Đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran: Drama căng đét hay chỉ là "ảo tưởng sức mạnh"?

GấuChúpChíp

New member
Tin hot từ Thụy Sĩ nè các bạn! Lễ ký kết thỏa thuận Mỹ - Iran sẽ diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở miền Trung Thụy Sĩ vào ngày 19-6. Bản thỏa thuận này đang được thả thính giữa lúc ai cũng dán mắt vào màn đàm phán hạt nhân của Tehran đây.

Dự thảo bản ghi nhớ gồm 14 điểm này nghe khá "xịn xò" nha! Điểm chính là Iran và Mỹ, cùng hội đồng minh sẽ tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn việc "đu đưa nhau trên chiến trường" ở tất cả mặt trận, kể cả Lebanon, ngay sau khi ký kết. Sau đó, theo trang Bloomberg, Mỹ và Iran sẽ bắt đầu đàm phán để đạt được thỏa thuận cuối cùng trong vòng tối đa 60 ngày - khá gấp rút đúng không nè! ⏰

Ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và ngăn chặn mọi sự can thiệp vào Iran; hoạt động giao thông sẽ được khôi phục hoàn toàn trong vòng 30 ngày. Ngoài ra, văn bản còn nói rằng Mỹ sẽ rút quân khỏi các khu vực xung quanh trong vòng 30 ngày sau khi thỏa thuận cuối cùng được ký kết. Trong khi đó, Iran sẽ ngay lập tức thực hiện các bước để đảm bảo hoạt động vận chuyển tàu thương mại giữa vịnh Ba Tư và vịnh Oman được khôi phục về mức trước xung đột trong vòng 30 ngày - tóm lại là ai cũng phải "chill" lại!

Văn kiện cũng nêu rõ Iran tái khẳng định sẽ không bao giờ sản xuất vũ khí hạt nhân (chắc thế chứ nhỉ? ). Hai bên đồng ý sẽ giải quyết số phận của vật liệu làm giàu và các vấn đề liên quan đến hạt nhân khác trong thỏa thuận cuối cùng. Ngoài ra, Mỹ cam kết chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Iran theo một lịch trình sẽ được thống nhất trong thỏa thuận cuối cùng. Mỹ cũng sẽ phối hợp với các đối tác trong khu vực xây dựng một kế hoạch toàn diện nhằm phục hồi và phát triển kinh tế Iran. Theo dự thảo, chương trình này sẽ được đảm bảo ít nhất 300 tỷ USD vốn tài trợ - con số nghe "khủng" vkl!

51bc507666573203601b.jpg


Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ đã xác nhận với đài NHK rằng lễ ký kết sẽ diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở miền Trung Thụy Sĩ trong ngày 19-6. Phó Tổng thống J.D. Vance dự kiến dẫn đầu phái đoàn Mỹ trong khi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf nhiều khả năng đại diện Iran tham dự - đúng kiểu "ai đi đại diện cho team nào" đây!

Chuyên gia nói gì? Plot twist đây rồi!

Theo AP, các quan chức và chuyên gia lưu ý rằng bản ghi nhớ này vẫn để lại vấn đề "gai góc" nhất cần giải quyết là chương trình hạt nhân của Iran. Những người chỉ trích đã tỏ ra hoài nghi về tính khả thi, tính thực tiễn hoặc khả năng tác động của thỏa thuận này đến tiến trình đàm phán hạt nhân - nghe hơi "sus" đúng không?

Đáp lại, chính quyền ông Donald Trump vẫn tỏ ra tự tin về thỏa thuận. Phó Tổng thống JD Vance hôm 16-6 nhấn mạnh theo thỏa thuận này, Iran sẽ được hưởng nhiều lợi ích nếu dỡ bỏ "chương trình vũ khí hạt nhân" của mình - kiểu "scratch my back and I'll scratch yours" ấy mà!

Một vấn đề khác là liệu chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể duy trì sự tập trung cần thiết hay không, nhất là khi tiến trình đàm phán này đòi hỏi sự kiên trì, chú trọng đến từng chi tiết và sự tham gia của nhiều chuyên gia kỹ thuật. Trước đó, thỏa thuận hạt nhân giữa Iran và các cường quốc được đàm phán trong 18 tháng, khởi đầu bằng các cuộc tiếp xúc bí mật giữa giới chức Mỹ và Iran tại Oman trước khi được ký kết năm 2015. Tiến trình này đòi hỏi hàng chục lần can thiệp trực tiếp ở cấp cao cùng với sự tham gia của hàng chục chuyên gia kỹ thuật liên tục di chuyển tới châu Âu và nhiều nơi khác - mệt mỏi lắm luôn! ‍

Trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Donald Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận trên vào năm 2018, trước khi hầu hết điều khoản nhượng bộ gây tranh cãi nhất có hiệu lực. Vấn đề là hiện không có dấu hiệu nào cho thấy Iran sẵn sàng nhượng bộ nhiều hơn trước - drama cũ lại tái diễn à?

Mở eo biển Hormuz: Easy game hay hard mode?

Bất chấp Mỹ và Iran đã cam kết mở lại eo biển Hormuz, các chuyên gia cho rằng việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển này về mức trước xung đột không hề dễ dàng chút nào luôn!

Một trong những thách thức là xử lý mối đe dọa thủy lôi trên tuyến hàng hải chính từng được các tàu thương mại sử dụng để qua Hormuz. Mối đe dọa này buộc nhiều tàu phải di chuyển sát bờ biển của Iran hoặc Oman. Việc rà phá thủy lôi có thể giúp lưu thông trở lại bình thường nhưng hiện chưa rõ lực lượng nào sẽ đảm nhận nhiệm vụ này và tàu rà phá mìn được bảo vệ thế nào - ai làm, ai chịu trách nhiệm đây?

Bên cạnh đó là nguy cơ bạo lực tái diễn. Ngành vận tải biển muốn nhận được những cam kết rõ ràng từ cả Mỹ và Iran rằng các hành động thù địch đã thực sự kết thúc. Ngay cả khi điều này diễn ra, một số thuyền viên vẫn có thể từ chối quay lại vịnh Ba Tư, khiến số lượng tàu hoạt động trong khu vực giảm sút - trust issue mức độ nghiêm trọng đây!

Một vấn đề khác là cơ chế quản lý hoạt động hàng hải trong tương lai. Truyền thông Iran cho biết nước này và Oman sẽ quyết định cơ chế quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong thời gian tới. Trong khi đó, Hội đồng Hàng hải Baltic và Quốc tế (BIMCO), tổ chức đại diện lớn nhất của các chủ tàu thế giới, đề xuất một cơ quan của Liên hợp quốc hoặc một quốc gia trung lập có thể đảm nhận vai trò điều phối hoạt động quá cảnh qua eo biển này - ai nghe ai đây? ‍♀️

Tranh cãi cũng xuất hiện quanh khả năng thu phí quá cảnh. Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định tàu thuyền sẽ không phải trả phí khi đi qua Hormuz trong khi Iran cho biết chính sách miễn phí chỉ kéo dài 60 ngày - ai nói đúng đây mọi người ơi? Trước đó, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên hợp quốc nhấn mạnh không có cơ sở pháp lý để áp đặt phí qua eo biển này.

Boss cuối: Khôi phục sản xuất dầu khí ️


Thách thức lớn nhất là khôi phục sản xuất dầu khí nè! Công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy (Na Uy) ước tính chi phí tái thiết cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực vào khoảng 42 tỷ USD - số tiền không phải dạng vừa đâu nha!

Nguồn: soha.vn
 
Back
Top