Nói thẳng luôn, Đà Lạt ngập lụt như bây giờ là do cả thiên tai lẫn nhân tai, mà nhân tai chiếm phần lớn đấy. Nhưng mà nhiều người vẫn không chịu admit sự thật này
Dịp lễ 2/9 vừa rồi, tác giả định ghé Đà Lạt sau khi đi Buôn Ma Thuột, nhưng thấy hình ảnh thành phố ngập lụt sau trận mưa khủng ngày 1/9 thì đành... cancel. Buồn vì Đà Lạt là nơi gắn với biết bao kỷ niệm của tác giả
Hơn 3 năm sống ở Đà Lạt những năm 80, tác giả chưa bao giờ chứng kiến cảnh ngập lụt kiểu này. Đà Lạt và Tây Nguyên là "nóc nhà" của Đông Dương, như một "trạm quan trắc thời tiết" tự nhiên luôn. Mỗi khi biển Đông có áp thấp là Đà Lạt, Tây Nguyên ngay lập tức hứng mưa cực to và gió bão siêu mạnh.
Hồi đó tác giả từng thấy thác Cam Ly chảy ầm ầm, hay sông Đa Nhim (Đơn Dương) xả lũ dữ dội nhưng chưa bao giờ thấy Đà Lạt ngập lụt. Giờ thì khác rồi, Đà Lạt, Hà Giang, thậm chí cả Phú Quốc cũng ngập luôn
Nguyên nhân ngập lụt ở Đà Lạt như hôm nay, nói thẳng ra là do thiên tai và nhân tai, trong đó nhân tai là main reason.
Với Đà Lạt, cách đây hơn 30 năm gần như không có nhà kính, giờ trong tổng 18.000 ha đất nông nghiệp có tận 10.000 ha nhà kính Khi mưa to, nước chảy xiết quanh các trang trại, trôi nhanh ra suối, trong khi nước ngầm lại cạn kiệt, đất đai bạc màu. Đó là chưa kể nhiều vùng ngoại ô Đà Lạt trước kia hoang vu, giờ nhà cửa mọc chi chít kèm theo những ô nhà kính full trời.
Bê tông hóa cũng là nguyên nhân khiến nước mưa không thể thấm xuống đất, đổ ầm ầm xuống thác Cam Ly, phá hoại cảnh quan Đà Lạt - nơi vốn được mệnh danh là "cho người này niềm vui, cho người kia mát lành". Bê tông hóa với mật độ xây dựng quá cao ở nội ô khiến những cánh rừng thông bị đẩy xa dần khỏi thành phố, biến Đà Lạt giống hệt như các thành phố khác mất rồi
️Đà Lạt đang đối diện với tình trạng: mưa thì lụt, nắng thì hạn hán và kiệt nước, làm không khí Đà Lạt ngày càng khô khốc.
Một lý do khác khiến Đà Lạt ngập lụt nữa đó là... rác! Người dân vô tư xả rác xuống thác Cam Ly, làm tuyến suối dài hơn 70km chảy xuyên qua Đà Lạt bị ô nhiễm nặng, rồi sau đó đổ vào hệ thống sông Đồng Nai. Xử lý rác phải cần những nhà máy điện rác chứ không phải chôn lấp như nhiều nơi đang làm. Cứ nhìn những bãi biển Đà Nẵng, Quy Nhơn, Tuy Hòa... sau một trận lũ, lượng rác phủ kín bãi biển là thấy sự đe dọa khủng khiếp của nó ️
Ai đã từng đến Đà Lạt trước 1975 và khoảng 10 năm sau đó, giờ quay lại sẽ khó nhận ra thành phố mình từng yêu. Hiện tại Đà Lạt chỉ mát mẻ, lạnh vào mùa đông hoặc buổi tối thôi, trừ mùa khô. Ngay cả những đám mây lang thang trong sương khói Đà Lạt huyền ảo ngày nào cũng ngày càng ít đi. Đà Lạt đang khô khốc, thiếu sương mờ và những đóa hoa tường vi, mimosa kém lãng mạn đi nhiều trong cái không gian bị đè nén đó
Người Pháp quy hoạch Đà Lạt cho khoảng 20.000 dân và hạ tầng cũng chỉ cho chừng đó người thôi, nhưng giờ Đà Lạt đã có dân số hơn 200.000 người rồi, chưa kể hàng trăm ngàn khách du lịch nữa, thì hạ tầng làm sao chịu nổi
Người đứng đầu các cơ quan quản lý tỉnh Lâm Đồng vẫn không chịu thừa nhận những nguyên nhân trên và chỉ lý giải rằng Đà Lạt chỉ ngập cục bộ khi có mưa lớn cực đoan thôi (?!). Ơ kìa
Nếu không giải được bài toán tác động xấu từ bê tông hóa và nhà kính ở nội ô lẫn ngoại ô, nếu không xử lý được rác, Đà Lạt sẽ "biến mất" trong những năm tới đây thật đấy!
Đã có nhiều hội thảo về quy hoạch Đà Lạt rồi, nhưng quy hoạch tối ưu cho Đà Lạt vẫn còn đó. Việc mở rộng Đà Lạt về Cầu Đất, dưới chân đèo Prenn, Đức Trọng, Suối Vàng... là rất quan trọng nhưng phải có tầm nhìn quy hoạch khoa học, chứ không phải để tranh nhau xí đất làm bất động sản, lấy tiền bỏ túi, "sống chết mặc bay"
Dù rất muộn nhưng Đà Lạt như một người đẹp còn nhiều nét đẹp tiềm ẩn, đang rất cần một quy hoạch khoa học xứng tầm, kể cả phải thuê người Pháp làm cũng được, càng sớm càng tốt. Nếu không, chúng ta sẽ "mất" Đà Lạt chỉ trong vài thập kỷ nữa thôi!
Nguồn: soha.vn