Ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương giờ đang diễn ra một cuộc đua "flex" tàu ngầm cực gắt, từ loại hạt nhân xịn xò đến tàu ngầm thường, ai cũng muốn có cả. Nhưng mà càng nhiều tàu ngầm thì cuộc chơi càng trở nên nguy hiểm, các ông lớn liên tục "cà khịa" nhau không ngừng nghỉ
Thỏa thuận AUKUS (liên minh giữa Mỹ, Anh và Australia) giúp Australia sắp sở hữu tàu ngầm hạt nhân siêu xịn - tàng hình, bay xa, ngầu nghễ. Điều này khiến Trung Quốc phản ứng cực gắt luôn, và chắc chắn sẽ thúc đẩy Bắc Kinh build đội hình tàu ngầm + lực lượng chống ngầm cho nhanh để "counter" lại.
Ngày 30/9, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã lên tiếng rằng động thái này "không chỉ ảnh hưởng sâu rộng đến hệ thống không phổ biến vũ khí hạt nhân quốc tế, mà còn gây ra mối đe dọa thực sự cho hòa bình và ổn định khu vực".
Đại sứ Trung Quốc tại LHQ ở Vienna - Wang Qun - cũng cảnh báo tại IAEA ngày 16/9 rằng việc các cường quốc hạt nhân giúp đỡ các nước phi hạt nhân như Australia có thể ảnh hưởng xấu đến nỗ lực giải quyết vấn đề hạt nhân của Triều Tiên và Iran.
Cuộc đua dưới đáy biển đang nóng dần lên
"Dù tàu ngầm của Australia chưa thể nhận ngay được, nhưng điều này vẫn châm ngòi cho cuộc chạy đua vũ trang rồi đấy", theo ông Hu Bo - chuyên gia Trung Quốc.
Báo cáo của Lầu Năm Góc năm 2020 cho biết Hải quân Trung Quốc đang có 4 tàu ngầm tên lửa đạn đạo hạt nhân (SSBN) Type 094A, 6 tàu ngầm tấn công hạt nhân (SSN) Type 093 và tận 50 tàu ngầm chạy diesel.
Type 095 SSN và Type 096 SSBN đang trong quá trình được chế tạo. Tháng 4/2021, Trung Quốc còn cho thêm 1 tàu Type 094A nữa vào hoạt động.
Còn Australia thì đang vận hành 6 tàu ngầm diesel-điện, và đang lên kế hoạch sở hữu "ít nhất 8 chiếc" SSN xịn sò.
Mặc dù các tàu mới chưa thể hoạt động trước năm 2030, hoặc thậm chí những năm 2040, nhưng các bộ trưởng Australia nói rằng họ có thể thuê tạm vài chiếc tàu ngầm tấn công của Mỹ hoặc Anh để train skill trước khi nhận hàng chính chủ.
Hải quân Mỹ có lực lượng tàu ngầm mạnh nhất hành tinh với 14 tàu SSBN lớp Ohio, và 3 lớp tàu ngầm tấn công hạt nhân là Virginia, Seawolf và Los Angeles. Toàn bộ tàu ngầm Mỹ đều chạy năng lượng hạt nhân, và bất cứ lúc nào cũng có khoảng 24 chiếc được triển khai ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Anh tuy xa nhưng vẫn có mặt trong khu vực với 4 tàu SSBN lớp Vanguard, 4 tàu SSN Astute và 4 tàu SSN lớp Trafalgar. Ngoài ra còn có 3 tàu lớp Astute và 1 tàu SSBN lớp Dreadnought đang được đóng. Tàu lớp Astute và Virginia là những ứng cử viên sáng giá mà Australia có thể mua.
Không chỉ Trung Quốc, nhiều quốc gia khác ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng muốn "lặn sâu" theo. Ấn Độ, Triều Tiên và Hàn Quốc đều đã bắt đầu hoặc có kế hoạch chế tạo tàu ngầm hạt nhân rồi đó.
Các nước khác cũng đang mở rộng sức mạnh dưới nước, kể cả khi không dùng năng lượng hạt nhân. Thái Lan mua tàu ngầm từ Trung Quốc. Đài Loan cũng muốn thay 2 chiếc tàu ngầm cũ kỹ bằng tàu mới.
"Mỹ sẽ hạn chế Đài Loan, nhưng với Nhật Bản và Ấn Độ thì khác. Mỹ thậm chí có thể chuyển giao công nghệ SSN cho Ấn Độ", theo Song Zhongping - nhà bình luận quân sự tại Hong Kong.
Ông Song Zhongping cũng nhấn mạnh rằng cả Nhật Bản và Ấn Độ đều thuộc Bộ Tứ (Quad), cùng với Mỹ và Australia.
Ấn Độ hiện có 1 tàu SSBN lớp Arihant và 3 tàu khác sắp được đưa vào hoạt động. Họ vừa trả lại tàu SSN lớp Akula của Nga và sẽ thuê một chiếc khác từ năm 2025.
Nhật Bản cũng không đùa, họ đã đầu tư mạnh vào sức mạnh dưới nước với 20 tàu ngầm diesel-điện và 1 tàu đang được chế tạo.
"Nhật Bản và Ấn Độ đều có năng lực tự chế tạo tàu ngầm hạt nhân. Nhật Bản chỉ cần 'đèn xanh' từ Mỹ, Hàn Quốc cũng vậy", ông Song cho biết.
Tháng 1/2021, ông Kim Jong-un tuyên bố Triều Tiên đã hoàn tất thiết kế tàu ngầm hạt nhân có khả năng mang vũ khí hạt nhân chiến lược.
Đáp lại, Hàn Quốc được cho là đã đàm phán với Mỹ để có thể chế tạo tàu ngầm hạt nhân. Seoul còn thành công phóng tên lửa đạn đạo từ tàu ngầm nữa chứ
Không có tiền mua tàu ngầm? Chill, vẫn có cách chơi!
Các chuyên gia nói rằng việc mua, vận hành và bảo trì tàu ngầm tốn kém vô cùng. Không phải quốc gia nào cũng có khả năng hoặc sẵn sàng đóng tàu ngầm.
Tuy nhiên, căng thẳng tăng cao đồng nghĩa với việc những nước không đủ khả năng chế tạo hoặc mở rộng đội tàu ngầm có thể sẽ tìm đến các giải pháp tác chiến chống ngầm (ASW) khác để bắt kịp cuộc đua.
"Giải pháp rẻ hơn là đầu tư vào các phương tiện đối phó khác, trong trường hợp này là trang bị ASW như tàu chiến chống ngầm, trực thăng và máy bay săn ngầm", theo Collin Koh - nhà nghiên cứu tại Trường S. Rajaratnam thuộc Đại học Nanyang, Singapore.
Nguồn: soha.vn