Czech vừa viện trợ hơn 20 khẩu pháo tự hành DANA 152mm, còn Slovakia thì hào phóng tặng 8 khẩu ZUZANA 2 155mm cho Ukraine luôn. DANA hay ZUZANA đều là những "ông" pháo tự hành gắn trên bánh lốp, vượt địa hình như chơi và tự động hóa xịn xò nha các bạn!
Czech chuyển DANA 152mm cho Ukraine, rồi quay ngoắt đàm phán với công ty quốc phòng Nexter của Pháp để mua pháo tự hành CAESAR 155mm về thay. Việc chuyển pháo DANA đi cũng đi kèm với combo "dọn kho" 4006 quả đạn pháo 152mm nữa chứ Tổng giá trị số đạn này lên tới 1,7 triệu đô nhưng Ukraine được nhận free 100% theo quyết định từ Bộ quốc phòng Czech hồi tháng 1. Thay bằng CAESAR thì Czech cũng chuyển sang xài đạn pháo 155mm chuẩn NATO thay vì 152mm chuẩn Liên Xô cũ kỹ.
Trước khi chiến sự nổ ra, Ukraine đã từng đàm phán với Czech mua 26 hệ thống DANA M2 - phiên bản mới nhất của DANA nhưng do một vụ bê bối thổi giá, hợp đồng này bị hoãn lại. Ngoài ra Ukraine hồi tháng 4 đã thương lượng mua 16 hệ thống pháo ZUZANA từ Slovakia nữa.
DANA là viết tắt của Dělo Automobilní Nabíjené Automaticky - tạm dịch là "xe tải gắn pháo nạp đạn tự động", nghe tên đã thấy ngầu rồi Nó là pháo tự hành gắn trên bánh lốp, được thiết kế bởi công ty Konštrukta Trenčín và chế tạo bởi ZTS Dubnica nad Váhom thuộc Tiệp Khắc (giờ là Slovakia). Loại pháo tự hành này ra mắt lần đầu vào thập niên 70 và là pháo tự hành 152mm đầu tiên được đưa vào biên chế luôn nha. DANA được phát triển cho quân đội Tiệp Khắc để thay thế nhu cầu mua pháo tự hành 2S3 Akatsiya SPG của Liên Xô, vai trò chính là vũ khí yểm trợ bộ binh gián tiếp. Những hệ thống DANA đầu tiên lăn bánh từ năm 1981, ước tính có hơn 750 hệ thống được chế tạo.
Thiết kế của DANA khác biệt hoàn toàn so với các pháo tự hành cùng thời. Thay vì xài bánh xích nặng nề thì DANA chọn bánh lốp, cụ thể là nền tảng 8x8 TATRA 815. TATRA 815 là dòng xe tải của TATRA, Czech và nó được thiết kế để vượt mọi loại địa hình như không có gì là không thể Đây cũng là ưu điểm của bánh lốp so với bánh xích. Thêm nữa là chi phí sản xuất thấp hơn và dễ bảo trì. Nhờ dùng khung gầm bánh lốp và động cơ diesel V-12 345 mã lực, DANA có thể đạt vận tốc tối đa 80 km/h - chạy nhanh như gió luôn!
Pháo được đặt ngay giữa khung gầm, phía trước là cabin dành cho tài xế và chỉ huy, phía sau đặt động cơ. Hệ thống pháo 152mm 37 caliber thiết kế nòng nguyên khối, tháp pháo chia làm 2 buồng: bên trái dành cho pháo thủ và nhân viên nạp đạn số 1 cùng với các hệ thống điều khiển khai hỏa, hệ thống quan sát và tính toán đạn đạo cộng kho chứa và hệ thống nạp khối nổ đẩy. Bên phải chứa hệ thống nạp đạn và kho đạn, được điều khiển bởi nhân viên nạp đạn số 2. Giữa 2 buồng là không gian dành cho nòng pháo, hệ thống giảm giật, đường trượt của pháo sau khi khai hỏa và băng chuyền để nhả vỏ đạn ra sau. DANA đặc biệt ở hệ thống nạp đạn tự động - cho phép nạp đạn và khối nổ đẩy ở mọi góc nâng của nòng pháo thay vì phải hạ xuống song song với mặt đất hay tại các vị trí cố định.
DANA có thể bắn từng phát hoặc bắn loạt tự động tùy ý. Tốc độ bắn của pháo tối đa 6 viên/phút hoặc bắn loạt 3 viên/phút, liên tục trong 30 phút trước khi cần làm nguội nòng. Tầm bắn của DANA đạt 18 km với đạn nổ mạnh 152-E0F, tối đa 20 km với đạn 152-EoFd và có thể bắn đạn 152-EPrSv - loại đạn nổ mạnh, bắn trực tiếp để phá hủy các mục tiêu bọc thép như xe tăng nữa nha!
Phiên bản mới nhất của DANA 152mm là DANA M2, được hiện đại hóa bởi Excalibur Army với thiết kế cabin mới cho tài xế/kỹ sư và chỉ huy, thêm vào đó là hệ thống kiểm soát hỏa lực, dẫn đường, ngắm bắn, phân tích tình huống và liên lạc cải tiến xịn sò. Biến thể này còn được nâng cấp với nhiều thành phần tự động hóa và năng lực vượt địa hình ảo diệu. Bên cạnh pháo 152mm thì DANA có các biến thể dùng pháo 155mm chuẩn NATO gọi là ZUZANA, vẫn lắp trên khung gầm 8x8 của TATRA, tầm bắn được tăng lên thành 41 km luôn - xa phết!
Slovakia đã đồng ý chuyển cho Ukraine 8 hệ thống pháo ZUZANA 2 cực chất. ZUZANA không chỉ sử dụng pháo lớn hơn mà còn có hệ thống kiểm soát hỏa lực hỗ trợ chế độ bắn MRSI - bắn loạt nhiều viên lên các quỹ đạo khác nhau và đánh trúng mục tiêu cùng lúc, tương tự như PzH 2000 của Đức. Biến thể ZUZANA 2 được cải tiến từ ZUZANA 1, nòng pháo dài hơn từ 45 cal lên 52 cal, tháp có thể xoay 360 độ, giáp cabin cải tiến và giảm nhân sự xuống còn 3 người. Tốc độ bắn của ZUZANA 2 đạt 6 viên/phút.
Đầu năm 2021, Excalibur Army đã ra mắt nguyên mẫu đầu tiên của DITA - phiên bản pháo tự hành 155mm dùng khung gầm 8x8 dựa trên DANA. DITA có thiết kế tự động gần như hoàn toàn, kíp vận hành giảm xuống chỉ còn 2 người gồm lái xe và chỉ huy. Nó được trang bị hệ thống kiểm soát hỏa lực hiện đại, có thể triển khai bắn nhanh rút nhanh, khả năng vượt địa hình tốt hơn và độ chính xác cao hơn - công nghệ đỉnh cao!
Nguồn: tinhte.vn