Biển người áo đỏ sao vàng, giai điệu hào hùng vang khắp sân khấu – đó là bức tranh tự hào dân tộc cực mãnh của thế hệ trẻ Nhưng đằng sau những khoảnh khắc cảm xúc đỉnh chóp đó là câu chuyện sâu sắc hơn nhiều về cách Gen Z thể hiện tinh thần yêu nước và sức mạnh của truyền thông hiện đại đấy!
Những năm gần đây, đặc biệt khi đất nước kỷ niệm nhiều sự kiện lịch sử trọng đại như A70, A50, A80... một làn sóng cực mạnh của tinh thần dân tộc đã trỗi dậy trong giới trẻ. Các chương trình chính luận, đại nhạc hội mang âm hưởng hào hùng được xây dựng hoành tráng không còn là sự kiện chính trị khô khan nữa mà đã thành nơi Gen Z thể hiện lòng yêu nước cực cháy Giới trẻ gọi tên các chương trình này là "concert quốc gia" luôn!
Concert quốc gia "Tổ quốc trong tim" chính là minh chứng xịn sò nhất. Trước đêm diễn, hình ảnh hàng ngàn bạn trẻ đội nắng xếp hàng quanh hồ Gươm để sở hữu tấm vé in lời bài Tiến quân ca đã phủ sóng mạng xã hội tới tấp. Sức nóng đó bùng nổ trong đêm nhạc với cảnh tượng chưa từng có: hơn 50.000 khán giả cùng mặc áo cờ đỏ sao vàng, biến sân vận động Mỹ Đình thành một trái tim đỏ rực giữa lòng Thủ đô Trái tim ấy như đang rung lên mạnh mẽ với cảm xúc tự hào dân tộc cùng niềm tin vào tương lai tươi sáng của kỷ nguyên vươn mình. Ngay sau đêm concert, mạng xã hội tiếp tục "nhuộm đỏ" với những hình ảnh của "Tổ quốc trong tim" – gần 20.000 video, hơn 500 triệu lượt xem chỉ riêng TikTok thôi nha!
Sau Concert Tổ quốc trong tim, hàng loạt concert quốc gia khác cũng nhận được sự đón nhận cực nhiệt từ giới trẻ. Và trên mạng xã hội, nhiều người đặt câu hỏi: phải chăng đây chỉ là trào lưu nhất thời, kiểu "đu trend" của những người trẻ vốn nhạy bén với xu hướng?
Phóng viên chuyên trang Sinh Viên Việt Nam, Báo Tiền Phong đã trao đổi với Nhà nghiên cứu Văn hóa, Tiến sĩ Nguyễn Ánh Hồng – người trực tiếp tham gia chương trình "Tổ quốc trong tim" về câu chuyện đằng sau các concert quốc gia. Ngay khi đặt vấn đề, TS. Nguyễn Ánh Hồng khẳng định: "Các bạn trẻ có một câu rất hay rằng yêu nước không phải là trend, yêu nước nằm ở trong gen chúng mình và tôi thấy câu nói ấy như là 'kim chỉ nam' hành động của giới trẻ, là lời khẳng định, lời tuyên bố của giới trẻ trước những hoài nghi. Có thể nhiều bạn trẻ đã có những cách thể hiện hơi thái quá nhưng chúng ta cần nhìn vào bản chất thay vì phán xét hình thức yêu nước của thế hệ trẻ trong thời đại số."
Giải mã sức hút của concert quốc gia
Lý giải sức hút của concert quốc gia, TS. Nguyễn Ánh Hồng cho rằng sự cộng hưởng của nhiều yếu tố thời đại đã tạo nên một "thời điểm vàng", khiến tinh thần dân tộc trong giới trẻ có cơ hội bộc lộ mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Trước hết, đó là bối cảnh, là sức nặng của lịch sử. TS. Nguyễn Ánh Hồng phân tích: "Năm nay là một năm rất đặc biệt, chúng ta kỷ niệm những sự kiện có thể nói là vô cùng lớn lao, vô cùng trọng đại đối với bất kỳ quốc gia nào". Việc đứng giữa dòng chảy của những cột mốc vĩ đại như 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, hay 80 năm Quốc khánh... đã tự nhiên tạo ra một lực hấp dẫn, kéo thế hệ trẻ lại gần hơn với lịch sử. Những câu chuyện trong sách vở bỗng trở nên sống động, niềm tự hào không còn là khái niệm trừu tượng mà trở thành cảm xúc có thể chạm tới, có thể hét vang cùng hàng vạn người
Thứ hai, concert quốc gia chính là sự khẳng định vị thế Việt Nam trong một thế giới đầy biến động. Trong khi truyền thông quốc tế mỗi ngày đều nóng lên với tin tức về xung đột và bất ổn, từ Ukraine đến dải Gaza, thì Việt Nam nổi lên như một điểm sáng của hòa bình, ổn định và phát triển. TS. Nguyễn Ánh Hồng cho rằng các sự kiện này chính là cách chúng ta khẳng định hình ảnh quốc gia – "một đất nước yên bình, thịnh trị, thịnh vượng, đang bước vào một kỷ nguyên vươn mình của dân tộc". Đối với người trẻ, việc được sống trong môi trường an toàn, được chứng kiến đất nước đi lên mỗi ngày đã vun đắp nên lòng biết ơn và niềm tự hào sâu sắc. Họ đến với concert không chỉ để thưởng thức âm nhạc mà còn để ăn mừng cho sự bình yên đang có ️
Cuối cùng, những sự kiện này mang thông điệp kép đầy sức mạnh. Một mặt, nó là lời hiệu triệu "khơi dậy sức mạnh đoàn kết của tuổi trẻ, của những người dám xả thân vì Tổ quốc". Mặt khác, theo TS. Hồng, đây cũng là lời "cảnh tỉnh" ngầm gửi tới các thế lực thù địch rằng "sức mạnh Việt Nam là đây, lòng tự hào, tự tôn của dân tộc Việt Nam là đây". Tinh thần bất khuất của dân tộc được mã hóa qua từng giai điệu, từng lá cờ, biến mỗi cá nhân trong biển người thành một phần của khối đại đoàn kết vững chắc
Chính trong bối cảnh đó, cách người trẻ thể hiện lòng yêu nước, dù có vẻ ngoài ồn ào, bốc đồng, lại mang giá trị cốt lõi không thể phủ nhận. "Có một bạn trẻ nói với tôi rằng: Yêu nước không phải là trend, yêu nước nằm ở trong gen của chúng mình. Câu nói này đã trở thành luận điểm then chốt để thấu hiểu hành động của Gen Z" - TS. Nguyễn Ánh Hồng chia sẻ.
"Bây giờ người ta hỏi những người U70 như chúng tôi cũng mặc áo đỏ sao vàng rồi cầm cờ Tổ quốc, xếp hàng mấy tiếng đồng hồ, hò la, gào thét... thì chúng tôi không làm được. Sự khác biệt thế hệ này cho thấy, chúng ta không thể áp đặt những chuẩn mực cũ để đánh giá thế hệ mới. Thay vì phán xét hình thức, cần nhìn sâu vào bản chất của bầu nhiệt huyết sục sôi và niềm tự hào, tự tôn dân tộc rất lớn của các bạn trẻ. Đó là cách thể hiện chân thật, phù hợp với năng lượng và đặc tính của tuổi trẻ, một giá trị đáng được tôn trọng."
Những hoài nghi, ý kiến trái chiều về các concert quốc gia thường đến từ không gian mạng, khi sự bồng bột nhất thời của nhiều bạn trẻ đôi khi dẫn đến những chia sẻ, hình ảnh chưa thực sự phù hợp, làm phai nhạt đi ý nghĩa thiêng liêng của màu cờ sắc áo. Khi những hạt sạn nhỏ trong bối cảnh, trang phục, minh họa... của các chương trình được mạng xã hội "chăm chút" quá đà tạo nên những dư luận không đáng có.
Nhìn từ thực tế này, có thể thấy một cơ hội để bức tranh toàn cảnh trở nên trọn vẹn hơn. Đó là sự kết hợp giữa hai yếu tố: sự đầu tư sâu sắc hơn từ chính các nhà tổ chức để mỗi chi tiết trên sân khấu đều là một câu chuyện văn hóa đầy cảm hứng, và sự định hướng khéo léo để người trẻ có thêm lựa chọn thể hiện cảm xúc. Khi ngọn lửa tự hào từ sân khấu lớn được lan tỏa bằng những hình ảnh đẹp đẽ, văn minh trên mạng xã hội, đó mới thực sự là thành công toàn diện
TS. Nguyễn Ánh Hồng cho rằng ngôn ngữ mới của Gen Z không thể tách rời công cụ biểu đạt quyền năng nhất của họ: mạng xã hội. Nếu sân vận động là nơi cảm xúc bùng nổ thì mạng xã hội chính là "sân khấu" khổng lồ giúp những cảm xúc đó lan tỏa với tốc độ ánh sáng, kết nối hàng triệu trái tim và góp phần xây dựng hình ảnh Việt Nam đầy sức sống.
Đây là lợi thế vượt trội so với các phương tiện truyền thống. Chỉ một cú click, một đoạn video ngắn, tinh thần tự hào dân tộc đã có thể vượt ra khỏi biên giới quốc gia rồi. Vấn đề đặt ra là làm sao để quản lý và định hướng, để mạng xã hội phát huy mặt tích cực, để cảm xúc của người trẻ vừa chân thật, sôi nổi nhưng cũng vừa được kiểm soát một cách văn minh, tránh biến lòng yêu nước thành một thứ "content" xô bồ, hời hợt.
Từ concert đến bài toán truyền thông chính sách
Thành công của các sự kiện âm nhạc này không chỉ cho thấy tinh thần của giới trẻ mà còn mở ra hướng đi quý giá cho bài toán truyền thông chính sách – làm sao để đưa những chủ trương, đường lối vốn bị cho là "khô khan" đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là người trẻ
Rõ ràng, giới trẻ ngày nay sẽ khó tiếp nhận những bài rao giảng đạo đức một chiều. Nhưng họ sẵn sàng đón nhận những thông điệp đó nếu nó được "nghệ thuật hóa" qua một bài hát, một vũ điệu, một câu chuyện truyền cảm hứng. TS. Nguyễn Ánh Hồng cho rằng đây chính là sự khác biệt căn bản giữa "tuyên truyền" một chiều và "truyền thông" tương tác đa chiều.
Vai trò của truyền thông hiện đại chính là làm cầu nối, rút ngắn khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn. Nó đòi hỏi các nhà quản lý, các chủ thể truyền thông phải nghiên cứu kỹ lưỡng, phân khúc đối tượng để lựa chọn thông điệp và hình thức biểu đạt phù hợp. Với nhóm công chúng này có thể dùng các nền tảng số sôi động. Với nhóm khác, các kênh truyền thống vẫn có giá trị không thể thay thế.
Làn sóng yêu nước của thế hệ trẻ là nguồn năng lượng xã hội vô cùng quý giá Vấn đề không phải là nghi ngờ sự chân thành của họ mà là làm thế nào để dẫn dắt, chuyển hóa nguồn năng lượng ấy thành những hành động xây dựng cụ thể. Và câu chuyện thành công từ những concert rực lửa có lẽ chính là gợi mở đầu tiên cho hành trình viết tiếp "khúc ca hòa bình" của một thế hệ mới, bằng những phương thức rất mới!
Nguồn: svvn.tienphong.vn