PandaMap8971
New member
Cách đây 9 năm, cựu đặc vụ FBI Robert Levinson đã biến mất không dấu vết trên đảo Kish của Iran. Plot twist là: ai cũng chắc ông bị đặc vụ Iran bắt cóc, nhưng phía Iran lại cứ "tôi không biết, tôi không rõ"
Đây đúng là một trong những bí mật được Mỹ giấu giếm "đỉnh của chóp" đấy!
## Thế giới CIA phức tạp hơn cả phim Hollywood
Nhà báo Barry Meier của New York Times vừa cho ra lò cuốn sách "Missing man: The American spy who vanished in Iran" (tạm dịch: Người mất tích: Điệp viên Mỹ biến mất ở Iran) và trong đó đã "bóc trần" toàn bộ drama này.
Thực ra, ông Levinson tới đảo Kish để gặp một nguồn tin tiềm năng - anh Dawud Salahuddin. Đây là một người Mỹ đã từng ám sát một người bất đồng chính kiến Iran ở ngoại ô Washington DC rồi... "chạy mất dép" về Iran luôn
Tới cuối năm 2013, khi mà không thấy động tĩnh gì từ phía Mỹ, AP và The Washington Post đã "bóc phốt" sự thật đằng sau vụ biến mất này.
Hai nhà báo Matt Apuzzo và Adam Goldman tiết lộ: bà Anne Jablonski - một nhà phân tích tình báo "xịn sò" của CIA - đã thuê ông Levinson làm báo cáo cho nhóm chuyên theo dõi các vụ mua bán vũ khí chợ đen và rửa tiền. Hai người quen nhau từ đầu những năm 1990 và hay bàn chuyện về các ông trùm mafia Nga.
## Khi CIA "dối trá" luôn FBI
Sau khi ông Levinson biến mất, các ông lớn CIA đã... nói dối quốc hội trong các phiên điều trần kín và cả FBI nữa. Họ che giấu việc ông Levinson làm gì cho CIA suốt một năm trước khi ông biến mất.
Theo cuốn sách của nhà báo Meier, thượng nghị sĩ Bill Nelson từng hỏi Phó Giám đốc CIA Stephen Kappes về tình hình ông Levinson trong cuộc họp Ủy ban Tình báo mùa thu năm 2007. Lúc đó ông Levinson mới biến mất vài tháng thôi.
Và ông Kappes đã "đóng băng" một lúc rồi trả lời là... không biết ông Nelson đang nói về cái gì Cả ông và Giám đốc CIA Michael Hayden đều tuyên bố không được báo gì về vụ mất tích này cả!
Sự thật là ông Levinson chỉ tiếp xúc với bà Jablonski, thỉnh thoảng dùng tên giả, "cắm mặt" vào các cuộc gặp bí mật để lấy tin tình báo về đủ thứ: từ tội phạm Nga, buôn lậu ma túy cho đến tin nội bộ về ông Hugo Chavez của Venezuela.
Ông Levinson siêu hype với công việc này luôn! Có lần ông nói với bà Jablonski rằng làm việc cho CIA "tốt đến mức không thể tin nổi"
Bà Jablonski cũng mãn nhưng biết rõ việc sử dụng ông Levinson như vậy là "trái quy tắc" của CIA. Bà dặn ông giữ kín mọi giao dịch trả tiền công. Thậm chí các báo cáo phải gửi về nhà riêng chứ không gửi về văn phòng để tránh bị phát hiện.
## Drama nội bộ CIA: Phe phân tích vs Phe gián điệp
Các báo cáo của ông Levinson đọc y như biên bản điều tra FBI - ai cũng biết ngay ông đang làm công tác bí mật chứ không phải ngồi phân tích.
Năm 2006, sợ bị lộ, bà Jablonski đã gọi ông Levinson tới trụ sở CIA và yêu cầu thay đổi cách làm báo cáo:
"Chúng ta động chạm tới một số vấn đề pháp lý đây. Chúng ta chỉ là nhóm phân tích thôi. Anh hãy thay đổi hình thức tài liệu gửi về đi."
Bà còn dặn ông tránh làm bực những người chính thống có nhiệm vụ thu thập thông tin kiểu này - tức là những điệp viên chuyên nghiệp ở CIA đấy.
Ở CIA, "xung đột nội bộ" giữa bộ phận phân tích và bộ phận gián điệp đã có từ lâu lắm rồi. Phe phân tích luôn bị phe gián điệp "coi thường"
Có thời, các chuyên viên phân tích ở CIA còn bị cấm vào căng tin dành cho đặc vụ CIA đấy! Tình hình mới thay đổi từ khi al-Qaeda nổi lên vào những năm 1990, khi các chị phân tích chống khủng bố trở thành "ngôi sao".
Sau vụ khủng bố 11/9/2001, họ nắm vai trò dẫn đầu trong việc truy tìm Osama bin Laden. Người phụ trách bộ phận phân tích còn tuyên bố sẽ "phá hủy" đối thủ bên phe điệp viên luôn
## Nhiệm vụ bất khả thi tại Iran
Nhiệm vụ mà bà Jablonski giao cho ông Levinson đã bộc lộ một sự thật đắng: CIA không biết gì về Iran cả! Các điệp viên CIA ở Iran từ lâu đã "mất hút".
Năm 2006, khi bà Jablonski cử ông Levinson ra nước ngoài, giới chức CIA mới "chợt nhận ra" họ không có thông tin gì về chương trình hạt nhân của Iran cả
Và họ muốn nhóm của bà Jablonski thu thập thông tin để dự báo phản ứng của Iran về các biện pháp trừng phạt mới, dùng làm "đạn dược chính trị" đối phó với Tehran.
## 9 năm không dấu vết
Nhận nhiệm vụ mới, ông Levinson nhanh chóng hành động. Ông liên lạc với người bạn lâu năm Ira Silverman - một nhà báo NBC nghỉ hưu từng phỏng vấn và vẫn giữ liên lạc với Dawud Salahuddin.
Salahuddin tỏ ra bất mãn với Iran và ông Levinson hi vọng ông ta sẵn sàng làm gì đó cho Mỹ để có thể được xóa hoặc giảm nhẹ tội giết người.
Vấn đề là ông Levinson không phải đặc vụ CIA được huấn luyện bài bản. Mặc dù có kinh nghiệm với FBI và Cơ quan phòng chống ma túy Mỹ nhưng không liên quan tới thu thập tin tình báo ở nước ngoài trong môi trường nguy hiểm.
Bà Jablonski cũng không có kinh nghiệm hoạt động thực tế vì bà làm việc trong mảng phân tích thông tin, nên cũng không thể training cho ông được.
Nhưng sự tự tin và hào hứng đã khiến ông Levinson không để ý tới việc mình thiếu kỹ năng.
## Vỏ bọc yếu ớt và sự biến mất ️
Khi ông Levinson check-in khách sạn Maryam trên đảo Kish ngày 8-3-2007 với hi vọng gặp Salahuddin, ông hồi hộp nhưng nghĩ đáng để mạo hiểm.
Ông hình dung đến ngày trở về Mỹ với thông tin quan trọng cho CIA và được trả "một đống tiền" - số tiền cần để nuôi 7 đứa con.
Để chuẩn bị, ông tự tạo cho mình "vỏ bọc". Ông giả như đang điều tra vụ làm giả thuốc lá ở Iran cho tập đoàn British American Tobacco.
Ông còn đánh máy một bức thư giả mạo từ tập đoàn thuốc lá giao nhiệm vụ cho mình. Đây là mưu mẹo siêu mạo hiểm vì chỉ cần một cuộc điện thoại tới tập đoàn là ông bị lộ tẩy ngay
Rồi ông Levinson biến mất. Giới chức Mỹ "nháo nhào" luôn! Hầu như ngày thứ tư nào vào lúc 11 giờ, FBI, CIA và Bộ Ngoại giao cũng ngồi với nhau để bàn về vụ Levinson.
Đầu năm 2015, những cuộc họp như vậy đã kéo dài hàng năm và chẳng còn gì nhiều để bàn nữa.
## Thỏa thuận hạt nhân và hy vọng dang dở
Mùa xuân năm 2015, ông Levinson và ba người Mỹ bị giam ở nhà tù Evin xuất hiện trên trang nhất các báo khi họ trở thành một phần trong cuộc tranh cãi chính trị sau khi Mỹ và Iran thông báo ký được thỏa thuận hạt nhân sơ bộ.
Phe đối lập và nhiều người dân Mỹ giận dữ vì Chính phủ đàm phán với quốc gia bắt giữ công dân Mỹ làm con tin.
Tuy nhiên, vợ con ông Levinson cho rằng thỏa thuận hạt nhân là cơ hội tốt nhất và cuối cùng khi kiểu gì hai nước cũng sẽ trao đổi tù nhân. Giới chức Nhà Trắng còn đảm bảo với vợ ông Levinson rằng họ sẽ tiếp tục hối thúc Iran thả ông.
Nhưng trong khi ba con tin Mỹ ở nhà tù Evin chắc chắn còn sống, thì không ai nhìn thấy ông Levinson từ lần cuối năm 2010 - khi ông xuất hiện trong video của kẻ bắt cóc không rõ danh tính.
Hàng trăm nghị sĩ Mỹ đã đề nghị Iran trả lời về ông Levinson vì họ cho rằng việc Iran không biết gì về một điệp viên Mỹ bị bắt là điều "kỳ cục" lắm. Nhưng nỗ lực của họ... không có kết quả.
## Ngày trao đổi tù nhân: Nỗi đau tột cùng
Ngày 16-1-2016, ngày thỏa thuận hạt nhân giữa Mỹ và Iran chính thức có hiệu lực, hai quốc gia trao đổi tù nhân. Trong số những người được Iran thả không có ông Robert Levinson.
Vợ con ông suy sụp và thất vọng vì giới chức Mỹ không báo trước với họ. Bà Chris, vợ ông Levinson, nói:
"Tôi cho rằng sau 9 năm họ sẽ có đủ tôn trọng với gia đình chúng tôi để ít nhất phải nói trước. Tôi rất thất vọng. Tôi cảm thấy bị bội ước tột cùng."
Trong khi đó, Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao và FBI lần lượt đưa ra tuyên bố sẽ tiếp tục tìm kiếm ông Levinson, đồng thời nói thêm rằng Iran đã nhất trí hỗ trợ Mỹ tìm kiếm.
Khi Ngoại trưởng John Kerry được hỏi liệu có biết ông Levinson còn sống hay đã chết, ông Kerry nói ngắn gọn: "Chúng tôi không biết."
## Manh mối từ Paris
Cuối năm 2011, tại nhà riêng ở Paris, Đại sứ Iran tại Pháp Seyed Mehdi Miraboutalebi nói với hai người làm việc cho một tổ chức tôn giáo Mỹ rằng Iran đang giam ông Levinson và sẽ thả nếu Mỹ gây áp lực để báo cáo của IAEA đánh giá hoạt động hạt nhân của Iran là hòa bình.
Tuy nhiên, khi báo cáo được công bố, IAEA đã chỉ trích hoạt động hạt nhân của Iran và cáo buộc Iran tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân.
## Bài học đắng cho hệ thống tình báo Mỹ
Trong cuốn sách, nhà báo Meier cho biết ông không muốn làm gì phương hại tới mạng sống của ông Levinson hay làm phức tạp thêm nỗ lực tìm kiếm.
Ông Meier cũng chỉ ra một sự thật qua vụ mất tích này: Mỹ đã bỏ không biết bao nhiêu tỷ đô la để tăng cường thu thập tin tình báo nhưng lại không thể phát hiện trước kế hoạch tấn công Paris hay Brussels của khủng bố, không thể tìm ra một manh mối về điều đã xảy ra với ông Levinson.
Và Mỹ vẫn phải dựa vào những "nhà thầu" muốn kiếm thêm tiền bằng cách thực hiện những nhiệm vụ mà hệ thống tình báo Mỹ không thể làm.
Nguồn: soha.vn