 tỷ đồng luôn đó các bạn ơi!)
Chi phí này bao gồm tiền học phí, sinh hoạt phí (như đào tạo một thạc sỹ bình thường theo tiêu chuẩn nhà nước), chi phí nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, lắp ráp và thử nghiệm một vệ tinh Micro nặng 50kg, kích thước 50x50x50cm để các học viên có thể thực hành thiết kế, lắp ráp, chế tạo thực tế luôn.
Trong số 35 cán bộ được cử đi, 11 học viên đã về nước và đang làm việc tại Trung tâm Vệ tinh Quốc gia.
Trong đó, chỉ có 6 người được biên chế nhà nước, nhận lương theo hệ số lương nhà nước (khoảng 3 đến 5 triệu đồng một tháng cho một kỹ sư ra trường từ 1 đến 5 năm - nghe mà thương ).
Số còn lại phải nhận lương từ nguồn hỗ trợ của Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, ngân sách các đề tài khoa học của Trung tâm Vệ tinh Quốc gia.
Mặc dù Trung tâm Vệ tinh Quốc gia đã cố gắng hết sức để các cán bộ này được nhận lương cao hơn mức lương cơ bản theo quy định của nhà nước, nhưng so với yêu cầu của ngành công nghệ cao và mũi nhọn như công nghệ vũ trụ, mức đãi ngộ đó vẫn chưa xứng tầm. Thậm chí so với một số đơn vị trong nước còn thấp hơn, chưa kể chênh lệch lớn so với các cơ sở công nghệ vũ trụ ở khu vực Đông Nam Á.
"Khó khăn lớn nhất trong phát triển công nghệ vũ trụ hiện nay là đội ngũ nhân lực có được nuôi dưỡng để đảm bảo yên tâm công tác không?
Lắp ráp vệ tinh hàng trăm triệu đô nhưng lương có mấy triệu đồng, vẫn lo tiền thuê nhà, tiền chi phí sinh hoạt thì làm sao tâm huyết được", PGS Phạm Anh Tuấn chia sẻ.
Lo chảy máu chất xám
Theo PGS Phạm Anh Tuấn, Công nghệ Vũ trụ (CNVT) được đánh giá là "biểu tượng sức mạnh công nghệ và khả năng cạnh tranh công nghệ cao" của mỗi quốc gia trên thế giới.
Do đó, chế độ đãi ngộ với nhân lực chất lượng cao của ngành này cần phải được quan tâm hơn nữa, nhất là khi chúng ta sắp có cơ sở hạ tầng kỹ thuật hiện đại hàng đầu Đông Nam Á (đang xây dựng tại KCN cao Hòa Lạc, dự kiến khánh thành vào 2018).
"Nhà nước cũng đã có những cơ chế đặc thù cho ngành năng lượng nguyên tử, Viện Công nghệ tiên tiến Việt Nam – Hàn Quốc và các trường đại học quốc tế ở Việt Nam như Đại học Việt – Đức, Đại học Việt - Pháp.
Tôi đề xuất VNSC ít nhất cũng được hưởng cơ chế đặc thù tương tự với các đơn vị trên", ông Tuấn kiến nghị.
Theo ông Tuấn, đào tạo một kỹ sư, thạc sỹ về công nghệ vũ trụ tốn kém cả thời gian lẫn chi phí vì họ được đào tạo cả về lý thuyết lẫn thực hành.
Nguồn nhân lực chất lượng cao này không chỉ quan trọng với ngành công nghệ vũ trụ mà còn cần thiết cho các ngành công nghệ cao khác như công nghệ ô tô, công nghệ điện tử.
Do đó, việc chảy máu chất xám rất dễ xảy ra khi các ngành khác đãi ngộ cao hơn và không phải mất chi phí đào tạo nhân lực.
Ngành KHCN chưa có phụ cấp công việc
Nguồn: soha.vn