Chuyện về vị tướng này nghe mà choáng váng: không chỉ giỏi đánh trận mà còn "flex" luôn skill ngoại ngữ đỉnh cao, am hiểu phong tục tập quán các dân tộc, và còn có tuyệt chiêu... uống rượu bằng mũi để "thả thính" thủ lĩnh đang phản loạn
Hoàng tử tài năng từ trong trứng nước
Chiêu Văn Vương Trần Nhật Duật (1255-1330) là con trai thứ sáu của vua Trần Thái Tông. Sinh ngày 10/4 năm Ất Mão (1255), ngay từ khi mới chào đời đã có dung mạo khác thường nên được phụ hoàng đặt tên và phong hiệu Chiêu Văn Vương luôn.
Solo boss địch như chơi
Năm 1280, Trịnh Giác Mật tập hợp lực lượng ở Tây Bắc nổi loạn chống triều đình. Trong lúc nhà Nguyên đang chuẩn bị đánh Đại Việt, nhà Trần cần xử lý gấp vụ này.
Vua Trần Nhân Tông cử Trần Nhật Duật, lúc đó mới 27 tuổi, làm An phủ sứ Đà Giang.
Trịnh Giác Mật hứa quy thuận nếu Trần Nhật Duật đến một mình. Các tướng can ngăn sợ phục kích, nhưng anh chàng vẫn chill cưỡi ngựa đến trại địch, chỉ mang mấy đứa tiểu đồng.
Đối mặt với đội quân phô trương vũ khí đầy hù dọa, ông vẫn thản nhiên. Đặc biệt, Trần Nhật Duật không dùng tiếng triều đình mà nói thẳng tiếng Đà Giang, áp dụng đúng phong tục địa phương.
Ông nói với Trịnh Giác Mật: "Lũ tiểu đồng của ta khi đi đường thì nóng tai trái, vào đây thì nóng tai phải, cũng bởi Trịnh thủ lĩnh đối xử với ta quá trọng đãi đây".
Khả năng hiểu tiếng nói và phong tục khiến Trịnh Giác Mật và hội anh em bất ngờ lắm luôn.
Màn uống rượu bằng mũi gây bão
Đến phần uống rượu, Trịnh Giác Mật mời với ý thách thức. Trần Nhật Duật không ngại, ăn thịt theo cách người địa phương rồi cầm gáo rượu bầu rót thẳng vào mũi và uống siêu trơn tru.
Chứng kiến cảnh này, Trịnh Giác Mật thốt lên: "Chiêu Văn Vương là anh em với ta".
Trần Nhật Duật đáp: "Chúng ta xưa nay vẫn là anh em", rồi mở tráp lấy vòng bạc trao cho các đầu mục.
Đây là vật dùng trong lễ kết nghĩa của người địa phương. Trịnh Giác Mật và hội đầu mục vui vẻ nhận và quy thuận triều đình luôn.
Vụ này xử không đổ máu nào, xịn sò!
Thần đồng ngoại ngữ khiến sứ thần ngỡ ngàng ️
Khả năng ngôn ngữ của Trần Nhật Duật bộc lộ từ khi còn trẻ. Ông học tiếng Tống, tiếng Chiêm Thành và tìm hiểu sâu về phong tục các cộng đồng lân cận.
Chưa đầy 20 tuổi, triều đình đã giao cho ông xử lý công việc liên quan đến các dân tộc và nước láng giềng.
Một lần, sứ thần nước Sách Mã Tích (tức Singapore ngày xưa) sang Đại Việt. Triều đình không tìm được phiên dịch. Trần Nhật Duật biết chuyện liền đến nói chuyện bằng ngôn ngữ của họ luôn.
Khi được hỏi sao biết tiếng này, ông giải thích: "Thời vua Thái Tông, sứ nước ấy sang, nhân có giao du với họ nên hiểu được đôi chút tiếng nước họ".
Ông cũng thường trò chuyện trực tiếp với sứ thần nhà Nguyên thay vì dùng phiên dịch. Khi các sứ thần về nghỉ, ông còn dắt tay họ đi uống rượu và trò chuyện thân mật.
Khả năng dùng tiếng Hán và hiểu biết văn hóa Trung Hoa khiến một số sứ thần nhà Nguyên từng tưởng Trần Nhật Duật là người Hán di cư sang Đại Việt.
Vua Trần Nhân Tông cũng từng nói đùa: "Chú Chiêu Văn có lẽ là kiếp sau của người phiên lạc nên mới giỏi tiếng các nước đó".
Tướng tài kháng chiến chống Nguyên
Trần Nhật Duật không chỉ pro về ngoại giao và ngôn ngữ. Ông còn là một trong những tướng lĩnh quan trọng của nhà Trần trong cuộc kháng chiến chống Nguyên - Mông.
Cuối tháng 4 năm 1285, ông trực tiếp chỉ huy quân đội nhà Trần đánh bại lực lượng của Toa Đô tại cửa Hàm Tử.
Đại Việt sử ký toàn thư từng ghi: "Công đánh giặc Nguyên, Nhật Duật lập được nhiều hơn cả".
Về sau, dưới thời Trần Minh Tông, ông được phong Tá Thánh thái sư. Đến đời Trần Hiến Tông, ông được phong Chiêu Văn đại vương.
Dù giữ chức vụ cao và trải qua bốn đời vua, Trần Nhật Duật vẫn được mô tả là người thận trọng, điềm đạm và không dựa vào quyền thế để "chèn ép" người khác.
Nguyên tắc trên hết, tình cảm để sau
Một câu chuyện cho thấy ông xử lý công việc thế nào là việc không vì tình riêng mà thay đổi nguyên tắc.
Vợ ông, Trịnh Túc phu nhân, từng nhờ giải quyết một việc riêng. Ở nhà, ông giả vờ đồng ý. Nhưng khi ra phủ, thư ký trình lại đúng việc đó, ông không chấp thuận.
Trong phủ, ông cũng không dùng roi vọt để đánh gia nô. Nếu cần xử phạt, ông luôn nêu rõ lỗi trước.
Có lần một gia tỳ của ông bị kiện với Quốc phụ thượng tể Trần Quốc Chẩn. Quốc Chẩn sai người đến bắt. Gia tỳ chạy vào trong phủ, người bắt đuổi theo và trói lại ngay giữa nhà.
Phu nhân thấy vậy liền nói: "Ông là tể tướng mà Bình chương cũng là tể tướng, chỉ vì ân chúa nhân từ nhu nhược nên người ta mới coi khinh đến nước này".
Trần Nhật Duật vẫn bình thản, chỉ sai người nói với gia tỳ: "Ngươi cứ ra, đâu đâu cũng đều có phép nước".
Di sản để lại
Năm 1330, Trần Nhật Duật qua đời ở tuổi 75. Ông để lại dấu ấn trên nhiều phương diện, từ chiến trường, ngoại giao đến ngôn ngữ và văn hóa, trong giai đoạn nhà Trần đối mặt với cuộc chiến lớn với quân Mông - Nguyên.
Tên tuổi Chiêu Văn Vương vì thế thường được nhắc đến như một nhân vật có sự nghiệp trải rộng cả văn lẫn võ trong lịch sử Đại Việt. Thật sự là idol đáng học hỏi!
Nguồn: techz.vn