Bạn có tưởng tượng được không: tốt nghiệp thạc sĩ Oxford xong rồi lái xe đi giao đồ ăn? Nghe hơi sốc nhưng đó là sự thật đang gây bão trên truyền thông Anh gần đây!
Matthew Donnelly - chàng trai vừa nhận bằng thạc sĩ ngành Phát triển Trẻ em từ ĐH Oxford danh giá - giờ đang lái chiếc Ford Fiesta chạy khắp Oxfordshire giao đồ ăn cho Uber Eats. Từ McDonald's đến những ngôi làng hẻo lánh, anh đều nhận giao. Ngày may mắn kiếm được 125 bảng (khoảng 4 triệu đồng), nhưng ngày xui thì 1 tiếng đồng hồ chỉ được có 5,48 bảng (gần 200k thôi)
Nghe quen quen không? Năm ngoái cũng có case tương tự: Ding Yuanzhao - người sở hữu bằng cử nhân ĐH Thanh Hoa, thạc sĩ ĐH Bắc Kinh, thạc sĩ Oxford và tiến sĩ ĐH Công nghệ Nanyang - cũng đi giao đồ ăn toàn thời gian ở Singapore sau khi khó tìm việc.
Giấc mơ Oxford vs reality phũ phàng
️Ban đầu, Donnelly cũng kỳ vọng tìm được job liên quan chuyên ngành hay lĩnh vực viết lách. Anh có kinh nghiệm freelance writer và nhiều thực tế khác nữa. Nhưng khi thực sự ra trường, thị trường việc làm khắc nghiệt hơn tưởng tượng nhiều!
Những con số thống kê về khó khăn tìm việc của gen trẻ Anh mà anh từng đọc - khi còn trong "bubble" an toàn của campus - giờ đã thành hiện thực phũ phàng phải đối mặt hàng ngày
Còn bạn bè cùng lớp thì sao? Plot twist ở đây là mỗi người một ngã: có người vào City of London làm tài chính lương 75,000 bảng/năm, có người sang Trung Quốc dạy tiếng Anh, số khác phải move back sống với ba mẹ vì chật vật tìm việc. Dù cùng "xuất xứ" Oxford nhưng cuộc đời sau tốt nghiệp không hề theo một kịch bản chung nào cả!
Cuộc sống shipper có bằng Oxford: Giữa lý tưởng và cơm áo gạo tiền
Lý do Donnelly chọn Uber Eats? Đơn giản thôi: thay vì ngồi nhà ngày nào cũng nộp CV và chờ đợi những cuộc phỏng vấn có thể... không bao giờ đến, anh muốn công việc cho thu nhập nhanh và linh hoạt thời gian.
Lịch trình của anh: sáng viết lách, trưa + tối đi giao hàng khung giờ cao điểm. Nhưng mà thu nhập từ giao hàng không ổn định như lương nhé! Anh phải tự chi tiền xăng, mua bảo hiểm xe chuyên dụng. Ngày thứ hai đi làm, xe đã sập ổ gà hỏng lốp rồi. Chờ sửa xe = không giao hàng được = không có tiền
Chuyến giao hàng ám ảnh nhất? Mang McDonald's đến vùng nông thôn Oxfordshire. Sóng kém → GPS Uber Eats lỗi → đi nhầm → khách gọi bảo dùng Google Maps → lái xe thêm mấy chục phút theo hướng khác. Hơn 1 tiếng sau, burger đến tay khách. Công sức đổ ra: 5,48 bảng thôi
Tất nhiên không phải ngày nào cũng bi kịch vậy đâu! Ngày đơn hàng nhiều + giao suôn sẻ thì kiếm được 125 bảng. Hiện tại anh sống với bạn đời trong căn hộ một phòng ngủ, tiền thuê 1,300 bảng/tháng. Thu nhập từ giao hàng ít ra cũng đủ trang trải chi phí sống tạm thời.
Thị trường việc làm Anh 2026: Con số biết nói
Donnelly tốt nghiệp năm 2026 - thời điểm thị trường việc làm cho fresh grad ở Anh đang... tệ lắm! Theo Adzuna (nền tảng tuyển dụng UK), tháng 7 chỉ có 8,383 vị trí tuyển fresh grad được đăng - MỨC THẤP KỶ LỤC kể từ khi bắt đầu theo dõi dữ liệu. Cùng kỳ năm 2025? 15,397 tin. Nghĩa là giảm tới 45,6% chỉ trong một năm!
Tại sao vậy? Các công ty Anh đang gánh áp lực về lương và chi phí tuyển dụng. Khi kinh tế bất ổn, vị trí entry-level thường bị hoãn tuyển đầu tiên vì tốn chi phí đào tạo và phát triển.
Và còn một "nhân tố X" nữa: AI!
Trước đây, fresh grad thường làm việc như thu thập dữ liệu, phân tích cơ bản, sắp xếp thông tin, viết content đơn giản, xử lý data, soạn báo cáo sơ bộ. Đây chính là những việc mà generative AI và công cụ tự động hóa có thể thay thế dễ dàng nhất. Kết quả? Công ty tính toán lại xem thực sự cần tuyển bao nhiêu người.
Nhưng mà đổ hết lỗi cho AI thì cũng không fair nhé! Vấn đề thực sự là: khi công ty đối mặt với chi phí tăng + kinh tế bất ổn + áp dụng nhanh các công cụ tự động hóa, thì những người chuẩn bị vào nghề thường là nhóm đầu tiên "gánh đòn"
Bài học từ case Oxford: Tấm bằng danh giá ≠ bảo chứng thành công
Với Donnelly, anh chưa từ bỏ hoài bão nghề nghiệp đâu! Anh vẫn tiếp tục viết lách và tìm kiếm công việc phù hợp hơn. Uber Eats chỉ là cách trang trải tiền thuê và sinh hoạt trong thời gian chờ đợi thôi.
Điểm quan trọng ở đây không phải là sự "mỉa mai" giữa danh tiếng Oxford và công việc giao hàng. Một người trẻ mới tốt nghiệp sẵn sàng tự nuôi sống bản thân bằng công việc lương thiện thì không đáng bị chế giễu, dù có bằng Oxford hay không!
Điều đáng lưu tâm thực sự là gì? Lộ trình vốn được mặc định "đường thẳng" từ trường top → tốt nghiệp → job ngon lành giờ đang trở nên quanh co và phức tạp hơn rất nhiều. Tấm bằng danh giá vẫn có thể mở rộng lựa chọn, nhưng nó không thể quyết định khi nào cơ hội sẽ đến, cũng không thể bảo vệ ai khỏi những biến động của thị trường lao động.
Thời đại này, flexibility và khả năng adapt mới là chìa khóa thật sự!
Nguồn: svvn.tienphong.vn