Chuyện có thật như phim vậy các bạn ơi! Năm 2021, bà con ở bản Chọng (gần đền Choọng), xã Châu Lý, huyện Quỳ Hợp (cũ), tỉnh Nghệ An đang san đất định làm vườn thì phát hiện mấy cái vật lạ lù nhô lên mặt đất. Tưởng gì chứ ai ngờ lại là "combo" báu vật hàng trăm năm tuổi luôn á!
Ngay lập tức, phòng Văn hóa và Thông tin đã phối hợp với cơ quan chức năng đến kiểm tra và lập biên bản cẩn thận. Kết quả check xong thì té ngửa: 3 cái nồi đồng + 1 cái ấm đồng, toàn đồ xịn xò!
Nồi đồng thì không có quai nhưng lại có hoa văn hình con thằn lằn (flex kiểu cổ điển ). Còn ấm đồng thì nghệ hơn nữa, khắc hình đầu rồng và đuôi rồng trên vòi cùng quai ấm luôn á. Sau đó các di vật này được giao cho chính quyền địa phương giữ gìn cẩn thận, chờ cao thủ lên thẩm định.
UBND huyện Quỳ Hợp (cũ) báo cáo lên Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An ngay và luôn. Đội chuyên gia được cử xuống kiểm tra và kết luận khiến ai cũng wow: chiếc ấm quai rồng, vai khắc hoa sen tròn quanh miệng ấm được xác định có niên đại khoảng thời Trần, tầm 600 tuổi rồi nha!
Còn 3 chiếc nồi đồng thì căn cứ vào kiểu dáng, họa tiết hoa văn cũng không vừa đâu - có niên đại khoảng thời Lê, trên dưới 500 năm tuổi. Đúng là những hiện vật quý hiếm, có giá trị lịch sử - khoa học cực kỳ cao, gắn liền với quá trình phát triển của vùng đất Quỳ Hợp nè!
Công nghệ AI "trợ lực thần thánh" cho giới khảo cổ
Giờ đây nghiên cứu khảo cổ ở Việt Nam đã lên tầm cao mới rồi các bạn ạ! AI (trí tuệ nhân tạo) đang được ứng dụng mạnh mẽ để hỗ trợ các nhà khảo cổ giải thích dữ liệu chính xác hơn, đẩy nhanh quá trình khám phá và hiểu thêm về các nền văn minh thời xưa.
AI có khả năng xử lý "núi" dữ liệu khổng lồ tích lũy qua nhiều thập kỷ, lưu trữ trong kho dữ liệu để phục vụ nghiên cứu cả hiện tại lẫn tương lai. Đặc biệt, công nghệ thị giác máy tính (computer vision) giúp phân tích hình ảnh để phát hiện hiện vật, lập bản đồ chính xác các địa điểm cổ đại, nhận diện các mô hình ẩn trong cảnh quan, thậm chí ghép nối những hiện vật vỡ vụn như xếp hình vậy á!
Nhờ đó mà việc khám phá và bảo tồn được tăng tốc, không bỏ sót chi tiết nhỏ nhất về lịch sử - văn hóa. Các công cụ quét tự động, mô hình 3D và thực tế ảo giúp tạo bản sao số (digital twin) chân thực, mở rộng khả năng tiếp cận và nghiên cứu cho các nhà khoa học.
Việt Nam cũng đang "nhảy vào cuộc chơi"
Tại hội thảo khoa học "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI): Cơ hội và thách thức đối với nghiên cứu khoa học xã hội ở Việt Nam hiện nay" do Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tổ chức, TS. Hà Văn Cẩn - Phó Viện trưởng phụ trách Viện Khảo cổ học cho biết:
Ở Việt Nam hiện nay, AI được biết đến ở mức phân tích dữ liệu dựa trên những nguồn số liệu được đưa vào và dùng các thuật toán để phân tích, so sánh người cổ, những nhóm cư dân địa phương và cư dân nhập ngoại, hay sự chiếm lĩnh đồng bằng trong thời kỳ biển tiến hoặc biển rút.
Trên thế giới thì AI đang "làm mưa làm gió"
AI đang tạo ra bước chuyển mới cho ngành khảo cổ toàn cầu. Từ việc sử dụng mạng nơ-ron sâu để quét ảnh vệ tinh và LiDAR nhằm phát hiện các di tích ẩn dưới lớp đất, đến tự động phân tích ảnh, phân loại và ghép nối hiện vật - AI đã giúp các nhà khảo cổ xác định hàng nghìn công trình cổ mà trước đây phải mất nhiều năm khảo sát thực địa mới ra được.
Các dự án trên thế giới cho thấy mô hình học máy có thể nhận diện các cấu trúc đá, hệ thống canh tác hay pháo đài cổ ngay cả khi chúng đã bị biến dạng bởi thời gian. Quá đỉnh luôn!
Nguồn: kenh14.vn