Chuyện buồn của nghề viết nhạc Việt Nam: Khác với các nhạc sĩ quốc tế (như bên Mỹ chẳng hạn), chỉ cần một bài hit là có thể ăn tiền tác quyền sống sung túc đến cuối đời, còn nhạc sĩ Việt Nam dù có cả tá tác phẩm đi vào lòng người, cái nghèo vẫn bám đuổi mãi
Hai vị nhạc sĩ tài hoa của nền tân nhạc Việt Nam đã ra đi trong cảnh lặng lẽ, nghèo khó đến nghẹn lòng.
1. Nhạc sĩ Châu Kỳ - Người để lại 300 ca khúc nhưng chỉ có căn nhà nhỏ
Trưa 6.1.2008, "nữ hoàng sầu muộn" Giao Linh gọi điện cho phóng viên Một Thế Giới: "Con ơi, chú Châu Kỳ mất khuya nay rồi. Con tìm địa chỉ giúp, cô chú đi viếng ngay. Thương quá, mới thấy đó mà mất rồi".
Cuộc đời của vị nhạc sĩ tài hoa với bao nhiêu ca khúc huyền thoại: Đón xuân này nhớ xuân xưa, Sao chưa thấy hồi âm, Được tin em lấy chồng... đã dừng lại ở tuổi 85
Phóng viên cùng vợ chồng ca sĩ Giao Linh đi viếng, hỏi đường mãi mới tìm ra căn nhà của vị nhạc sĩ nổi tiếng ở Thủ Đức. Đó là một căn nhà nhỏ xíu, nằm trong xóm lao động, bình thường không thể bình thường hơn.
Không biết vì ông vừa mới mất hay sao, khách đến viếng rất thưa thớt. Ngoài ca sĩ Giao Linh, gần như không có nghệ sĩ nổi tiếng nào xuất hiện.
Chiếc quan tài đơn sơ nằm ở gian chính căn nhà nhỏ, chật hẳn lối đi. Trước sân nhà bày vài bàn ghế, trên bàn chỉ có bình trà và ít bánh men để tiếp khách. Đám tang hiu quạnh đến lạ, nhưng không buồn như những đám tang khác.
Theo di nguyện của nhạc sĩ Châu Kỳ, trong đám tang phát những ca khúc do ông sáng tác, thay vì tiếng đờn cò, gõ mõ buồn thảm.
Và một chi tiết xúc động hơn nữa: Dù cuộc sống không dư giả, ông vẫn dặn bà Kha Thị Đàng (vợ ông) dành toàn bộ tiền phúng điếu làm từ thiện
Thực hiện ý nguyện đó, gia đình tổ chức đám tang rất khiêm tốn, tiết kiệm nhất có thể.
Bà Kha Thị Đàng, cựu nữ sinh trường Gia Long - người đã tạo cảm hứng cho nhạc sĩ Châu Kỳ viết ca khúc nổi tiếng Em gái miền Nam.
Bà đã gắn bó với ông từ năm 1956, sau khi người đàn ông tài hoa này đổ vỡ hôn nhân và trải qua nhiều mối tình. Có với nhau 4 đứa con, người phụ nữ này bằng lòng sống "chung cái nghèo" với người chồng nhạc sĩ suốt 52 năm trời
Trong đám tang, bà Kha Thị Đàng lặng lẽ ngồi một góc sân, nâng niu quyển sách nhạc hơn 300 ca khúc của chồng. Đó là tài sản duy nhất, quý giá nhất ông để lại cho vợ.
Vợ nhạc sĩ chia sẻ: "Ông nhà tôi sáng tác ca khúc đầu tiên là Trở về lúc mới 19 tuổi. Ca khúc cuối cùng trước khi mất là Ánh đạo vàng. Ông có cuộc sống nhẹ nhàng, không ham danh lợi, tiền bạc, tập trung hết tâm trí vào sáng tác".
Trước khi mất, nhạc sĩ Châu Kỳ nằm liệt giường suốt 2 tháng. Không phải ca sĩ nào từng hát nhạc của ông cũng biết tìm đến thăm. Những ca sĩ lớn tuổi thành danh nhờ ca khúc của ông, đa phần đang sống ở hải ngoại, hiếm khi về Việt Nam ghé thăm.
Ông không buồn và cũng chẳng bận tâm. Nhạc của ông, nhiều ca sĩ hát và thu âm bán đĩa kiếm lời, ai có lòng thì gửi chút tiền tác quyền, còn không ông cũng chẳng cần...
Và đám tang của ông cũng diễn ra lặng lẽ như thế...
Mỗi độ xuân về, người Việt Nam lại nhớ đến ông. Mọi ngõ ngách của đất nước lại vang lên lời hát xao xuyến lòng: "Đón Xuân này tôi nhớ Xuân xưa. Một chiều xuân em đã hẹn hò. Như ươm tình trong cánh hoa mơ, đưa hương theo làn gió. Em nói rằng em viết thành thơ..."
Nghe "nhạn trắng Gò Công" Phương Dung hát Đón xuân này nhớ xuân xưa, người nghe như thấy thời gian lắng đọng, lòng chơi vơi, ký ức ùa về...
Giai điệu, ca từ buồn sâu thẳm nhưng không chút ủy mị, đẹp đến lãng mạn, thể hiện trọn vẹn không khí ấm áp, sum vầy của người Việt trong ngày tết.
2. Nhạc sĩ Thanh Sơn - Người viết "Nỗi buồn hoa phượng" ra đi trong con hẻm nhỏ
Nhạc sĩ Thanh Sơn mất ngày 4.4.2012, sau 74 năm rong chơi cuộc đời. Ông mất tại nhà riêng, trước sự bất ngờ của người thân. Trưa đó, ông còn ăn tô bún bò và muốn ăn thêm vài chiếc chả giò...
Trước khi trở thành nhạc sĩ nổi tiếng, ông là một ca sĩ. May mắn cho nền tân nhạc Việt Nam, Thanh Sơn đã không thành công trong nghề ca hát nên chuyển hướng sang sáng tác vào năm 1963.
Trong sự nghiệp sáng tác, ông để lại hơn 500 tác phẩm, tiêu biểu như: Nỗi buồn hoa phượng, Ba tháng tạ từ, Lưu bút ngày xanh, Nhật ký đời tôi, Vầng trán suy tư, Hành trình trên đất phù sa, Đoản xuân ca, Màu hoa anh đào...
Những tác phẩm của ông có ca từ và giai điệu mộc mạc, gần gũi với đời sống, dễ hát nên được phổ biến rộng rãi trong công chúng.
Đám tang của nhạc sĩ Thanh Sơn diễn ra trong một con hẻm nhỏ trên đường Đinh Tiên Hoàng (Quận Bình Thạnh, TP.HCM). Giống như đám tang của nhạc sĩ Châu Kỳ, đám tang của vị nhạc sĩ Nỗi buồn hoa phượng cũng diễn ra trong cảnh nghèo.
Đêm khuya, khách viếng lác đác vài người. Một vài ca sĩ đến viếng sau khi đi hát về, tiện thể ghé ngang thắp cho ông nén hương. Một ông bạn già đến đưa tiễn bạn cho trọn tình nghĩa...
Trong đêm khuya thanh vắng, bà Lê Thị Hương, vợ nhạc sĩ Thanh Sơn chia sẻ: "Đến giờ này, tôi sống với ổng được 53 năm, có với nhau 7 đứa con vừa trai vừa gái.
Tôi làm nội trợ, ổng viết nhạc bán cho ca sĩ lấy tiền nuôi các con ăn học. Suốt cuộc đời viết nhạc, ổng không dư giả gì. Cuộc sống chật vật lắm".
Theo lời người vợ hiền, lúc sinh thời ông sống tốt bụng và phóng khoáng với mọi người. Nhiều ca sĩ tự ý thu âm ca khúc của ông, không xin phép, không trả tiền tác quyền.
Ông không giận, không so đo, chỉ cười: "Họ quý mình mới hát ca khúc của mình. Thôi kệ!". Với những ca sĩ trẻ chưa làm ra tiền, hầu như ông đều để họ hát miễn phí luôn
Lê Duy Lâm, người con thứ 5: "Ba tôi nghèo nhưng tự trọng. Bị tai biến mạch máu não, suốt một năm nằm liệt giường, kinh tế khó khăn nhưng ông không bao giờ than vãn. Trong cuộc đời nghèo khó, tôi chưa bao giờ thấy ông thoải mái về tiền bạc".
"Những ngày cuối đời, ba tôi rất sợ nghe nhạc. Nghe tiếng nhạc là ông sợ hãi, la hét. Ông chỉ muốn sự yên tĩnh. Trước lúc mất, ba tôi muốn thiêu, thả tro cốt ra sông, không làm đám tang ồn ào tránh phiền hàng xóm.
Và quan trọng, trong tình cảnh khó khăn, ông không muốn vợ con phải chạy vạy lo đám tang. Má và anh em chúng tôi phản đối, ông đành chấp nhận phương án lập mộ ở Bình Dương" - Anh Lê Duy chia sẻ.
Xóm nhỏ xôn xao khi ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng đến viếng nhạc sĩ Thanh Sơn. Anh là thế hệ ca sĩ sau ngày thống nhất hát thành công ca khúc Nỗi buồn hoa phượng, trước đó có danh ca Thanh Tuyền.
Đứng trước chiếc quan tài bằng gỗ rẻ tiền, "ông hoàng nhạc Việt" nghẹn ngào: "Mang ơn chú đã viết ca khúc Nỗi buồn hoa phượng cho con hát. Khán giả yêu quý con hơn nhờ ca khúc này của chú"
Trong những ngày nhạc sĩ Thanh Sơn nằm bệnh, ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng nhiều lần đến thăm và hỗ trợ một phần chi phí điều trị. Nhạc sĩ Thanh Sơn rất cảm kích trước tấm lòng của ca sĩ này.
Đêm đã khuya. Ánh đèn cầy leo lét, âm thanh chỉ còn tiếng đọc kinh từ máy. Bà Lê Thị Hương dặn con gái thắp thêm hương, mệt mỏi vào trong nghỉ, lấy sức để mai lo đám tang cho chồng.
Đám tang vốn dĩ đã buồn. Đám tang nghèo càng buồn hơn gấp bội
Nguồn: soha.vn