Tin sốc từ Trung Quốc khiến ai cũng phải giật mình: một đạo diễn 43 tuổi đột ngột qua đời vì xuất huyết tiêu hóa cấp tính Đáng sợ hơn, chỉ khoảng 3 tuần trước khi ra đi, anh khám sức khỏe và kết quả chỉ ghi nhận viêm dạ dày nhẹ thôi. Thông tin được đăng tải ngày 28/10 khiến dân tình "sốc nặng" luôn, vì ai ngờ đâu xuất huyết tiêu hóa có thể diễn biến nhanh và nguy hiểm đến vậy nếu không kịp phát hiện xử lý.
Nhưng mà các bác ơi, đừng quá hoang mang nhé! Viêm dạ dày nhẹ không có nghĩa là sẽ chắc chắn tiến thành xuất huyết ồ ạt đâu. Nguy cơ còn tùy vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng niêm mạc, bệnh nền và các yếu tố đi kèm nữa. Trong đó, vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) và việc dùng thuốc chống viêm không steroid là hai "thủ phạm" chính gây loét dạ dày, tá tràng - một trong những nguyên nhân dẫn đến xuất huyết tiêu hóa đó.
Ba điều cực kỳ nguy hiểm có thể khiến bạn xuất huyết tiêu hóa
1. Tự ý "ăn" thuốc giảm đau kiểu "anh hùng bàn phím"
Aspirin, ibuprofen, diclofenac, naproxen... đều là thuốc nhóm NSAID (chống viêm không steroid) mà nhiều người hay mua tự do để giảm đau, hạ sốt. Nhưng nguy hiểm là những loại thuốc này có thể tăng nguy cơ viêm loét và xuất huyết đường tiêu hóa đấy, nhất là khi dùng liều cao, lâu ngày hoặc "combo" nhiều loại cùng lúc
Cơ chế là sao? NSAID ức chế enzyme cyclooxygenase (COX), làm giảm prostaglandin - chất có nhiệm vụ bảo vệ lớp niêm mạc dạ dày. Khi prostaglandin giảm thì "lá chắn" yếu đi, axit dịch vị dễ tấn công, niêm mạc dễ bị tổn thương và loét.
Nguy cơ càng cao ở người cao tuổi, người từng bị loét hoặc xuất huyết tiêu hóa, người nhiễm H. pylori và người đang dùng thuốc chống đông máu.
Nên nhớ: đừng tự ý uống thuốc giảm đau khi đau bụng kéo dài nhé! Đang uống aspirin hay thuốc chống đông theo toa bác sĩ thì cũng đừng tự ý ngưng, phải hỏi bác sĩ trước đã ạ!
2. Bay màu mấy cốc rượu bia
Rượu bia có thể gây kích ứng và tổn thương lớp niêm mạc tiêu hóa nặng đấy. Uống nhiều, đặc biệt trong thời gian ngắn, cồn sẽ làm viêm tăng, phá hủy hàng rào bảo vệ niêm mạc và tăng nguy cơ chảy máu.
Còn nếu vừa nhậu vừa uống thuốc NSAID như aspirin thì càng "chết chắc" - combo này siêu nguy hiểm luôn!
Không có con số cụ thể nào về lượng cồn "an toàn" cả, vì tùy vào lượng uống, tần suất, sức khỏe và các yếu tố khác. Và đừng tin mấy cái kiểu "ăn tinh bột trước khi uống", "pha loãng rượu" hay "uống thuốc bảo vệ niêm mạc" là hết tác hại nhé - đó chỉ là "tự an ủi" thôi. Cách an toàn nhất vẫn là... không uống!
3. Stress kéo dài + kiệt sức
Căng thẳng, lo âu, thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, làm thay đổi cảm giác đau và gây khó chịu ở dạ dày. Một số nghiên cứu cũng thấy mối liên hệ giữa stress kéo dài với nguy cơ loét dạ dày.
Tuy nhiên, phải phân biệt stress thường ngày với stress sinh lý nghiêm trọng do bệnh nặng, chấn thương, bỏng hay nhiễm trùng nặng nhé. Ở bệnh nhân nguy kịch, lưu lượng máu đến niêm mạc dạ dày giảm, dễ gây viêm trợt, loét, thậm chí xuất huyết.
Vậy nên đừng nghĩ "thức khuya" hay "lo âu" là nguyên nhân duy nhất gây xuất huyết dạ dày. Phải thăm khám và xét nghiệm mới biết chính xác!
4 dấu hiệu cảnh báo xuất huyết tiêu hóa đừng bao giờ coi thường
Xuất huyết tiêu hóa không phải lúc nào cũng nôn ra máu đâu nhé. Nhiều khi chỉ có những dấu hiệu mơ hồ, dễ nhầm với mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường.
Thứ nhất: đau hoặc khó chịu vùng thượng vị, buồn nôn sau ăn, đau âm ỉ, đầy bụng hoặc chướng bụng trên. Đây là triệu chứng không đặc hiệu, gặp ở nhiều bệnh nên không thể chỉ dựa vào đó để kết luận.
Thứ hai: chóng mặt, choáng váng khi đứng dậy hay thay đổi tư thế. Khi mất máu, thể tích máu giảm, khiến bạn hoa mắt, tối sầm mắt, thậm chí ngất. Gặp triệu chứng này phải đi khám ngay nhé!
Thứ ba: mệt mỏi, xanh xao, suy giảm sức lực. Xuất huyết kéo dài có thể gây thiếu máu, làm bạn mệt, khó vận động, hụt hơi khi hoạt động.
Thứ tư: tim đập nhanh bất thường. Khi máu giảm, cơ thể tăng nhịp tim để bù đắp. Tim đập nhanh kèm chóng mặt, vã mồ hôi hay choáng thì cần chú ý luôn!
Ngoài ra, hai dấu hiệu điển hình là nôn ra máu (đỏ tươi hoặc nâu sẫm như bã cà phê) và đi ngoài phân đen (đen như nhựa đường, sệt và có mùi khẳm đặc trưng).
Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Thận của Mỹ (NIDDK), nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, phân đen, đau bụng dữ dội, chóng mặt hoặc ngất có thể là dấu hiệu biến chứng loét và cần cấp cứu ngay!
Gặp nghi ngờ xuất huyết dạ dày phải làm gì?
Xuất huyết tiêu hóa cấp tính có thể gây mất máu nghiêm trọng, tụt huyết áp và sốc. Vì vậy, khi thấy ai đó nôn ra máu, đi phân đen kèm choáng váng hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, GỌI CẤP CỨU 115 NGAY hoặc đưa đến bệnh viện gần nhất!
Trong lúc chờ xe cấp cứu, giữ người bệnh ở tư thế an toàn. Nếu có nguy cơ sặc, cho nằm nghiêng để tránh chất nôn lọt vào đường hô hấp. ĐỪNG tự ý cho ăn uống, dùng thuốc; ĐỪNG cố gây nôn và ĐỪNG trì hoãn việc cấp cứu để tự xử lý tại nhà nhé!
Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng tuần hoàn, mức độ mất máu và tìm vị trí chảy máu. Tùy trường hợp có thể xét nghiệm máu, nội soi tiêu hóa và áp dụng biện pháp cầm máu phù hợp.
Để giảm nguy cơ viêm loét và xuất huyết tiêu hóa, quan trọng là dùng thuốc đúng chỉ định, tránh tự ý "combo" nhiều loại thuốc giảm đau, chống viêm và hạn chế rượu bia.
Nguồn: soha.vn
Nhưng mà các bác ơi, đừng quá hoang mang nhé! Viêm dạ dày nhẹ không có nghĩa là sẽ chắc chắn tiến thành xuất huyết ồ ạt đâu. Nguy cơ còn tùy vào nguyên nhân gây bệnh, tình trạng niêm mạc, bệnh nền và các yếu tố đi kèm nữa. Trong đó, vi khuẩn Helicobacter pylori (H. pylori) và việc dùng thuốc chống viêm không steroid là hai "thủ phạm" chính gây loét dạ dày, tá tràng - một trong những nguyên nhân dẫn đến xuất huyết tiêu hóa đó.
Ba điều cực kỳ nguy hiểm có thể khiến bạn xuất huyết tiêu hóa
1. Tự ý "ăn" thuốc giảm đau kiểu "anh hùng bàn phím"
Aspirin, ibuprofen, diclofenac, naproxen... đều là thuốc nhóm NSAID (chống viêm không steroid) mà nhiều người hay mua tự do để giảm đau, hạ sốt. Nhưng nguy hiểm là những loại thuốc này có thể tăng nguy cơ viêm loét và xuất huyết đường tiêu hóa đấy, nhất là khi dùng liều cao, lâu ngày hoặc "combo" nhiều loại cùng lúc
Cơ chế là sao? NSAID ức chế enzyme cyclooxygenase (COX), làm giảm prostaglandin - chất có nhiệm vụ bảo vệ lớp niêm mạc dạ dày. Khi prostaglandin giảm thì "lá chắn" yếu đi, axit dịch vị dễ tấn công, niêm mạc dễ bị tổn thương và loét.
Nguy cơ càng cao ở người cao tuổi, người từng bị loét hoặc xuất huyết tiêu hóa, người nhiễm H. pylori và người đang dùng thuốc chống đông máu.
Nên nhớ: đừng tự ý uống thuốc giảm đau khi đau bụng kéo dài nhé! Đang uống aspirin hay thuốc chống đông theo toa bác sĩ thì cũng đừng tự ý ngưng, phải hỏi bác sĩ trước đã ạ!
2. Bay màu mấy cốc rượu bia
Rượu bia có thể gây kích ứng và tổn thương lớp niêm mạc tiêu hóa nặng đấy. Uống nhiều, đặc biệt trong thời gian ngắn, cồn sẽ làm viêm tăng, phá hủy hàng rào bảo vệ niêm mạc và tăng nguy cơ chảy máu.
Còn nếu vừa nhậu vừa uống thuốc NSAID như aspirin thì càng "chết chắc" - combo này siêu nguy hiểm luôn!
Không có con số cụ thể nào về lượng cồn "an toàn" cả, vì tùy vào lượng uống, tần suất, sức khỏe và các yếu tố khác. Và đừng tin mấy cái kiểu "ăn tinh bột trước khi uống", "pha loãng rượu" hay "uống thuốc bảo vệ niêm mạc" là hết tác hại nhé - đó chỉ là "tự an ủi" thôi. Cách an toàn nhất vẫn là... không uống!
3. Stress kéo dài + kiệt sức
Căng thẳng, lo âu, thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, làm thay đổi cảm giác đau và gây khó chịu ở dạ dày. Một số nghiên cứu cũng thấy mối liên hệ giữa stress kéo dài với nguy cơ loét dạ dày.
Tuy nhiên, phải phân biệt stress thường ngày với stress sinh lý nghiêm trọng do bệnh nặng, chấn thương, bỏng hay nhiễm trùng nặng nhé. Ở bệnh nhân nguy kịch, lưu lượng máu đến niêm mạc dạ dày giảm, dễ gây viêm trợt, loét, thậm chí xuất huyết.
Vậy nên đừng nghĩ "thức khuya" hay "lo âu" là nguyên nhân duy nhất gây xuất huyết dạ dày. Phải thăm khám và xét nghiệm mới biết chính xác!
4 dấu hiệu cảnh báo xuất huyết tiêu hóa đừng bao giờ coi thường
Xuất huyết tiêu hóa không phải lúc nào cũng nôn ra máu đâu nhé. Nhiều khi chỉ có những dấu hiệu mơ hồ, dễ nhầm với mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa thông thường.
Thứ nhất: đau hoặc khó chịu vùng thượng vị, buồn nôn sau ăn, đau âm ỉ, đầy bụng hoặc chướng bụng trên. Đây là triệu chứng không đặc hiệu, gặp ở nhiều bệnh nên không thể chỉ dựa vào đó để kết luận.
Thứ hai: chóng mặt, choáng váng khi đứng dậy hay thay đổi tư thế. Khi mất máu, thể tích máu giảm, khiến bạn hoa mắt, tối sầm mắt, thậm chí ngất. Gặp triệu chứng này phải đi khám ngay nhé!
Thứ ba: mệt mỏi, xanh xao, suy giảm sức lực. Xuất huyết kéo dài có thể gây thiếu máu, làm bạn mệt, khó vận động, hụt hơi khi hoạt động.
Thứ tư: tim đập nhanh bất thường. Khi máu giảm, cơ thể tăng nhịp tim để bù đắp. Tim đập nhanh kèm chóng mặt, vã mồ hôi hay choáng thì cần chú ý luôn!
Ngoài ra, hai dấu hiệu điển hình là nôn ra máu (đỏ tươi hoặc nâu sẫm như bã cà phê) và đi ngoài phân đen (đen như nhựa đường, sệt và có mùi khẳm đặc trưng).
Theo Viện Quốc gia về Bệnh tiểu đường, Tiêu hóa và Thận của Mỹ (NIDDK), nôn ra máu, chất nôn giống bã cà phê, phân đen, đau bụng dữ dội, chóng mặt hoặc ngất có thể là dấu hiệu biến chứng loét và cần cấp cứu ngay!
Gặp nghi ngờ xuất huyết dạ dày phải làm gì?
Xuất huyết tiêu hóa cấp tính có thể gây mất máu nghiêm trọng, tụt huyết áp và sốc. Vì vậy, khi thấy ai đó nôn ra máu, đi phân đen kèm choáng váng hoặc có biểu hiện bất thường nghiêm trọng, GỌI CẤP CỨU 115 NGAY hoặc đưa đến bệnh viện gần nhất!
Trong lúc chờ xe cấp cứu, giữ người bệnh ở tư thế an toàn. Nếu có nguy cơ sặc, cho nằm nghiêng để tránh chất nôn lọt vào đường hô hấp. ĐỪNG tự ý cho ăn uống, dùng thuốc; ĐỪNG cố gây nôn và ĐỪNG trì hoãn việc cấp cứu để tự xử lý tại nhà nhé!
Tại bệnh viện, bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng tuần hoàn, mức độ mất máu và tìm vị trí chảy máu. Tùy trường hợp có thể xét nghiệm máu, nội soi tiêu hóa và áp dụng biện pháp cầm máu phù hợp.
Để giảm nguy cơ viêm loét và xuất huyết tiêu hóa, quan trọng là dùng thuốc đúng chỉ định, tránh tự ý "combo" nhiều loại thuốc giảm đau, chống viêm và hạn chế rượu bia.
Nguồn: soha.vn