FanCandy2321
New member
Nhiều bạn cứ nghĩ "tiểu nhiều + khát nhiều = đái tháo đường" nhưng thực ra không phải lúc nào cũng đúng đâu nha!
Theo BS CKII Hoàng Tiến Hưng (Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, trong phòng khám, mỗi khi gặp bệnh nhân có triệu chứng khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, nhiều người phản xạ đầu tiên là nghĩ ngay đến đái tháo đường. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ nhé! Còn một căn bệnh khác cũng có biểu hiện y hệt như vậy đấy. Đó chính là ĐÁI THÁO NHẠT!
**Hai căn bệnh này khác nhau hoàn toàn luôn các bạn ơi!**
Đái tháo nhạt và đái tháo đường là hai bệnh hoàn toàn khác nhau về cơ chế. Nếu đái tháo đường là do rối loạn chuyển hóa glucose thì đái tháo nhạt lại là do rối loạn điều hòa nước, thiếu vasopressin/ADH hoặc do thận không đáp ứng với hormone này. Kết quả là cơ thể mất một lượng lớn nước qua thận, nước tiểu siêu loãng, lượng cực nhiều, khiến người bệnh khát dữ dội để bù lại phần nước đã mất.
Vì thế nên, một người có thể uống rất nhiều, tiểu cực kỳ nhiều, thậm chí thức dậy mấy lần ban đêm, nhưng đường huyết vẫn bình thường luôn. Đây chính là điểm khiến đái tháo nhạt dễ bị bỏ sót nếu bác sĩ chỉ dừng lại ở việc kiểm tra đường huyết mà không đi sâu hơn vào chẩn đoán hội chứng đa niệu nhược trương. Các tài liệu y khoa gần đây cũng nhấn mạnh rằng đái tháo nhạt giờ đây được tiếp cận chính xác hơn dưới góc nhìn "thiếu vasopressin" hoặc "kháng vasopressin", để tránh nhầm lẫn với đái tháo đường.
**Triệu chứng của người bị đái tháo nhạt ra sao?** 
Trên lâm sàng, người bị đái tháo nhạt thường tiểu nhiều thực sự, nước tiểu nhạt màu, tỷ trọng thấp, khát nhiều rõ rệt, có xu hướng uống nước liên tục, đặc biệt là nước lạnh. Nhiều trường hợp giảm chất lượng sống vì phải đi toilet nhiều lần cả ngày lẫn đêm, ngủ gián đoạn, mệt mỏi kéo dài. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể biểu hiện bằng quấy khóc, chậm lớn, mất nước tái diễn hoặc sốt không rõ nguyên nhân.
Về phân loại, cần nghĩ đến ít nhất 4 nhóm chính:
- Đái tháo nhạt trung ương
- Đái tháo nhạt do thận
- Chứng cuồng uống nguyên phát
- Đái tháo nhạt thai kỳ
Trong đó, đái tháo nhạt trung ương hay gặp sau phẫu thuật vùng tuyến yên, u vùng dưới đồi - tuyến yên, chấn thương sọ não hoặc các bệnh lý viêm, thâm nhiễm. Đái tháo nhạt do thận lại thường liên quan đến bệnh thận, rối loạn điện giải, lithium hoặc nguyên nhân di truyền. Còn ở phụ nữ mang thai, dù hiếm gặp, đái tháo nhạt thai kỳ vẫn là một chẩn đoán không nên bỏ qua, nhất là khi có khát nhiều và đa niệu rõ ở ba tháng cuối thai kỳ.
**Bệnh này nguy hiểm thật đấy nhé!**
Điều khiến bệnh không thể xem nhẹ là nếu không được phát hiện sớm, người bệnh có thể rơi vào tình trạng mất nước nặng và tăng natri máu nguy hiểm. Khi cơ chế khát còn bình thường và người bệnh còn uống được nước thì cơ thể có thể bù đắp phần nào. Nhưng ở trẻ nhỏ, người già, người sau mổ, người giảm ý thức hoặc không được tiếp cận nước đầy đủ, đái tháo nhạt có thể nhanh chóng trở thành một cấp cứu nội tiết - điện giải. Những biểu hiện như khô miệng, lừ đừ, mệt lả, lú lẫn, chuột rút, thậm chí co giật trong bối cảnh tiểu rất nhiều luôn phải khiến chúng ta nghĩ tới mất nước tự do và rối loạn natri máu.
Chẩn đoán đái tháo nhạt không chỉ dừng ở việc hỏi "có tiểu nhiều hay không", mà phải chứng minh được tình trạng đa niệu nhược trương và phân biệt với các nguyên nhân khác của hội chứng đa niệu - đa khát. Đánh giá thường bao gồm glucose máu, điện giải, áp lực thẩm thấu huyết tương và nước tiểu, tỷ trọng nước tiểu, chức năng thận, calci máu, kali máu; khi cần có thể làm nghiệm pháp chuyên sâu và chụp MRI vùng dưới đồi - tuyến yên. Các tiếp cận mới hiện nay cũng cho thấy copeptin là một công cụ rất hữu ích trong phân biệt thiếu vasopressin với chứng cuồng uống nguyên phát ở những trung tâm có điều kiện triển khai.
**Vậy điều trị bệnh này như thế nào?**
Về điều trị, nguyên tắc quan trọng nhất là điều trị đúng cơ chế. Với đái tháo nhạt trung ương, desmopressin là nền tảng. Với đái tháo nhạt do thận, cần xử lý nguyên nhân và tối ưu các biện pháp giúp giảm bài niệu tự do. Với chứng cuồng uống nguyên phát, cách tiếp cận lại hoàn toàn khác. Nhưng ở bất kỳ thể nào, việc tự ý dùng thuốc hoặc tự ép uống quá nhiều nước đều có thể gây hại đấy. Điều trị sai có thể dẫn tới hạ natri máu, trong khi chẩn đoán chậm có thể dẫn tới tăng natri máu và mất nước nặng.
Như vậy, khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều không đồng nghĩa mặc định là đái tháo đường nhé các bạn! Khi gặp một bệnh cảnh đa niệu - đa khát, đặc biệt nếu glucose máu không giải thích được triệu chứng, cần nghĩ đến đái tháo nhạt như một chẩn đoán phân biệt quan trọng. Nhận diện đúng bệnh không chỉ giúp điều trị đúng, mà còn giúp tránh những biến chứng nặng nề do mất nước và rối loạn điện giải đấy!
Nguồn: kenh14.vn
Theo BS CKII Hoàng Tiến Hưng (Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, trong phòng khám, mỗi khi gặp bệnh nhân có triệu chứng khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, nhiều người phản xạ đầu tiên là nghĩ ngay đến đái tháo đường. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ nhé! Còn một căn bệnh khác cũng có biểu hiện y hệt như vậy đấy. Đó chính là ĐÁI THÁO NHẠT!
**Hai căn bệnh này khác nhau hoàn toàn luôn các bạn ơi!**
Đái tháo nhạt và đái tháo đường là hai bệnh hoàn toàn khác nhau về cơ chế. Nếu đái tháo đường là do rối loạn chuyển hóa glucose thì đái tháo nhạt lại là do rối loạn điều hòa nước, thiếu vasopressin/ADH hoặc do thận không đáp ứng với hormone này. Kết quả là cơ thể mất một lượng lớn nước qua thận, nước tiểu siêu loãng, lượng cực nhiều, khiến người bệnh khát dữ dội để bù lại phần nước đã mất.
Vì thế nên, một người có thể uống rất nhiều, tiểu cực kỳ nhiều, thậm chí thức dậy mấy lần ban đêm, nhưng đường huyết vẫn bình thường luôn. Đây chính là điểm khiến đái tháo nhạt dễ bị bỏ sót nếu bác sĩ chỉ dừng lại ở việc kiểm tra đường huyết mà không đi sâu hơn vào chẩn đoán hội chứng đa niệu nhược trương. Các tài liệu y khoa gần đây cũng nhấn mạnh rằng đái tháo nhạt giờ đây được tiếp cận chính xác hơn dưới góc nhìn "thiếu vasopressin" hoặc "kháng vasopressin", để tránh nhầm lẫn với đái tháo đường.
**Triệu chứng của người bị đái tháo nhạt ra sao?**
Trên lâm sàng, người bị đái tháo nhạt thường tiểu nhiều thực sự, nước tiểu nhạt màu, tỷ trọng thấp, khát nhiều rõ rệt, có xu hướng uống nước liên tục, đặc biệt là nước lạnh. Nhiều trường hợp giảm chất lượng sống vì phải đi toilet nhiều lần cả ngày lẫn đêm, ngủ gián đoạn, mệt mỏi kéo dài. Ở trẻ nhỏ, bệnh có thể biểu hiện bằng quấy khóc, chậm lớn, mất nước tái diễn hoặc sốt không rõ nguyên nhân.
Về phân loại, cần nghĩ đến ít nhất 4 nhóm chính:
- Đái tháo nhạt trung ương
- Đái tháo nhạt do thận
- Chứng cuồng uống nguyên phát
- Đái tháo nhạt thai kỳ
Trong đó, đái tháo nhạt trung ương hay gặp sau phẫu thuật vùng tuyến yên, u vùng dưới đồi - tuyến yên, chấn thương sọ não hoặc các bệnh lý viêm, thâm nhiễm. Đái tháo nhạt do thận lại thường liên quan đến bệnh thận, rối loạn điện giải, lithium hoặc nguyên nhân di truyền. Còn ở phụ nữ mang thai, dù hiếm gặp, đái tháo nhạt thai kỳ vẫn là một chẩn đoán không nên bỏ qua, nhất là khi có khát nhiều và đa niệu rõ ở ba tháng cuối thai kỳ.
**Bệnh này nguy hiểm thật đấy nhé!**
Điều khiến bệnh không thể xem nhẹ là nếu không được phát hiện sớm, người bệnh có thể rơi vào tình trạng mất nước nặng và tăng natri máu nguy hiểm. Khi cơ chế khát còn bình thường và người bệnh còn uống được nước thì cơ thể có thể bù đắp phần nào. Nhưng ở trẻ nhỏ, người già, người sau mổ, người giảm ý thức hoặc không được tiếp cận nước đầy đủ, đái tháo nhạt có thể nhanh chóng trở thành một cấp cứu nội tiết - điện giải. Những biểu hiện như khô miệng, lừ đừ, mệt lả, lú lẫn, chuột rút, thậm chí co giật trong bối cảnh tiểu rất nhiều luôn phải khiến chúng ta nghĩ tới mất nước tự do và rối loạn natri máu.
Chẩn đoán đái tháo nhạt không chỉ dừng ở việc hỏi "có tiểu nhiều hay không", mà phải chứng minh được tình trạng đa niệu nhược trương và phân biệt với các nguyên nhân khác của hội chứng đa niệu - đa khát. Đánh giá thường bao gồm glucose máu, điện giải, áp lực thẩm thấu huyết tương và nước tiểu, tỷ trọng nước tiểu, chức năng thận, calci máu, kali máu; khi cần có thể làm nghiệm pháp chuyên sâu và chụp MRI vùng dưới đồi - tuyến yên. Các tiếp cận mới hiện nay cũng cho thấy copeptin là một công cụ rất hữu ích trong phân biệt thiếu vasopressin với chứng cuồng uống nguyên phát ở những trung tâm có điều kiện triển khai.
**Vậy điều trị bệnh này như thế nào?**
Về điều trị, nguyên tắc quan trọng nhất là điều trị đúng cơ chế. Với đái tháo nhạt trung ương, desmopressin là nền tảng. Với đái tháo nhạt do thận, cần xử lý nguyên nhân và tối ưu các biện pháp giúp giảm bài niệu tự do. Với chứng cuồng uống nguyên phát, cách tiếp cận lại hoàn toàn khác. Nhưng ở bất kỳ thể nào, việc tự ý dùng thuốc hoặc tự ép uống quá nhiều nước đều có thể gây hại đấy. Điều trị sai có thể dẫn tới hạ natri máu, trong khi chẩn đoán chậm có thể dẫn tới tăng natri máu và mất nước nặng.
Như vậy, khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều không đồng nghĩa mặc định là đái tháo đường nhé các bạn! Khi gặp một bệnh cảnh đa niệu - đa khát, đặc biệt nếu glucose máu không giải thích được triệu chứng, cần nghĩ đến đái tháo nhạt như một chẩn đoán phân biệt quan trọng. Nhận diện đúng bệnh không chỉ giúp điều trị đúng, mà còn giúp tránh những biến chứng nặng nề do mất nước và rối loạn điện giải đấy!
Nguồn: kenh14.vn