ChangGirl1251
New member
Ôi trời ơi, tưởng tượng một ngày "tận thế" xảy ra cách đây 510 triệu năm – gần một nửa sinh vật trên Trái Đất bỗng dưng bay màu không rõ lý do gì! Giờ đây, các nhà khoa học Trung Quốc mới "giải mã" được sự thật rùng rợn này.
Câu chuyện bắt đầu từ những viên đá cổ ở nền Dương Tử – một cao nguyên khổng lồ miền Nam Trung Quốc mà ngày xưa từng là đáy đại dương. Trong đó, các nhà nghiên cứu phát hiện một nguyên tố hóa học đặc biệt tên là molypden.
Plot twist đây rồi: molypden này chính là "chứng cứ" cho thấy một thảm họa kiểu "end game" mà chúng ta khó lòng tưởng tượng nổi – đó là "sóng thần" khí độc quét sạch đại dương!
Rewind lại một chút nhé:
Khoảng 530 triệu năm trước, khi đa số sinh vật còn sống dưới biển, Trái Đất đã trải qua cái gọi là "vụ bùng nổ sinh học kỷ Cambri". Thời kỳ này sinh ra cả đống sinh vật kỳ quặc, tiến hóa nhảy cóc so với trước đó. Trông thì lạ lùng vãi chưởng nhưng đó chính là "ông bà tổ" của hệ động thực vật đa dạng mà chúng ta thấy hôm nay đó!
Thế nhưng chỉ 20 triệu năm sau (nghe thì dài nhưng với thang thời gian địa chất thì cũng chỉ thoáng chốc thôi), một đại tuyệt chủng bất ngờ ập đến vào mốc 510 triệu năm trước.
Từ xưa đến giờ, các nhà khoa học cứ đau đầu tìm nguyên nhân của "ngày tận thế" kinh hoàng này – cái đã giết chết tận 45% sinh vật mới ra lò khắp các đại dương. Có người đổ cho siêu tân tinh hay thiên thạch gì đó từ vũ trụ. Nhưng không phải!
Bí mật nằm ở molypden:
Hóa ra molypden có thể kết hợp với lưu huỳnh tạo thành hợp chất không tan, rồi lắng xuống trầm tích. Vậy nên khi thấy nó nhiều = nghĩa là hydro sunfua (H2S) trong nước cũng nhiều vô cùng.
Và đây là điểm then chốt: hydro sunfua cực kỳ toxic với sinh vật xưa lẫn nay! Thứ này dâng cao + oxy trong nước sụt giảm mạnh = tạo nên một đợt "sóng thần độc" quét sạch đại dương.
Theo TS Chao Chang từ Đại học Tây Bắc (Tây An - Trung Quốc), hydro sunfua có thể giết chết tất cả động vật biển luôn á. Trái Đất cũng may mắn lắm rồi khi chỉ có 45% sinh vật tuyệt chủng chứ không phải 100% như kiểu "game over" hoàn toàn!
Nhưng tại sao lại có sóng khí độc?
Trong bài nghiên cứu đăng trên Geophysical Research Letters, các nhà khoa học nghi ngờ chính sự bùng nổ sinh học quá mạnh... lại tự đào hố chôn mình!
"Dân số" đại dương tăng theo kiểu cấp số nhân → xác sinh vật chết chìm xuống đáy biển đầy ú ụ → vi khuẩn được "bữa tiệc buffet" khổng lồ → chúng phân hủy sunfat và tạo ra sản phẩm phụ là hydro sunfua → bơm đầy thứ độc này vào nước biển.
Vấn đề là hồi đó hệ sinh thái vẫn còn non trẻ lắm, chưa tự cân bằng được như sinh vật ngày nay. Chưa có sự bổ sung cho nhau trong vòng đời – tức là thiếu sự "check and balance" tự nhiên.
Kết quả? Thảm họa xảy ra như một lần "xé nháp" luôn!
Nhưng mà nhìn theo chiều tích cực thì đây cũng là cơ hội để sinh vật mới tiến hóa cao hơn, thích nghi tốt hơn, và biết cách tự cân bằng với nhau tốt hơn ra đời đó. Có thể nói là "fail để học hỏi" theo phong cách Trái Đất vậy!
Nguồn: kenh14.vn