CrushQuocDan
New member
Úi chà, hóa ra đào đất cũng trúng jackpot được các bạn ơi!
Trong đợt khai quật khảo cổ năm 2025 vừa rồi, đội ngũ các nhà khảo cổ của chúng ta đã "đào trúng" một hệ thống móng cột siêu to khổng lồ tại Hoàng thành Thăng Long, lớn hơn hẳn mấy cái đã tìm được trước đây. Nghe xong mà phải gọi là "trùm cuối" luôn á!
Đỉnh điểm là có một móng cột được làm từ tận 81 lớp đầm liên tiếp (tưởng tượng đi, 81 lớp luôn! ), dày tầm 4m, với diện tích bề mặt từ 15–18m² – tức là rộng bằng cả một căn nhà nhỏ đó nha. Xây nhà thì thấy bình thường, nhưng đây là móng cột thôi đó các bạn!
Theo PGS.TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam xác nhận, đây chính là loại móng cột có quy mô "bự" nhất từng được tìm thấy trong lịch sử kiến trúc Việt Nam mình. Ông bà ta xây mà xịn sò ghê!
Thú vị là các móng đơn được phát hiện chủ yếu nằm bên trong công trình, còn các móng kép thì lại nằm rải rác ở khu vực rìa bên ngoài. Từ những móng cột đã lộ ra, các nhà nghiên cứu bước đầu xác định được rằng Chính điện Kính Thiên có quy mô 9 gian theo chiều đông – tây. Còn giới hạn theo chiều bắc – nam thì vẫn phải nghiên cứu thêm mới biết được toàn bộ "layout" của công trình này như nào.
Các móng nền và móng cột của kiến trúc điện Kính Thiên thời Lê sơ và Lê Trung hưng (thế kỷ XV–XVIII) được xây dựng trên nền đất sét của các giai đoạn sớm hơn, bao gồm thời Trần (thế kỷ XIII–XIV), thời Lý (thế kỷ XI–XII) và thời Tiền Thăng Long (thế kỷ VII–X). Nghe mà thấy xuyên suốt nghìn năm lịch sử luôn á!
Bối cảnh phát hiện ra sao?
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội đã phối hợp với Viện Khảo cổ học tiến hành khai quật tại khu vực nền điện Kính Thiên, thuộc trục trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội, với tổng diện tích 580m².
Khu vực khai quật nằm dưới nền tòa nhà Pháo binh (CT04). Công trình này đã được hạ giải theo Quyết định 46 COM 7B.43 bằng quy trình có kiểm soát, tuân thủ hướng dẫn của UNESCO và Hiến chương Quốc tế về Bảo tồn và Trùng tu Di tích và Di chỉ năm 1964 (Hiến chương Venice), đồng thời phù hợp với Luật Di sản văn hóa Việt Nam năm 2024. Làm việc chuẩn chỉnh y chang bài tập nhóm deadline nộp sớm vậy!
Theo báo cáo sơ bộ, địa tầng tại khu vực khai quật dày khoảng 6m, gồm 6 lớp văn hóa kéo dài từ thời Tiền Thăng Long đến thời hiện đại (thế kỷ XIX–XX). Trong đó, lớp văn hóa thời Lê dày nhất, gần 3m, bao gồm cả giai đoạn Lê sơ và Lê Trung hưng.
Tương ứng với các tầng văn hóa là hệ thống dấu tích kiến trúc phong phú, gồm một hàng gạch đỏ thời Trần (thế kỷ XIII–XIV), một hàng gạch xám thời Lê sơ (thế kỷ XV–XVI), nền đá lát Ngự đạo và 14 móng kiến trúc của Chính điện Kính Thiên thời Lê Trung hưng (thế kỷ XVII–XVIII).
Tính cả các đợt khai quật vào các năm 2011, 2023 và 2025, tổng số móng cột của Chính điện Kính Thiên đã được phát lộ là 30 trên tổng số 36 móng, gồm hai loại là móng đơn và móng kép. Ngoài ra, các nhà khảo cổ còn phát hiện 2 cống nước thời Nguyễn (thế kỷ XIX) và 26/64 móng cột của kiến trúc điện Long Thiên. Gần đủ bộ rồi đó, chỉ còn thiếu vài miếng nữa thôi!
Dấu tích điện Long Thiên cho thấy sự trùng khớp hoàn toàn với giới hạn đông – tây của tòa nhà Pháo binh thời Pháp thuộc. Hệ thống móng cột và cống thoát nước được phát lộ cho phép khẳng định điện Long Thiên do vua Gia Long xây dựng theo kiểu kiến trúc đặc trưng của triều Nguyễn là "trùng thiềm điệp ốc", với tiền điện và chính điện cùng đặt trên một nền móng, kết nối với nhau bằng gian thừa lưu.
Công nghệ lên ngôi trong khảo cổ học!
Song song với công tác khai quật thực địa, Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long – Hà Nội đang đổi mới phương pháp nghiên cứu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào khảo cổ học. Toàn bộ dữ liệu khai quật được số hóa nhằm phục vụ nghiên cứu, đối chiếu và phục dựng 3D các công trình kiến trúc cổ. Thời đại 4.0 mà, khảo cổ cũng phải "lên level" chứ!
Theo các nhà nghiên cứu, những cổ vật có quy mô đặc biệt lớn vừa được phát hiện đang trở thành nguồn dữ liệu đầu vào quan trọng cho các mô hình phục dựng không gian ba chiều và bản sao số (digital twin). Quá trình phục dựng đòi hỏi nghiên cứu chi tiết từng bộ phận, ghép nối các mảnh còn thiếu và đối chiếu với tư liệu lịch sử để tiến tới trưng bày, giúp công chúng tiếp cận di sản một cách trực quan và dễ hiểu hơn.
Nguồn: kenh14.vn