DauCandy756
New member
Gấu trúc chính là "mascot quốc dân" của Trung Quốc rồi! Với cái mặt tròn xoe, má bánh bao và đủ kiểu động tác vụng về cute lòi, gấu trúc nhận về biết bao yêu thương từ con người khắp hành tinh luôn
Cách đây mấy chục năm, đàn gấu trúc hoang dã cứ thế giảm mòn vì con người xâm chiếm môi trường sống của chúng. Chúng bị đưa vào danh sách đỏ các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng ở mức "nguy cấp" luôn á.
Khi gấu trúc dần "biến mất khỏi map" tự nhiên, các phong trào bảo tồn thiên nhiên nổi sóng thật sự. Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF) đã chọn gấu trúc làm biểu tượng từ năm 1961 đó. Trung Quốc, Mỹ và các sở thú trên toàn thế giới đã "bơm tiền" hàng chục triệu USD vào chiến dịch nhân giống trong điều kiện nuôi nhốt. Trung Quốc cũng lập ra hàng chục khu bảo tồn rừng để che chở cho gấu trúc nữa.
Tại sao gấu trúc suýt "game over"?
Vào những năm 1970, để flex thiện chí và giữ tình hữu nghị, chính phủ Trung Quốc gửi gấu trúc hoang dã đến nhiều nước trên thế giới. Nhưng từ những năm 1980, thay vì tặng free, Trung Quốc bắt đầu "cho thuê" gấu trúc, các nước phải móc hầu bao để gấu trúc ghé thăm vài tháng thôi.
Cùng thời gian đó, gấu trúc phải đối mặt với đủ thứ áp lực ngay tại quê nhà. Diện tích rừng cứ thế bị "xẻ thịt" để khai thác khoáng sản và xây nhà cửa. Không chỉ nhà cửa bị thu hẹp, nguồn đồ ăn cũng cạn dần.
Nói về chuyện ăn uống, gấu trúc hầu như chỉ "nghiện" tre thôi. Mặc dù tre phát triển nhiều ở Trung Quốc, nhưng không thể đảm bảo nguồn cung ổn định cũng như dinh dưỡng cần thiết. Tre ít calo nên gấu trúc phải "cày" nửa ngày để ăn và tích năng lượng. Thế mà chúng vẫn không đủ mỡ để ngủ đông được.
Có những năm do điều kiện không thuận, rừng tre nở hoa rồi cây tre chết hàng loạt. Vào những năm 70, hơn 100 loại tre chết cùng một lúc luôn á! Nguồn dinh dưỡng lớn nhất của gấu trúc giảm đột ngột nên loài này có nguy cơ "tạch" vì đói. Từ đó, chiến dịch bảo vệ gấu trúc toàn cầu được khởi động với chi phí hàng trăm triệu đô mỗi năm.
Cố gắng hết mình để cứu giống loài "kén chọn"
Trong nỗ lực kéo gấu trúc ra khỏi bờ vực tuyệt chủng, Trung Quốc và các tổ chức bảo tồn thiên nhiên đã "đánh" theo hai chiêu chính. Một là thiết lập hệ thống các khu bảo tồn cấm săn bắn, khai thác gỗ và các hoạt động có hại khác. Hai là tiến hành nhân giống quy mô lớn, điều mà chưa nước nào trên thế giới làm được.
Nuôi động vật trong điều kiện nuôi nhốt về lý thuyết có thể giúp phục hồi quần thể động vật hoang dã đang suy giảm. Nhưng mà nhân giống gấu trúc là một "quest khó" thật sự đó
Gấu trúc cái chỉ rụng trứng một lần mỗi năm và trong vòng 1-3 ngày thôi. Trong tự nhiên, mấy chú đực sẽ tụ tập dọc theo các đỉnh núi vào mùa xuân và chờ các chị gái đến để... "đu đưa". Trong môi trường nuôi nhốt, các bác sĩ thú y cần phải tác động và tạo điều kiện cho cặp đôi gặp nhau đúng timing. Nhưng mà những chú gấu trúc nuôi nhốt này lại hình thành tập tính mới, chúng thích "đánh nhau" với nhau hơn là giao phối nữa chứ
Để kích thích gấu trúc giao phối, nhân viên có thể dùng đến cả viagra cho gấu hoặc chiếu "phim 18+" về thế giới động vật cho chúng xem, thực tế điều này từng xảy ra tại một trong những cơ sở nhân giống nổi tiếng nhất tại Trung Quốc đấy. "Chúng tôi cho mấy con gấu xem phim, tụi nó có vẻ thích thú lắm. Sau đó thì mấy con gấu đã giao phối thành công", một phát ngôn viên tại cơ sở nhân giống ở Thành Đô cho biết.
Một số phương pháp khác thì tiến triển không được mấy khả quan. Nhằm kích thích khả năng sản xuất tinh dịch, bác sĩ đã gây sốc nhẹ cho tuyến tiền liệt của một chú gấu trúc đực tại Nhật. Xui thay, chú gấu trúc đã qua đời luôn Nhân viên vườn thú cũng khó nhận biết liệu gấu trúc có bầu hay không. Thông thường, trọng lượng sơ sinh của gấu trúc chỉ từ 85 đến 140 gram. Do đó, khi siêu âm, nhân viên rất dễ nhầm thai nhi với phân của gấu trúc.
Tuy nhiên, với sự cố gắng không ngừng, các bác sĩ thú y đã tìm ra cách để nhận biết chính xác thời điểm một con cái đang rụng trứng và "thèm chồng". Họ cũng biết được những con đực nào "hợp bàn đạp" hoàn hảo về mặt di truyền. Khi gấu trúc sơ sinh chào đời, các nhà khoa học cũng có cách để tăng tỷ lệ sống sót của chúng. Tỷ lệ sống sót của những con non bị nuôi nhốt ở Trung Quốc vào những năm 90 chỉ khoảng 10%. Ngày nay tỷ lệ này đã lên gần 90% rồi
Các chú gấu trúc con thường xuyên được "check up sức khỏe" định kỳ
Các nhiếp ảnh gia đang chụp một chú gấu trúc đang ăn măng tại Sở thú Bronx ở New York vào khoảng năm 1947
Nỗ lực của Trung Quốc trong việc bảo vệ diện tích đất rừng rộng lớn và tăng cường nhân giống nuôi nhốt đã đưa quần thể gấu trúc quay trở lại tự nhiên và thoát khỏi nguy cơ bị tuyệt chủng. Các ước tính gần đây nhất chỉ ra hơn 1.800 con gấu trúc đang sinh sống ở Tây Nam Trung Quốc và số lượng đang tăng lên. Năm 2021, Trung Quốc chính thức tuyên bố gấu trúc không còn là động vật có nguy cơ tuyệt chủng ở mức "nguy cấp" nữa
Đa dạng sinh học đang "gánh team"
Jason Gilchrist, nhà sinh thái học tại Đại học Edinburgh Napier cho biết, dồn nguồn lực vào các loài động vật nổi tiếng là phương pháp bảo tồn chính vào cuối thế kỷ 20. Nguồn tài trợ thu hút được cho một số loài đại diện có thể "chia đều" một phần để hỗ trợ các loài động vật khác. Ngoài ra, bảo vệ đất đai cho một loài động vật này cũng có thể bảo vệ nơi ở cũng như nguồn thức ăn cho loài khác. Cách tiếp cận này được gọi là "bảo tồn đơn loài".
Nhân viên gây giống đang chơi với gấu trúc con, ảnh được chụp năm 2007
Kể từ năm 2008, Ấn Độ đã tăng gấp đôi số lượng hổ trong tự nhiên. Số lượng khỉ đột núi ở Trung Phi và số lượng sói xám, đại bàng đầu bạc ở Mỹ cũng tăng lên. Tuy nhiên, với case của gấu trúc thì tình huống lại có nhiều plot twist.
Kể từ năm 1970, khi chiến dịch giải cứu gấu trúc được đẩy mạnh, quần thể của hầu hết các nhóm động vật khác bao gồm chim, động vật có vú và cá đã giảm trung bình 69%. 1/5 số loài bò sát như cá sấu và rùa hiện đang bị đe dọa tuyệt chủng. Vẹm và san hô - hai loài động vật đóng vai trò quan trọng với con người và các sinh vật khác cũng đang gặp nguy hiểm
Tại sao lại thế?
Câu trả lời nằm ở môi trường sống được mở rộng ra của gấu trúc. Các khu bảo tồn có lợi cho loài này không có nghĩa là có lợi cho loài khác. Một nghiên cứu năm 2020 trên tạp chí Nature phát hiện số lượng bốn loài động vật ăn thịt lớn (báo hoa mai, báo tuyết, chó sói và chó sói lửa) đã suy giảm "dân số" trong môi trường sống của gấu trúc kể từ giữa thế kỷ 20.
Khi gấu trúc được bảo vệ quá mức, sẽ rất khó để động vật ăn thịt tiếp cận được. Một nghiên cứu khác được công bố vào năm 2021 cho thấy quần thể gấu đen châu Á, sơn dương Trung Quốc và hươu xạ rừng, cũng đã giảm mạnh.
Nuôi gấu trúc trong điều kiện nuôi nhốt cũng tạo ra áp lực tài chính lên các tổ chức bảo tồn. Vấn đề là các sở thú hiếm khi thả gấu trúc về tự nhiên vì loài này có bản năng sinh tồn thấp, vụng về, khó sống sót. Chúng không những dễ trở thành "combo ngon" cho động vật khác mà đôi khi cũng tự "hại bản thân". Ví dụ gấu trúc có thể ngã từ trên cây xuống và... chết luôn
Thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng đa dạng sinh học đang gia tăng nhanh chóng, với hơn một triệu loài có nguy cơ bị tuyệt chủng. Trong khi những nhà hoạt động vì môi trường đang "all-in" để giải cứu gấu trúc, thì rất nhiều loài động vật hoang dã còn lại trên hành tinh đang tiếp tục suy giảm.
Nguồn: soha.vn