Sau đại dịch Covid-19, nghề buôn hàng xách tay đã comeback cực mạnh luôn nè! Chỉ với vài chiêu kinh doanh thông minh là các anh chị daigou đã kiếm được nguồn thu nhập khủng mà rủi ro lại thấp xỉu
Trong suốt nhiều năm qua, chị Elaine Kong ở Thâm Quyến đã kiếm tiền bằng cách thường xuyên "luồn" hàng hóa từ Hong Kong vào Trung Quốc.
Mỗi cuối tuần, chị lại băng qua biên giới để mua sữa công thức cho em bé, kem dưỡng mắt Lancôme và các món đồ xịn xò khác – toàn những thứ đắt đỏ hoặc khó tìm ở đại lục. Sau đó về nhà bán lại kiếm lời, ez game!
Giờ đây, khi Trung Quốc cuối cùng cũng nới lỏng các hạn chế đi lại sau 3 năm kiểm soát đại dịch cực nghiêm, Kong lại một lần nữa thực hiện các chuyến đi thường xuyên qua biên giới Hong Kong.
Nhưng lần này plot twist rồi nha! Thay vì săn đồ xa xỉ thì chị đang đi theo hướng "ngược lại" số đông luôn
Mấy tuần gần đây, Elaine Kong đã đặt mua đồ ăn vặt và trà sữa trân châu trendy ở Thâm Quyến, sau đó giao cho khách hàng ở Hong Kong. Chị kể nhu cầu từ người Hong Kong và sinh viên đại lục trong thành phố là cực kỳ lớn! Nhờ đào phải "mỏ vàng" này mà Elaine đã thực hiện hàng trăm chuyến hàng và giao dịch hơn 100 món đồ.
"Trước đây, tôi mua đồ từ Hong Kong cho người đại lục và kiếm tiền từ đó," Kong chia sẻ với Sixth Tone. "Giờ làm ngược lại, thấy buồn cười ghê "
Elaine Kong chính là điển hình của nhóm người mua sắm chuyên nghiệp ở Trung Quốc hay còn gọi là daigou.
Theo SCMP, daigou có nghĩa là mua hàng thuê trong tiếng Trung Quốc. Thuật ngữ này dùng để nói về những người hay "săn" các sản phẩm hot ở nước ngoài hoặc sản phẩm tại các cửa hàng miễn thuế (thường là mỹ phẩm, quần áo, túi xách...) rồi bán lại cho khách hàng ở Trung Quốc. Hiện daigou đã được đưa vào từ điển Cambridge luôn nha!
Daigou từ lâu được xem là một "thị trường màu xám" (Gray market: Thị trường không chính thức, xách tay) do sử dụng nhiều phương thức khác nhau, cả hợp pháp lẫn bất hợp pháp, để tránh thuế nhập khẩu khi chuyển hàng về nước.
Các daigou thường hoạt động thông qua ứng dụng nhắn tin như WeChat để xây dựng mạng lưới khách hàng. Một số người lập kênh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử để đẩy mạnh quảng cáo sản phẩm.
Thị trường này ước tính cung cấp việc làm cho 1 triệu người và tạo ra nhiều tỷ USD mỗi năm chóng mặt luôn! Năm 2014, cứ 10 sản phẩm xa xỉ bán cho người Trung Quốc thì 4 sản phẩm là do daigou mua, theo hãng tư vấn Bain & Company. Trong đó, Hàn Quốc là điểm tụ họp đông daigou nhất do nổi tiếng với các sản phẩm làm đẹp và thời trang.
Bắt trend kịp khi biên giới Hong Kong mở cửa trở lại vào đầu năm 2023, việc vận chuyển hàng hóa từ Thâm Quyến vào Hong Kong trở nên quá phổ biến, cụm từ "daigou đảo ngược" đã trở thành hot keyword và một biểu tượng cho thấy mọi thứ đã thay đổi bao nhiêu kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát lần đầu tiên.
Trước năm 2020, thương mại daigou là một ngành công nghiệp khủng ở Trung Quốc. Khoảng 1 triệu người Trung Quốc được cho là đang làm công việc daigou, chủ yếu kiếm tiền bằng cách đưa các sản phẩm nước ngoài vào Trung Quốc.
Trong một số trường hợp, daigou đã giúp người đại lục tránh thuế nhập khẩu cao đối với hàng hóa xa xỉ. Những lần khác, họ giúp tiếp cận các sản phẩm không có sẵn ở các cửa hàng đại lục, chẳng hạn như một số loại mỹ phẩm nước ngoài hoặc sữa bột trẻ em.
Chính quyền Trung Quốc đã thông qua luật ngăn chặn thị trường xám này vào năm 2019, nhưng hoạt động buôn bán daigou vẫn tiếp tục phát triển mạnh mẽ. Theo một ước tính, ngành daigou đã tạo ra 40 tỷ đô la vào năm đó – con số khủng khiếp!
Tuy nhiên, khi đại dịch Covid-19 ập đến, việc giao thương đã đột ngột dừng lại khi các quốc gia hạn chế di chuyển, bắt buộc cách ly đối với người nhập cảnh và đóng cửa nhiều cửa hàng mua sắm, thậm chí ngừng vận chuyển hàng hóa quốc tế.
Với việc Trung Quốc duy trì các hạn chế đi lại trong ba năm, người tiêu dùng đại lục đã tìm ra những cách khác để mua hàng từ nước ngoài. Ngày càng nhiều thương hiệu quốc tế và Hong Kong thiết lập cửa hàng trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc như Tmall và JD.com.
Trong khi đó, các biện pháp kiểm tra biên giới chặt chẽ hơn mà Trung Quốc đưa ra trong đại dịch vẫn được duy trì. Khi Hong Kong nới lỏng hoàn toàn các hạn chế đi lại vào tháng 2, các daigou nhận ra rằng công việc kinh doanh trước đây của họ không còn khả thi nữa
"Việc làm bây giờ khó hơn nhiều so với trước đại dịch," chị Yang – một daigou ở Thâm Quyến – tâm sự với Sixth Tone. "Các đơn đặt hàng đã giảm và việc kiểm tra biên giới đã trở nên nghiêm ngặt hơn nhiều."
Cho đến năm 2020, Yang kiếm sống bằng cách mua các sản phẩm mỹ phẩm ở Hong Kong để bán cho khách hàng ở đại lục. Thường có thể mang hàng hóa qua biên giới mà không bị phát hiện, cho phép chị tránh phải trả những khoản thuế đắt đỏ.
Yang chia sẻ mỗi khi đi qua biên giới, chị đều phải mở túi để kiểm tra và khai báo giá trị hàng hóa mang theo. Các cá nhân chỉ được phép mang 5.000 nhân dân tệ (730 USD) hàng hóa vào đại lục 2 lần/tuần.
Theo Yang, không thể kiếm sống tốt bằng cách vận chuyển một khối lượng nhỏ như vậy. "Đối với hàng hóa trị giá 5.000 nhân dân tệ, tôi chỉ có thể kiếm được khoảng 600 nhân dân tệ," chị nói.
Xu hướng "đảo ngược" từ buôn hàng hiệu sang buôn đồ ăn vặt và chiến thuật giảm rủi ro khi "cầm hộ đồ"
Vì lý do này, nhiều người Trung Quốc đang bắt đầu khám phá hoạt động buôn bán "daigou ngược." Kể từ cuối tháng 2, hàng trăm quảng cáo daigou đảo ngược đã được đăng trên các nền tảng xã hội bao gồm Facebook và Xiaohongshu.
Và họ đang thu hút rất nhiều khách hàng nè! Có rất nhiều loại đồ ăn vặt trendy ở Trung Quốc đại lục, được gọi là wanghong meishi, rất khó tìm thấy ở bên kia biên giới ở Hong Kong.
Ví dụ điển hình nhất là trà sữa trân châu từ Yidiandian, bánh ngọt của Master Bao và các sản phẩm đặc sản từ siêu thị Hema của Alibaba hoặc cửa hàng Sam's Club của Walmart đều là những lựa chọn phổ biến cho các daigou đảo ngược.
Công đoạn ship thường diễn ra tại một nhà ga dọc theo Tuyến Đường sắt phía Đông của tàu điện ngầm Hong Kong, chạy từ biên giới đến Đảo Hong Kong, vì vậy các daigou không phải ra khỏi tàu điện ngầm và trả thêm tiền mua vé – tiết kiệm hết cỡ!
Những người buôn hàng chia sẻ với Sixth Tone rằng biên lợi nhuận cho những lần giao hàng daigou đảo ngược này là khá nhỏ: Khách hàng thường chỉ trả 15 NDT cho mỗi lần giao trà trân châu. Nhưng các daigou nói rằng nó cũng có một số lợi thế xịn xò so với công việc kinh doanh trước đây.
Đầu tiên, các daigou có thể tận dụng các dịch vụ giao hàng nhanh và siêu rẻ ở đại lục. Bất cứ khi nào một khách hàng ở Hong Kong đặt hàng, daigou có thể nhanh chóng đặt dịch vụ shipper và giao đồ ăn đến tận nhà mình ở Thâm Quyến. Điều này có nghĩa là họ không còn phải chạy từ cửa hàng này sang cửa hàng khác như khi mua hàng ở Hong Kong – nhàn hơn hẳn!
Thứ hai, daigou không còn phải mua hàng hóa với số lượng lớn. Bây giờ, chỉ cần có khách đặt hàng, họ sẽ phải thanh toán trước cho việc giao hàng.
"Khi tôi từng daigou bán hàng Hong Kong cho người đại lục, tôi đã từng vô tình mua phải hàng giả và mất rất nhiều tiền," Kong kể. "Đảo ngược daigou không yêu cầu phải chịu rủi ro như thế" – nghe chill hẳn!
Thứ ba, việc mang đồ từ Thâm Quyến vào Hong Kong dễ dàng hơn nhiều so với cách ngược lại. Kong cho biết mặc dù Hong Kong hạn chế nhập khẩu thực phẩm nhưng việc kiểm tra biên giới rất nhẹ nhàng.
Kong hiện làm việc 5 tiếng mỗi ngày để giao đồ ăn vặt, kiếm được khoảng 300 nhân dân tệ. Chị coi đó là công việc hoàn hảo vào lúc này, vì chị có hai con nhỏ và không có thời gian để làm một công việc full-time.
"Tôi muốn cố gắng hết sức để xem mình có thể đi được bao xa và liệu tôi có thể tối ưu hóa việc vận chuyển hàng và làm tốt hơn không trong thị trường này," chị nói.
Kong đã nghĩ ra vài chiến thuật thông minh để tiết kiệm thời gian và sức lực.
Ví dụ: chị sử dụng chức năng chia sẻ vị trí theo thời gian thực trên WeChat – một ứng dụng xã hội của Trung Quốc – để cho khách hàng biết khi nào chị sẽ đến nhà ga.
Kong cũng đang nghĩ đến việc phát triển một chương trình nhỏ WeChat để điều phối các đơn đặt hàng, thanh toán và giao hàng, giống như một số công ty khởi nghiệp ở Trung Quốc đã làm để tổ chức các mạng mua theo nhóm trong thời gian phong tỏa năm 2022.
Nhưng Kong cũng lo lắng rằng nếu việc kinh doanh daigou ngược trở nên quá lớn và được hợp pháp hóa, nó có thể tạo ra các vấn đề pháp lý phức tạp sẽ ảnh hưởng một phần vào lợi nhuận của chị.
Nguồn: kenh14.vn