MiuMoon133
New member
Dịch Covid-19 quét qua khắp thế giới đang khiến các "ông lớn" đầu đất phải đau đầu với những lựa chọn khó như... "ăn cháo đá bát" Nguồn lực y tế nên dồn hết cho bệnh nhân Covid hay các ca bệnh khác? Tỷ lệ thất nghiệp và phá sản tăng vọt là cái giá phải trả - nhưng "đắt" đến mức nào? Nếu cách ly xã hội nghiêm ngặt mà vẫn không "hold" được dịch bệnh, thì chúng ta sẽ phải "ở nhà là yêu nước" đến bao giờ?
Bạn thử tưởng tượng xem: 2 bệnh nhân Covid-19 nhưng chỉ có 1 máy thở. Đây chính là drama đời thực mà các y bác sĩ ở New York, London và Paris phải đối mặt trong mấy tuần vừa qua và sắp tới, giống hệt như ở Madrid và Lombardy. Việc phân loại bệnh nhân ở những "tâm dịch" này thực sự là những quyết định đầy đau đớn. Các bác sĩ phải quyết định: ai được sống và ai có thể phải đối diện với cái chết
Mới đây, Thống đốc bang New York – Andrew Cuomo, đã nói rằng: "Chúng tôi sẽ không đặt tiền bạc lên trước mạng sống con người." Nghe có vẻ ngầu và đầy cảm hứng từ một vị lãnh đạo "xịn sò", trong bối cảnh bang này đang chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch bệnh. Tuy nhiên, thực tế ông Cuomo đã ủng hộ một lựa chọn mà bang này chưa thể lường trước những hậu quả "cực khủng" trên quy mô lớn. Quan điểm của Cuomo tuy khá cứng rắn, nhưng vấn đề tài chính vẫn là điều quan trọng – chính xác là thứ các nhà lãnh đạo cần để tìm hướng đi trong những tháng đầy khó khăn sắp tới. Cũng như ở những bệnh viện kia, việc đánh đổi là điều "bất khả kháng" rồi
Chuyện này càng "rối não" hơn khi ngày càng nhiều quốc gia bị ảnh hưởng bởi Covid-19. Trong tuần tính đến ngày 5/4, số ca nhiễm trên toàn cầu đã tăng lên hơn 1 triệu, riêng Mỹ có tới hơn 300.000 ca luôn. Hôm 30/3, Tổng thống Donald Trump đã cảnh báo rằng "3 tuần tới Mỹ sẽ chứng kiến những điều chưa từng xảy ra." Sự căng thẳng đối với hệ thống y tế của Mỹ sẽ không đạt đỉnh chỉ trong vài tuần, khi Nhà Trắng dự đoán số người tử vong ở nước này có thể sẽ là 100.000 đến 240.000
Hiện tại, nỗ lực "chiến đấu" với dịch bệnh dường như đã được hầu hết các quốc gia trên thế giới triển khai. Hôm 24/3, Ấn Độ đã tuyên bố phong tỏa trong 21 ngày, dù trước đó từng khẳng định rằng người dân nước này "miễn nhiễm" với Covid-19 (tự tin hơi quá nhỉ? ). Nga cũng áp dụng lệnh phong tỏa nghiêm ngặt, đe dọa sẽ phạt 7 năm tù đối với những ai vi phạm quy định (ghê thật đấy!). Khoảng 250 triệu người dân Mỹ được yêu cầu ở trong nhà. Mỗi quốc gia đều phải chấp nhận sự đánh đổi khác nhau, nhưng không phải tất cả đều "ăn thua" như mong muốn.
## Sự lựa chọn của mỗi quốc gia
Tại Ấn Độ, chính quyền ông Modi quyết định rằng điều ưu tiên của họ là tốc độ. Có thể chính quan điểm này đã khiến việc phong tỏa "phản dame" luôn. Họ không nghĩ đến những lao động nhập cư đã rời khỏi thành phố, mang trong mình mầm bệnh khi quay trở lại quê nhà Hơn nữa, việc phong tỏa ở Ấn Độ cũng khó thực hiện hơn so với các nước giàu, bởi khả năng của họ bị hạn chế. Mục tiêu của Ấn Độ là làm chậm tốc độ lây lan của dịch bệnh, giảm tốc độ gia tăng số ca nhiễm cho đến khi có phương pháp điều trị mới và hệ thống y tế có sự chuẩn bị tốt hơn. Tuy nhiên, hàng trăm triệu người dân Ấn Độ có ít hoặc không có tiền tiết kiệm để chữa trị, trong khi nhà nước lại không đủ khả năng để chi trả cho họ trong vài tháng. Dân số trẻ có thể là một lợi thế, nhưng những khu ổ chuột chật kín người – nơi việc cách ly xã hội và đảm bảo vệ sinh là điều gần như bất khả thi, sẽ khiến bệnh dịch bùng phát trở lại.
Sự đánh đổi ở Nga lại là một "câu chuyện" khác hẳn. Rõ ràng là thông tin đáng tin cậy đã giúp người dân tuân thủ các biện pháp y tế ở những nơi như Singapore và Đài Loan. Tuy nhiên, Tổng thống Vladimir Putin lại sử dụng Covid-19 trong chiến dịch tuyên truyền chống lại phương Tây. Hiện tại, khi virus corona đã lây lan đến nước này, ông lại quan tâm nhiều hơn đến việc giảm thiểu tổn thất về chính trị hơn
Giống như Ấn Độ, nền kinh tế lớn nhất thế giới cũng tạm thời "đóng cửa hàng", nhưng họ đang chi mạnh tay để hỗ trợ các doanh nghiệp tránh tình trạng phá sản và giúp đỡ số lượng lớn người lao động bị sa thải.
Việc đặt mục tiêu kinh tế lên trước mạng sống cho thấy ông Trump đã sai lầm. Đóng cửa nền kinh tế sẽ gây thiệt hại lớn thật. Nhiều mô hình cho thấy rằng việc để dịch bệnh lây lan sẽ gây ra hậu quả ít nặng nề hơn về mặt kinh tế, nhưng có thể thêm khoảng 1 triệu người tử vong Theo tính toán, việc chữa trị cho 1 gia đình Mỹ có thể tốn 60.000 USD. Đó chính là sự đánh đổi của Mỹ, và việc đóng cửa nền kinh tế sẽ phải trả cái giá lớn hơn so với số người được cứu sống.
Sự đánh đổi như vậy sẽ diễn ra ở bất kỳ nơi nào. Khi Florida và New York thực hiện những cách tiếp cận khác nhau, thì việc này sẽ phù hợp với những đổi mới và chương trình ở mỗi địa phương. Tuy nhiên, nguy cơ sai lầm có thể "lan tỏa" từ bang này sang bang khác.
Khi Trung Quốc gần như hoàn toàn đóng cửa biên giới, số ca lây nhiễm từ nước ngoài cũng giảm bớt nhưng lại ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp nước ngoài. Nỗ lực sản xuất và phân phối vắc-xin Covid-19 sẽ có hiệu quả, nhưng có thể ảnh hưởng đến những chương trình bảo vệ trẻ em chống lại các bệnh sởi và bại liệt.
## Các quốc gia nên làm gì?
Về những sự đánh đổi này, nguyên tắc đầu tiên là phải có hệ thống. 60.000 USD đối với các hộ gia đình Mỹ không phải là một khoản tiền mặt, mà là một biện pháp giúp họ so sánh những thứ khác nhau như mạng sống, công việc, mâu thuẫn giá trị đạo đức và xã hội trong một xã hội phức tạp. Cuộc khủng hoảng càng lớn thì những phép đo như vậy lại càng quan trọng.
Khi một đứa trẻ mắc kẹt trong một cái giếng, mong muốn được cứu giúp sẽ không có giới hạn và chiếm ưu thế. Nhưng trong 1 cuộc chiến hay đại dịch, các nhà lãnh đạo không thể "trốn" khỏi một thực tế là mọi hành động sẽ gây áp lực cho chi phí về kinh tế và xã hội rất lớn. Để hoàn thành trách nhiệm, họ buộc phải lựa chọn vấn đề nào nên được ưu tiên nhiều hơn.
Nguyên tắc thứ 2 là giúp đỡ những người chịu ảnh hưởng nặng nề khi thực hiện sự đánh đổi hợp lý. Người lao động mất việc khi nền kinh tế đóng cửa là đối tượng quan trọng cần được hỗ trợ. Tương tự, những người trẻ tuổi cũng cần sự giúp đỡ khi đại dịch qua đi. Dù bệnh dịch này ít có nguy cơ đối với họ, nhưng phần lớn gánh nặng sẽ đổ dồn lên họ cả hiện tại và tương lai, khi các quốc gia phải trả những khoản nợ đã vay thêm
Nguyên tắc thứ 3 là các quốc gia phải "linh hoạt". Sự cân bằng giữa hậu quả và lợi ích sẽ thay đổi khi đại dịch diễn ra. Khi lệnh phong tỏa được dỡ bỏ, Covid-19 sẽ lây lan trở lại đối với những người nhạy cảm. Nhưng các nước có thể chuẩn bị theo cách mà họ chưa từng thực hiện với "làn sóng" đầu tiên, bằng cách trang bị hệ thống y tế với nhiều giường bệnh, máy thở và nhân viên hơn. Họ có thể nghiên cứu những cách mới để điều trị bệnh và chiêu mộ "đội quân" xét nghiệm, truy tìm những cụm dịch mới.
Dẫu vậy, có thể những phương pháp điều trị mới sẽ không được tìm ra và việc theo dõi - thử nghiệm sẽ "fail". Cho đến mùa hè năm nay, GDP hàng quý của các nền kinh tế sẽ sụt giảm 2 con số Người dân sẽ phải ở trong nhà hàng tháng trời, điều này gây ảnh hưởng đến sự gắn kết xã hội và sức khỏe tinh thần của họ. Đóng cửa nền kinh tế cả năm sẽ khiến Mỹ và eurozone mất 1/3 GDP, thị trường chứng khoán sụt giảm và đầu tư sẽ "đóng băng". Năng lực của nền kinh tế sẽ bị "hút cạn" khi các phương pháp đổi mới bị đình trệ và kỹ năng không được áp dụng.
Cuối cùng, ngay cả khi ngày càng nhiều người tử vong, thì hậu quả của việc cách ly xã hội vẫn lớn hơn những lợi ích nó mang lại. Đó là một khía cạnh của sự đánh đổi mà chưa ai sẵn sàng thừa nhận
Nguồn: soha.vn