Chuyện này xảy ra ở Đại đội xe tăng 9, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn xe tăng 273 thuộc binh đoàn Tây Nguyên vào cuối tháng 3, đầu tháng 4 năm 1975 đó các bạn ơi!
Sau gần 1 tháng chiến đấu liên tục từ trận mở màn chiến dịch Tây Nguyên cho đến cuộc truy kích địch trên đường số 7, số lượng xe tăng (XT) của Trung đoàn xe tăng 273 bị hư hỏng khá nhiều luôn... Điều này ảnh hưởng siêu nặng đến sức mạnh chiến đấu của đơn vị.
Plot twist là sau cuộc "rút lui chiến lược" không thành, Quân đoàn 2 VNCH đã để lại một đống phương tiện chiến tranh khổng lồ, trong đó có hàng trăm xe tăng, xe thiết giáp các loại nha!
Nắm bắt tình hình này, phòng Tăng Thiết giáp Mặt trận và Ban chỉ huy Trung đoàn XT 273 đã đề xuất lên Bộ Tư lệnh mặt trận cho thu gom số xe này bổ sung vào biên chế để buff sức mạnh chiến đấu. Thấy ý tưởng hay quá, Bộ Tư lệnh mặt trận chốt luôn!
Cuộc tuyển chọn "drama" và những thử thách cực căng
Được light xanh từ cấp trên, ngày 21/3/1975 Trung đoàn XT 273 ra lệnh cho Đại đội XT 9 bàn giao số xe tăng T-54 còn lại cho đơn vị khác, đồng thời thu gom và "hồi sinh" xe chiến lợi phẩm đưa vào chiến đấu.
Tuy nhiên, chỉ huy trung đoàn cũng hiểu khó khăn của anh em khi phải tiếp cận loại trang bị vũ khí hoàn toàn xa lạ rồi.
Vì vậy, song song với việc giao task cho Đại đội 9, Trung đoàn cử cán bộ đến nơi tập trung tù binh VNCH ở thị xã Cheo Reo để tuyển một số người có chuyên môn về xe tăng giúp đỡ việc thu gom, khôi phục xe cho nhanh.
Nhưng khi hỏi "Ai là lính xe tăng, thiết giáp?" thì... không một tay nào giơ lên cả! Tất cả tù binh chỉ cúi đầu im re. Không khí lúc đó nặng nề và ngột ngạt vô cùng.
Các cán bộ đi tuyển chọn lúc đầu shocked nhưng rồi cũng hiểu ra: "chắc họ sợ bị trả thù hoặc bị xử theo cách khác thôi!". Và đúng rồi! Sau khi được giải thích rõ ràng về mục đích, ý nghĩa của việc tuyển chọn này thì hàng chục tay giơ lên và những gương mặt vô cảm đều sáng lên hẳn.
Sau khi phỏng vấn và thẩm tra sơ bộ, 12 tù binh bao gồm đủ các chuyên môn trưởng xe, lái xe, xạ thủ và thợ sửa chữa của 3 loại xe M48, M41, M113 được chọn. Các bạn này được đưa về ngay cùng cán bộ, chiến sĩ Đại đội XT 9 để đi thu gom, khôi phục xe. Sau đó, họ sẽ là "giáo viên" để training cho bộ đội ta về cách khai thác sử dụng xe.
Mặc dù họ hoàn toàn tự nguyện đi giúp đỡ bộ đội với mong muốn "lập công chuộc tội" nhưng mà thật khó tránh những khoảng cách ban đầu. Từ xưng hô, lời ăn tiếng nói đến sinh hoạt hàng ngày đều khác biệt khá xa nên họ khá rụt dè và e dè.
Trong khi đó, làm sao để quản lý và khai thác an toàn, hiệu quả số tù binh này cũng là một bài toán hóc búa với chỉ huy Đại đội XT 9 luôn. Dù họ có tự nguyện nhưng "họa hổ họa bì nan họa cốt, tri nhân tri diện bất tri tâm" mà.
Sau vẻ ngoài cam chịu, khắc khổ kia ai biết họ nghĩ gì chứ? Và rồi một số biện pháp đặc biệt để đảm bảo tuyệt đối an toàn cho đơn vị đã được đưa ra, đặc biệt chú ý cách ly họ với vũ khí, trang bị và canh gác ban đêm.
Những ranh giới dần "tan chảy"
Biết rằng không gì chứng minh động cơ tốt hơn hành động thực tế, các tù binh đã không ngại khó khăn lao vào làm việc "max nhiệt huyết". Bất chấp cái nắng cuối mùa khô cao nguyên như muốn đốt cháy mọi thứ, họ lăn xả vào sửa chữa, cứu kéo... không ngại việc gì cả.
Nhờ sự support tích cực đó, sau gần một tuần Đại đội XT 9 đã thu gom được 44 xe tăng, xe thiết giáp các loại. Tuy nhiên do nhiều xe bị phá hoại nên chỉ dồn góp được 22 xe đủ khả năng tham gia chiến đấu. Ngay sau đó, chính họ trở thành giáo viên để training cho cán bộ, chiến sĩ Đại đội XT 9 về khai thác sử dụng xe và vũ khí trên xe.
Sát cánh bên nhau làm nhiệm vụ, khoảng cách thu hẹp dần, sự nghi ngờ cũng bớt đi, những ranh giới dần biến mất... Trong bộ đồng phục lính VNCH đã xé bỏ túi và lấm lem dầu mỡ, trông họ cũng chẳng khác gì lính xe tăng Quân giải phóng (QGP). Những gương mặt lầm lì, vô cảm hôm trước giờ đã tươi tỉnh trở lại rồi!
Về phía bộ đội ta cũng thế. Ánh mắt không còn nghi kỵ nữa. Định kiến cũng đã được "giải phóng". Họ chủ động hòa giải với những người anh em bên kia chiến tuyến bằng tất cả sự chân thành. Thế là từ chỗ rụt dè, cứ "ông giải phóng" hoài giờ đã thân thiết hơn nhiều.
Họ gọi nhau bằng anh em theo nguyên tắc "ai nhìn thấy mặt trời trước thì làm anh" - tất nhiên là trừ các cán bộ chỉ huy nhé! Chiều chiều sau giờ làm việc, kéo nhau ra sông tắm, họ kỳ cọ cho nhau như anh em ruột vậy.
Sát cánh bên nhau trong chiến đấu thực sự
Sau khóa training chuyển loại cấp tốc, ngày 29/3/1975 Đại đội XT 9 nhận lệnh cơ động tham gia chiến đấu giải phóng thị xã Tuy Hòa. Theo phần trinh sát báo cáo thì tình hình đường sá rất khó đi. Mặt đường hẹp, nhiều chỗ trơn trượt vì để giữ bí mật phải đi theo bờ mương nước.
Trong khi đó, do mới được chuyển loại ít ngày, tay lái của bộ đội ta chưa thật vững, đặc biệt khả năng sửa chữa hư hỏng còn yếu nên Ban chỉ huy đại đội quyết định tiếp tục sử dụng các tù binh VNCH đi cùng để hỗ trợ anh em.
Được biết tin này, các tù binh VNCH rất phấn khởi, họ hứa sẽ quyết tâm "làm thật tốt để không phụ lòng nhân từ và sự tin tưởng của Quân giải phóng".
Với ý chí quyết tâm cao của cán bộ-chiến sĩ, cộng thêm sự giúp đỡ nhiệt tình của các tù binh VNCH, 100% số xe của Đại đội XT 9 đã có mặt đúng giờ tại vị trí tập kết chiến đấu!
Tại đây, các tù binh VNCH được để lại cùng bộ phận dự bị và tiếp tục sửa chữa những xe bị trục trặc kỹ thuật. Trận đánh thắng lợi nhanh gọn, trong đó có đóng góp không nhỏ của các xe tăng M41 của Đại đội XT 9 đấy!
Sau khi thị xã Tuy Hòa được giải phóng, những anh em tù binh quê từ Phú Yên, Khánh Hòa trở ra được đơn vị cho về nhà, còn 4 anh em quê ở Tra Vinh, Long An tình nguyện tiếp tục đi theo đơn vị luôn.
Cầm tờ giấy chứng nhận đã đóng góp công sức cùng QGP và nhận những món quà tình nghĩa từ anh em bộ đội tặng, họ xúc động không nói nên lời Họ hứa sau khi về địa phương sẽ đến trình diện chính quyền cách mạng ngay và phấn đấu trở thành công dân tốt.
Nguồn: soha.vn