Khi khen bé nhà mình, nên khen sự cố gắng chứ đừng khen "xinh đẹp" hay "thông minh" nha các bác ơi!
Tại sao lại thế?
Vì thông minh và xinh đẹp là "món quà" từ gen di truyền chứ không phải con cố gắng mà có được. Những lời khen kiểu này vô tình sẽ ảnh hưởng đến cách con phát triển tính cách sau này đấy!
Vậy nên khi muốn biểu dương con, các bố mẹ nhớ kỹ ba nguyên tắc vàng này nhé:
1. Khen cụ thể việc con làm được, đừng khen chung chung
"Em giỏi quá!" - câu này nghe quen không? Đây là thói quen "thuận miệng" của đa số phụ huynh luôn. Trong mắt ba mẹ, dường như mọi sự tiến bộ của con đều xứng đáng với câu "Con giỏi quá!"
Biết đi, biết hát, biết nhảy... là khen ngay! Nhưng mà việc cứ "auto-khen" như thế này thực ra lại có tác dụng phụ đấy các bác ạ!
Dần dần lớn lên, một ngày nào đó con sẽ trở nên sợ thất bại, dù chỉ là thất bại nhỏ xíu cũng không tự đứng dậy được nữa.
Thay vì cứ khen "con giỏi quá" mỗi lần con ăn hết cơm, thì thử nói thế này xem: "Cảm ơn con nha, cảm ơn con đã giúp mẹ kết thúc bữa ăn sớm, mẹ vui lắm đó!"
Khen có mục đích rõ ràng như thế sẽ giúp bé hiểu chuyện nhanh hơn, và dần dần con sẽ tự ý thức được mình nên làm gì, cố gắng như thế nào với từng việc nhé!
2. Khen sự nỗ lực, đừng khen "thông minh"
"Con thông minh quá!" - lại một câu cửa miệng nữa rồi! Cứ mỗi lần con có tiến bộ là ba mẹ lại khẳng định "Con thông minh!"
Rồi con sẽ nghĩ rằng: ủa, có kết quả tốt là mình đã thông minh rồi à? Thế là con ngày càng "tự mãn" chứ không phải "tự tin" đâu nha!
Khi gặp những thử thách khó hơn, con sẽ chọn cách... lùi bước luôn, vì không muốn phá vỡ cái image "thông minh" mà ba mẹ vẫn gán cho mình bấy lâu nay.
Có một trường nghiên cứu trẻ em ở Mỹ đã làm thí nghiệm với trẻ từ 9-14 tuổi rất hay này nè:
Họ cho các bé trả lời 8 câu hỏi, chia làm 2 nhóm:
• Nhóm 1 trả lời đúng hết thì được khen: "Các con thông minh quá!"
• Nhóm 2 cũng trả lời đúng hết nhưng được khen: "Các con làm bài rất tốt, các con đã rất cố gắng đấy!"
Vòng 2, cho các bé tự chọn 8 câu hỏi tiếp theo. Kết quả là:
• ⅔ số bé nhóm 1 chọn gói câu hỏi... dễ!
• 90% bé nhóm 2 chọn gói câu hỏi trung bình - khó!
Thấy chưa? Lời khen "khoa trương" quá đáng thực sự ảnh hưởng đến tư duy của con đấy!
Ba mẹ cần để con nhận ra sự nỗ lực của mình với từng việc cụ thể, thay vì cứ khen "giỏi, thông minh" mãi khiến con không phân biệt được đâu mới là thông minh thật sự.
3. Khen việc cụ thể, đừng khen tính cách
"Đứa trẻ ngoan" - đây là lời khen kiểu điển hình về tính cách đấy! Các ba mẹ "lạm dụng" câu này hằng ngày luôn. Chữ "ngoan" nghe thì có vẻ hay nhưng thực ra... mơ hồ lắm!
Khi một đứa trẻ phải đội "cái mũ danh hiệu" to đùng như thế trên đầu, tức là nó đang phải chịu áp lực rất lớn đấy! Vì thế mà nó cứ nghe theo mọi sự sắp xếp, mọi lời của người lớn, không có chủ kiến, hoặc sợ mà không dám đưa ra ý kiến gì?
Rồi con sẽ không biết mình thích gì, muốn làm gì, có thể làm được gì, cứ ngồi đó chờ ba mẹ chỉ bảo, cuộc sống thiếu đi sự tự lập.
Người lớn cũng vậy nè! Khi hằng ngày được sếp khen ngợi trước đồng nghiệp, lâu quá sẽ thấy áp lực phết đúng không?
Thậm chí chúng ta còn không muốn làm mọi việc quá tốt, quá hoàn hảo nữa, vì muốn có khoảng không gian để thở thôi, chứ không phải cứ gồng mình suốt ngày đêm!
Vì thế, nếu ba mẹ cứ luôn phóng đại mọi việc con làm được thành "thông minh, giỏi giang, ngoan ngoãn" thì tức là đang vô tình tạo áp lực vô hình rất lớn cho con đấy.
Khi con nhận ra mình không xứng đáng với những lời khen đó, thì sẽ ra sao nhỉ?
Con hoặc là sẽ quá cao ngạo, hoặc là sẽ thất vọng với chính bản thân, mất niềm tin vào mình, thậm chí làm những việc khiến ba mẹ đau đầu để chứng minh cho "sự thật".
Ghi nhận hành động của con bằng cách nói ra cảm xúc của mình cũng chính là cách khen ngợi ý nghĩa nhất mà con mong đợi đấy!
Nguồn: soha.vn