Nói về khoa học viễn tưởng thì ai cũng nghĩ ngay đến những bom tấn Hollywood hay mấy cuốn sách đỉnh cao thế kỷ 20-21. Nhưng plot twist đây: thể loại này đã xuất hiện từ gần... 1.800 năm trước rồi nha!
Chuyện cổ tích "hack não" của ông tổ sci-fi
Theo các nhà sử học thì cuốn sách khoa học viễn tưởng đầu tiên trên thế giới tên là "Vera Historia" (tiếng Latin), hay "A True Story" (Một câu chuyện thật) - nghe có vẻ nghiêm túc nhưng thực ra... toàn câu chuyện bựa bựa!
Tác giả là Lucian (hay Loukianos) của Samosata - một anh chàng người Syria nổi tiếng với khả năng "cà khịa" cực mạnh, chuyên diss các trào lưu mê tín dị đoan thời đó. Ảnh vừa hùng biện vừa có tài châm biếm, kiểu thánh "roast" thời cổ đại ấy!
Ngoài những bài viết "chọc ghẹo" xã hội, Lucian còn cho ra đời cuốn "A True Story" với nội dung... quá trời rối não nhưng lại có ảnh hưởng cực lớn đến thể loại sci-fi hiện đại đấy!
Ngay từ đầu sách, anh đã disclaimer: "Mấy thứ tôi kể là những gì tôi chưa thấy, chưa trải nghiệm, chưa nghe ai kể; những thứ không tồn tại và không thể tồn tại. Nên các bạn đừng tin nhé!" Nghe xong ai cũng phải: "Hử??? Vậy đọc làm gì???"
Hành trình phiêu lưu "chaotic" không tưởng
Chuyện kể về chính Lucian và hội bạn thân đi phiêu lưu qua eo biển Gibraltar (trụ cột của Heracles). Đang đi êm đẹp thì bất ngờ gặp bão... bay lên trời luôn! ️ Rồi rơi xuống hang thỏ (nghe quen quen kiểu Alice in Wonderland không?), đi theo dòng sông rượu vang (dream come true của mấy bác! ), đến hòn đảo toàn gấu, cá và... cây cối hình phụ nữ?!
Chưa hết đâu! Một cơn lốc đưa họ thẳng lên... Mặt Trăng! Và tại đây, họ chứng kiến màn "drama vũ trụ" đỉnh cao: vua Mặt Trăng đánh nhau với vua Mặt Trời vì... sao Kim (Ngôi sao ban mai)! Hai đội quân toàn quái vật lai và robot (ờ thì robot đấy, từ 1.800 năm trước nha! ) lao vào nhau tưng bừng. Cuối cùng vua Mặt Trời chơi chiêu "che nắng" bằng bức tường khổng lồ, hai bên nghỉ tay tạm thời.
Phần mô tả đời sống trên Mặt Trăng còn "out trời" hơn: có bầu khí quyển nhân tạo, người ta ăn ếch bay nướng (fancy quá!), và... KHÔNG CÓ PHỤ NỮ!
Lucian viết: "Trên Mặt Trăng, không ai sinh ra từ phụ nữ cả. Họ chưa từng biết đến từ 'phụ nữ' là gì luôn! Sau khi kết hôn ở tuổi 25, đàn ông mang thai ở... bắp chân (WTF?! ). Bắp chân phình to, rồi họ mổ ra lấy em bé như chết, phải thổi gió vào miệng mới sống!"
Nghe xong ai cũng: "Bác ơi, bác ổn không???"
Màn escape khỏi... bụng cá voi 300km!
Sau khi chán Mặt Trăng, họ lên đường về Trái Đất thì bị nuốt chửng bởi con cá voi dài... 300KM! (không phải 3km hay 30km đâu nha, 300KM đấy! ). Trong bụng cá, họ còn đánh nhau với tộc người cá quái dị nữa chứ!
Trốn thoát được rồi thì họ đi qua đủ thứ hòn đảo kỳ lạ, có hòn làm bằng... PHO MÁT giữa biển SỮA! (Nghe đói bụng ghê!). Gặp cả mấy anh hùng trong thần thoại Hy Lạp như Homer, Pythagoras và hội anh em Troy nữa.
Cuối cùng họ nhìn thấy lục địa mới, chuẩn bị khám phá thì... hết sách! Lucian hứa sẽ có phần 2 nhưng... never came back! Để lại mấy nghìn năm sau người ta còn thắc mắc!
Sci-fi hay chỉ là troll thôi?
Điểm đặc biệt là Lucian viết vào thế kỷ thứ 2, khi mà kính thiên văn chưa có, khái niệm du hành vũ trụ hay người ngoài hành tinh còn chưa hình thành. Nhưng ảnh đã "spoil" hết: du hành vũ trụ, người máy, sinh vật lai, thuộc địa hành tinh khác, khí quyển nhân tạo, chiến tranh thiên hà... Tất cả những thứ này giờ là "basic" trong phim sci-fi!
Giới học thuật tranh cãi ầm ĩ: đây có phải sci-fi thật không? Một số người nói đây chỉ là châm biếm, "dìm hàng" mấy câu chuyện du lịch phóng đại thời đó thôi. Lucian còn nói thẳng luôn ở đầu sách mà!
Một số khác lại bảo sci-fi chỉ thực sự tồn tại sau Cách mạng Công nghiệp. Nhưng xét về chủ đề và những ý tưởng đột phá hướng đến tương lai thì... "A True Story" xứng đáng là tổ sư khoa học viễn tưởng rồi!
Dù thể loại thế nào đi nữa, thì phải công nhận Lucian đã tạo nền móng cho cả một kho tàng văn học và điện ảnh sau này. Từ Star Wars đến The Expanse, từ Avatar đến Interstellar - tất cả đều mang chút hơi thở của cuốn sách "hack não" 1.800 năm tuổi này!
Nguồn: soha.vn