Nghe chưa nổi da gà anh em ơi! Theo trang Russia Beyond, đây được coi là một trong những nhiệm vụ khó nhằn và nguy hiểm nhất trong lịch sử ngành hàng không vũ trụ luôn.
**Mất liên lạc bất ngờ - Drama bắt đầu từ đây**
Sáng ngày 11/2/1985 lúc 9h23, Trung tâm Điều khiển Sứ mệnh RKA (TsUP) của Liên Xô cứ spam tin nhắn liên tục đến trạm Salyut 7 để check xem các hệ thống còn hoạt động không. Lúc này trạm đang "ế khách" được nửa năm rồi, chạy chế độ tự động full time. Thế mà lần này... seen không rep luôn!
Chắc chắn có vấn đề rồi, nhưng không ai trên Trái Đất hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra. Vấn đề nghiêm trọng là: không có ai điều chỉnh quỹ đạo, con Salyut 7 nặng 19 tấn đang dần dần bay về phía Trái Đất như một "sao chổi" không thể kiểm soát. Dù tính toán lạc quan nhất thì cũng không tránh khỏi thương vong - những mảnh vỡ không cháy hết trong khí quyển có thể rơi xuống các thành phố. Tưởng tượng coi, sợ chưa!
Nhưng đó không phải lý do chính khiến TsUP và các sếp Liên Xô quyết định giải cứu. Họ lo nhất là thảm họa này sẽ làm mất mặt ngành hàng không vũ trụ Liên Xô không thể cứu vãn được. Uy tín đã, anh em!
**Đào tạo gấp như chạy deadline**
Ngay sau khi mất liên lạc, việc chuẩn bị cho sứ mệnh giải cứu được bật chế độ "rush" luôn. Giữa tháng 3/1985, team đã được chốt: Vladimir Dzhanibekov làm chỉ huy, cùng kỹ sư bay Viktor Savinykh - toàn người kinh nghiệm cực xịn.
Quá trình training kéo dài 4 tháng. Dzhanibekov phải tập "đuổi bắt" trạm không gian đang bay trong trình mô phỏng, xử lý đủ loại tình huống. Sai một li đi một dặm thôi là toang cả đội lẫn người trên Trái Đất nữa.
Vì chưa rõ nguyên nhân trạm mất kết nối, Savinykh phải cày hết tài liệu về Salyut 7. Đỉnh cao là phải tập bò quanh mô hình trạm trong bóng tối hoàn toàn, vì biết đâu lên đó không còn điện. Train hard chơi ez đúng không nào!
Tàu vũ trụ cứu hộ Soyuz T-13 cũng được custom lại. Một khoang được chuyển sang cất thực phẩm dài hạn, vì không biết phải mất bao lâu mới cứu được Salyut 7 "chết" kia, và đồ ăn dự trữ trên đó có thể hỏng hết rồi do lạnh quá.
**Cuộc rượt đuổi trên vũ trụ - Phim hành động là đây!**
Sáng sớm 6/6/1985, Dzhanibekov và Savinykh xuất phát từ Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan. Họ chỉ có đúng MỘT cơ hội thành công ở độ cao 300km so với mặt đất thôi nha!
Ngày thứ hai bay, họ đã tiếp cận được Salyut 7. Theo tính toán, tàu Soyuz chỉ còn cách mục tiêu 10km. Một "ngôi sao" nhỏ lấp lánh ngoài cửa sổ, càng lúc càng sáng hơn.
Họ chuẩn bị thực hiện thao tác khó nhất trong lịch sử du hành vũ trụ. Ở chế độ tự động, Dzhanibekov giảm khoảng cách xuống còn 2,5km và bắt đầu ghép nối với Salyut 7. Nhưng khi bay đủ gần... plot twist đây rồi!
Cổng ghép nối KHÔNG hoạt động của Salyut 7 đang ở ngay trước mặt. Giờ chỉ còn hai lựa chọn: quay về Trái Đất hoặc cố bay vòng quanh để ghép nối ở cổng bên kia. Nhưng lựa chọn hai có thể khiến cả hai mất mạng luôn đó. Dzhanibekov xin phép TsUP. Khoảng lặng căng thẳng kéo dài vài phút, rồi họ nhận được phản hồi: phải thử!
Bay vòng quanh trạm không gian thành công nhờ training lâu dài và kinh nghiệm của Dzhanibekov. Giờ anh quan sát cổng ghép nối đang hoạt động qua lỗ cửa sổ. Việc còn lại là hoàn thành thao tác ghép nối ở chế độ THỦ CÔNG. Phải chính xác gần như tuyệt đối. Giật tay lái dù chỉ một milimet thôi là có thể làm hỏng cổng ghép nối hoặc chọc thủng Salyut 7 = game over!
Tàu vũ trụ khựng lại một chút. Các phi hành gia cảm thấy lực đẩy nhẹ, rồi tiếng kêu của chốt tự động vang lên - tàu Soyuz đã ghép nối an toàn với Salyut 7 "chết"! Như phim Hollywood luôn!
**Mission Impossible phiên bản vũ trụ**
Nhưng chưa xong đâu nha! Họ phải làm cho trạm không gian hoạt động trở lại. Dzhanibekov và Savinykh chuẩn bị bước vào trạm Salyut 7. Mọi thứ phải làm thủ công vì hệ thống tự động đã toang. Họ mở van nhỏ trên cửa để dẫn không khí từ Soyuz sang. Khi áp suất cân bằng, họ tiến vào.
Xác nhận luôn: không có điện trên trạm. Tất cả hệ thống tắt nghỉm, thiết bị tiếp xúc với nhiệt độ siêu thấp, không biết còn bật lại được không. Pin thì hỏng rồi. Mà dùng điện từ tàu Soyuz thì nguy hiểm quá, vì nếu chập thì vô hiệu hóa hết thiết bị điện tử trên Soyuz = chắc chắn chết!
Chỉ còn một cách: khởi động nguồn điện của Salyut 7 trực tiếp từ các tấm pin mặt trời. Dùng động cơ Soyuz, họ xoay hướng trạm sao cho ánh sáng mặt trời chiếu thẳng vào các tấm pin. Và các thiết bị bắt đầu có dấu hiệu hoạt động! Một ngày sau, Savinykh quyết định kết nối pin với hệ thống năng lượng và Salyut 7 sống lại rồi!
Chỉ sau 7 ngày, TsUP đã khôi phục được quyền điều khiển từ xa trên Salyut 7 và các phi hành gia chuyển sang làm việc bình thường.
Tổng cộng các phi hành gia dành hơn 100 ngày trên Salyut 7. Trong thời gian này, họ không chỉ sửa trạm mà còn cập nhật phần lớn thiết bị điện tử. Và họ đã tìm ra nguyên nhân sự cố: một cảm biến trên pin bị hỏng, gửi tín hiệu sai rằng tất cả pin đã đầy. Máy tính trên trạm tắt các tấm pin mặt trời nên đến một ngày, năng lượng cạn kiệt và trạm ngừng hoạt động. Bug ngu vãi chưởng!
Ngày 21/11/1985, tàu Soyuz trở về Trái Đất, còn trạm không gian Salyut 7 được đưa lên quỹ đạo và tiếp tục hoạt động tự động.
**Goodbye Salyut 7**
Đến năm 1990, trạm không gian Salyut 7 hết hạn sử dụng và bắt đầu rơi xuống Trái Đất với tốc độ 6-8 km/ngày. Đêm từ 6 đến 7/2/1991, Salyut 7 lao vào bầu khí quyển với tốc độ 30.000 km/h, gần như cháy hoàn toàn.
Nguồn: gamek.vn
**Mất liên lạc bất ngờ - Drama bắt đầu từ đây**
Sáng ngày 11/2/1985 lúc 9h23, Trung tâm Điều khiển Sứ mệnh RKA (TsUP) của Liên Xô cứ spam tin nhắn liên tục đến trạm Salyut 7 để check xem các hệ thống còn hoạt động không. Lúc này trạm đang "ế khách" được nửa năm rồi, chạy chế độ tự động full time. Thế mà lần này... seen không rep luôn!
Chắc chắn có vấn đề rồi, nhưng không ai trên Trái Đất hiểu nổi chuyện gì đang xảy ra. Vấn đề nghiêm trọng là: không có ai điều chỉnh quỹ đạo, con Salyut 7 nặng 19 tấn đang dần dần bay về phía Trái Đất như một "sao chổi" không thể kiểm soát. Dù tính toán lạc quan nhất thì cũng không tránh khỏi thương vong - những mảnh vỡ không cháy hết trong khí quyển có thể rơi xuống các thành phố. Tưởng tượng coi, sợ chưa!
Nhưng đó không phải lý do chính khiến TsUP và các sếp Liên Xô quyết định giải cứu. Họ lo nhất là thảm họa này sẽ làm mất mặt ngành hàng không vũ trụ Liên Xô không thể cứu vãn được. Uy tín đã, anh em!
**Đào tạo gấp như chạy deadline**
Ngay sau khi mất liên lạc, việc chuẩn bị cho sứ mệnh giải cứu được bật chế độ "rush" luôn. Giữa tháng 3/1985, team đã được chốt: Vladimir Dzhanibekov làm chỉ huy, cùng kỹ sư bay Viktor Savinykh - toàn người kinh nghiệm cực xịn.
Quá trình training kéo dài 4 tháng. Dzhanibekov phải tập "đuổi bắt" trạm không gian đang bay trong trình mô phỏng, xử lý đủ loại tình huống. Sai một li đi một dặm thôi là toang cả đội lẫn người trên Trái Đất nữa.
Vì chưa rõ nguyên nhân trạm mất kết nối, Savinykh phải cày hết tài liệu về Salyut 7. Đỉnh cao là phải tập bò quanh mô hình trạm trong bóng tối hoàn toàn, vì biết đâu lên đó không còn điện. Train hard chơi ez đúng không nào!
Tàu vũ trụ cứu hộ Soyuz T-13 cũng được custom lại. Một khoang được chuyển sang cất thực phẩm dài hạn, vì không biết phải mất bao lâu mới cứu được Salyut 7 "chết" kia, và đồ ăn dự trữ trên đó có thể hỏng hết rồi do lạnh quá.
**Cuộc rượt đuổi trên vũ trụ - Phim hành động là đây!**
Sáng sớm 6/6/1985, Dzhanibekov và Savinykh xuất phát từ Sân bay vũ trụ Baikonur ở Kazakhstan. Họ chỉ có đúng MỘT cơ hội thành công ở độ cao 300km so với mặt đất thôi nha!
Ngày thứ hai bay, họ đã tiếp cận được Salyut 7. Theo tính toán, tàu Soyuz chỉ còn cách mục tiêu 10km. Một "ngôi sao" nhỏ lấp lánh ngoài cửa sổ, càng lúc càng sáng hơn.
Họ chuẩn bị thực hiện thao tác khó nhất trong lịch sử du hành vũ trụ. Ở chế độ tự động, Dzhanibekov giảm khoảng cách xuống còn 2,5km và bắt đầu ghép nối với Salyut 7. Nhưng khi bay đủ gần... plot twist đây rồi!
Cổng ghép nối KHÔNG hoạt động của Salyut 7 đang ở ngay trước mặt. Giờ chỉ còn hai lựa chọn: quay về Trái Đất hoặc cố bay vòng quanh để ghép nối ở cổng bên kia. Nhưng lựa chọn hai có thể khiến cả hai mất mạng luôn đó. Dzhanibekov xin phép TsUP. Khoảng lặng căng thẳng kéo dài vài phút, rồi họ nhận được phản hồi: phải thử!
Bay vòng quanh trạm không gian thành công nhờ training lâu dài và kinh nghiệm của Dzhanibekov. Giờ anh quan sát cổng ghép nối đang hoạt động qua lỗ cửa sổ. Việc còn lại là hoàn thành thao tác ghép nối ở chế độ THỦ CÔNG. Phải chính xác gần như tuyệt đối. Giật tay lái dù chỉ một milimet thôi là có thể làm hỏng cổng ghép nối hoặc chọc thủng Salyut 7 = game over!
Tàu vũ trụ khựng lại một chút. Các phi hành gia cảm thấy lực đẩy nhẹ, rồi tiếng kêu của chốt tự động vang lên - tàu Soyuz đã ghép nối an toàn với Salyut 7 "chết"! Như phim Hollywood luôn!
**Mission Impossible phiên bản vũ trụ**
Nhưng chưa xong đâu nha! Họ phải làm cho trạm không gian hoạt động trở lại. Dzhanibekov và Savinykh chuẩn bị bước vào trạm Salyut 7. Mọi thứ phải làm thủ công vì hệ thống tự động đã toang. Họ mở van nhỏ trên cửa để dẫn không khí từ Soyuz sang. Khi áp suất cân bằng, họ tiến vào.
Xác nhận luôn: không có điện trên trạm. Tất cả hệ thống tắt nghỉm, thiết bị tiếp xúc với nhiệt độ siêu thấp, không biết còn bật lại được không. Pin thì hỏng rồi. Mà dùng điện từ tàu Soyuz thì nguy hiểm quá, vì nếu chập thì vô hiệu hóa hết thiết bị điện tử trên Soyuz = chắc chắn chết!
Chỉ còn một cách: khởi động nguồn điện của Salyut 7 trực tiếp từ các tấm pin mặt trời. Dùng động cơ Soyuz, họ xoay hướng trạm sao cho ánh sáng mặt trời chiếu thẳng vào các tấm pin. Và các thiết bị bắt đầu có dấu hiệu hoạt động! Một ngày sau, Savinykh quyết định kết nối pin với hệ thống năng lượng và Salyut 7 sống lại rồi!
Chỉ sau 7 ngày, TsUP đã khôi phục được quyền điều khiển từ xa trên Salyut 7 và các phi hành gia chuyển sang làm việc bình thường.
Tổng cộng các phi hành gia dành hơn 100 ngày trên Salyut 7. Trong thời gian này, họ không chỉ sửa trạm mà còn cập nhật phần lớn thiết bị điện tử. Và họ đã tìm ra nguyên nhân sự cố: một cảm biến trên pin bị hỏng, gửi tín hiệu sai rằng tất cả pin đã đầy. Máy tính trên trạm tắt các tấm pin mặt trời nên đến một ngày, năng lượng cạn kiệt và trạm ngừng hoạt động. Bug ngu vãi chưởng!
Ngày 21/11/1985, tàu Soyuz trở về Trái Đất, còn trạm không gian Salyut 7 được đưa lên quỹ đạo và tiếp tục hoạt động tự động.
**Goodbye Salyut 7**
Đến năm 1990, trạm không gian Salyut 7 hết hạn sử dụng và bắt đầu rơi xuống Trái Đất với tốc độ 6-8 km/ngày. Đêm từ 6 đến 7/2/1991, Salyut 7 lao vào bầu khí quyển với tốc độ 30.000 km/h, gần như cháy hoàn toàn.
Nguồn: gamek.vn