Suốt 40 năm trời mà vẫn không biết nó là gì, giờ các nhà khoa học mới "bóc phốt" được "hợp chất ma" này là thứ gì đây!
Trong hơn 4 thập kỷ qua, các nhà khoa học đã biết có một thứ "ma quái" ẩn náu trong nước uống ở Mỹ. Nghe huyền bí ghê chứ, nhưng tìm ra nó là cái gì thì... khó như leo núi vậy đó! Giờ thì team nghiên cứu từ Mỹ và Thụy Sĩ đã phá án thành công rồi nè – hóa ra đó là anion chloronitramide (CI-N-NO2), một "sản phẩm phụ" từ quá trình khử trùng nước.
Thì ra hợp chất anion chloronitramide này sinh ra từ chloramine vô cơ – những chất như monochloramine (NH2Cl) và dichloramine (NHCl2) mà người ta hay dùng để khử trùng nước đó. Tuy đã "lẩn trốn" từ lâu lắm rồi, nhưng nhờ có tính ổn định cao và trọng lượng hóa học thấp nên nó cứ "ú òa" không ai tìm được
Giáo sư Ian Rae – chuyên gia về hóa chất môi trường tại Đại học Melbourne – còn khen nghiên cứu này là "một kỳ tích của thám tử hóa học" luôn! Ổng nói: "Ai mà nghĩ được một hợp chất đơn giản thế này lại chưa từng được khám phá qua bao nhiêu thế kỷ nghiên cứu hóa học chứ?" Quả thật là plot twist đấy! ️
Việc tìm ra anion chloronitramide này được coi là bước đột phá xịn xò trong lĩnh vực hóa học môi trường. Nhưng mà... cũng hơi lo lo một tí vì không biết nó có ảnh hưởng gì đến sức khỏe mọi người không nữa
Tuy chưa có bằng chứng nào chứng minh anion chloronitramide này có hại, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn cảnh báo là nó xuất hiện khá nhiều trong nước đã khử trùng bằng clo, lại còn giống mấy hợp chất độc hại đã biết nữa. Thế nên phải điều tra kỹ hơn thôi!
Julian Fairey – phó giáo sư kỹ thuật dân dụng tại Đại học Arkansas và là đồng tác giả nghiên cứu – chia sẻ rằng: "Một số người có thể bị ung thư sau nhiều thập kỷ uống nước, nhưng chúng tôi chưa biết hóa chất nào gây ra độc tính đó. Việc xác định các hóa chất và con đường phản ứng là mục tiêu chính của chúng tôi". Nghe mà thấy nghiêm trọng thật sự!
Fairey và team đã tự tay tổng hợp hợp chất này trong phòng thí nghiệm rồi gửi sang Thụy Sĩ để phân tích chi tiết nha. Dùng các phương pháp đo phổ khối có độ phân giải cao và quang phổ cộng hưởng từ hạt nhân (nghe xịn ghê), các nhà khoa học đã xác nhận chính xác danh tính của anion chloronitramide.
Họ còn kiểm tra luôn 40 mẫu nước từ 10 hệ thống nước ở Mỹ và phát hiện nồng độ anion này dao động từ thấp tới 100 microgam mỗi lít. Ơ mà khoan, con số này vượt qua cả giới hạn quy định của các sản phẩm phụ khử trùng rồi đó (chỉ cho phép từ 60-80 microgam mỗi lít thôi mà)!
Tuy chưa biết anion chloronitramide có độc không, nhưng phát hiện này quan trọng lắm trong việc hiểu cách các hóa chất độc hại khác hình thành. Fairey hy vọng nghiên cứu này sẽ giúp tìm ra cách giảm thiểu tác động xấu đến sức khỏe cộng đồng.
Nguồn: kenh14.vn