Cuộc đua công nghệ giữa hai ông lớn Mỹ - Trung chưa bao giờ hạ nhiệt nè các bạn ơi Và năm nay trận chiến càng thêm kịch tính khi AI như ChatGPT biến thành từ khóa HOT nhất 6 tháng đầu năm luôn!
AI nghe xịn xò phết đó, từ chatbot tạo content cho đến thuật toán xe tự lái gì gì ấy. Hai nền kinh tế khủng nhất hành tinh đang lao vào cuộc đua giành top 1 công nghệ AI mạnh nhất. Nhưng mà theo giới chuyên gia thì... Trung Quốc đang thua xa các nước phương Tây rồi
Điểm cộng duy nhất mà Bắc Kinh có được là chính phủ họ đã kịp ban hành luật quản lý AI trước Washington. Thế nhưng plot twist là chính những quy định này lại đang trở thành rào cản cho các ông lớn công nghệ Trung Quốc trong việc phát triển thuật toán đó nha. Ví dụ như Douyin (bản TikTok bên đại lục ấy) phải đánh dấu rõ ràng nội dung nào do AI tạo ra để khỏi lừa người xem.
Nhưng mà ở Mỹ cũng có người lo rằng nếu chính phủ quản lý AI quá chặt thì sẽ mất lợi thế vào tay Trung Quốc luôn đó!
AI Trung Quốc đang ở level nào?
Các công ty công nghệ Trung Quốc đã đầu tư vào AI từ lâu lắm rồi - từ hàng ngàn camera giám sát ngoài đường cho đến hệ thống nhận diện gương mặt để... theo dõi việc tiết kiệm giấy trong toilet công cộng luôn á Nói đến công nghệ theo dõi và nhận diện thì Trung Quốc số 2 thì chả ai dám nhận số 1!
Nhưng mà ở các mảng nghiên cứu AI khác thì họ đang bị bỏ lại khá xa. Một phần do chính phủ quản lý thông tin siêu chặt. Kết quả là các công ty Trung Quốc phải tập trung vào những thứ AI dễ thương mại hóa, thay vì đổ tiền vào chatbot hay công cụ tạo ảnh kiểu ChatGPT hay Midjourney.
Còn nếu muốn xài mô hình ngôn ngữ thì hầu hết Trung Quốc phải đi... mua LLM của nước ngoài luôn.
Jeff Ding, phó giáo sư khoa học chính trị tại đại học George Washington - người chuyên nghiên cứu cuộc đua AI Mỹ-Trung cho biết: "Rất nhiều công ty Trung Quốc có vốn thấp, ít tự do hơn khi đầu tư nghiên cứu AI cơ bản. Vì thế họ phải chạy theo xu hướng mà các công ty Mỹ đã làm trước đó thôi."
Nếu Washington quản lý chặt AI, Trung Quốc có lợi không?
Trong một nghiên cứu gần đây, phó giáo sư Ding phát hiện hầu hết các mô hình ngôn ngữ lớn phát triển tại Trung Quốc đều lỗi thời hơn LLM của Mỹ khoảng... 2 năm! Khoảng cách này khó lấp lắm, ngay cả khi Mỹ có quản lý chặt AI đi nữa.
Điều này cũng khiến Trung Quốc khó thu hút nhân tài trên toàn cầu. Ai cũng muốn làm ở nơi có nguồn vốn dồi dào và tự do thử nghiệm trong các mảng nghiên cứu machine learning mới mẻ mà!
Các chuyên gia nói rằng khi các nhà lập pháp Mỹ tranh luận về cách quản lý AI sao cho vừa ngăn nguy cơ tiềm ẩn, vừa không kìm hãm sự phát triển, họ sẽ có lợi thế rõ ràng - tìm ra cách mà Trung Quốc không làm được.
Chưa kể những quy định cấm vận chip bán dẫn mà Mỹ đang áp lên Trung Quốc hoàn toàn có thể trở thành rào cản không nhỏ trong nỗ lực phát triển AI của họ đó nha!
Cấm vận chip ảnh hưởng thế nào?
Từ cuối năm ngoái, chính quyền tổng thống Biden bắt đầu giới hạn bán chip bán dẫn cho Trung Quốc, bao gồm cả những sản phẩm, giải pháp, công nghệ và thiết bị do các công ty Mỹ tạo ra, và cả những sản phẩm của tập đoàn nước ngoài nhưng dùng công nghệ Mỹ. Washington nói rằng quyết định này nhằm ngăn công nghệ Mỹ phục vụ mục đích quân sự của Trung Quốc hoặc tìm đường tới Nga.
Điều này đương nhiên tạo áp lực khủng cho các công ty công nghệ Trung Quốc rồi. Họ gần như không thể chạm tới những chip xử lý mạnh nhất hành tinh hiện nay - được tạo ra phục vụ 1 mục đích duy nhất là xử lý các thuật toán AI siêu khổng lồ. Phía Bắc Kinh gọi động thái cấm vận này là "hành vi lạm quyền nhằm đảm bảo độc quyền công nghệ"
Nghiên cứu gần đây cho thấy trong 20 LLM phổ biến nhất ở Trung Quốc, có tới 17 thuật toán phụ thuộc hoàn toàn vào GPU của Nvidia, chỉ có 3 mô hình ngôn ngữ chạy trên chip do Trung Quốc tự sản xuất thôi!
Vậy nên các công ty Trung Quốc phải tự tìm đường mua chip xử lý AI trên thị trường... chợ đen luôn. Ở đó, một card A100 mạnh nhất thế hệ Ampere cũ có giá gấp đôi giá chính hãng á! Còn H100 thì không xuất khẩu sang Trung Quốc, Nvidia phải tạo phiên bản thấp cấp hơn tên là H800 để bán cho thị trường này.
Mục tiêu của Trung Quốc với AI là gì?
Bất chấp những khó khăn kể trên, các công ty AI Trung Quốc vẫn tạo ra được nhiều tiến bộ đáng nể trong vài dạng công nghệ AI như nhận diện gương mặt, nhận diện cử động và AI kết hợp với thực tế ảo.
Những công nghệ này thực tế đã góp sức vận hành hệ thống theo dõi người dân khổng lồ bên Trung Quốc, và họ hoàn toàn không ngại quảng bá sang các nước khác. Bằng chứng là những hợp đồng xây dựng thành phố thông minh ở Belgrade (Serbia) hay Nairobi (Kenya).
Còn ở các nước phương Tây, áp lực từ các nhà lập pháp về cơ bản kìm hãm tốc độ phát triển những công nghệ AI theo dõi con người. Thay vào đó, các công ty Mỹ hay Anh tập trung tạo ra những chatbot phục vụ giải trí hoặc sáng tạo, rồi đem tới cộng đồng người dùng cá nhân.
Trung Quốc quản lý AI ra sao?
Như đã nói, vài nhà nghiên cứu cho rằng cách quản lý AI của Bắc Kinh có thể giới hạn khả năng phát triển và sáng tạo của các tập đoàn.
Nhưng ở khía cạnh mà Mỹ vẫn đang loay hoay tìm cách quản lý, tất cả công ty phát triển AI tại Trung Quốc đều phải tuân thủ quy định về quyền sở hữu trí tuệ, bảo vệ dữ liệu cá nhân, quy định về thuật toán hiển thị nội dung - đặc biệt là những nội dung do máy móc tạo ra. Hồi tháng 4, các nhà quản lý Trung Quốc đưa ra dự thảo quy định đối với AI tạo nội dung, công nghệ cho phép tạo ra các giải pháp như Stable Diffusion hay ChatGPT.
Đương nhiên mọi AI tạo ra ở Trung Quốc đều phải tuân thủ yêu cầu của Bắc Kinh. Hệ quả là các bộ lọc xóa bỏ nội dung vi phạm. Điều này rõ ràng tạo ra giới hạn đối với khả năng sáng tạo của ngành phát triển AI tại Trung Quốc.
Chính những giới hạn này khiến Trung Quốc hiện giờ vẫn chưa có bất kỳ mô hình ngôn ngữ quy mô lớn nào thử nghiệm công khai, vì không ai muốn người dùng tạo ra nội dung trái ý chính phủ Trung Quốc cả!
Mỹ có học được gì không?
Nhược điểm của việc quản lý chặt AI là kìm hãm khả năng sáng tạo, nhưng vẫn có vài yếu tố mang tính nguyên tắc mà Washington hoàn toàn có thể học và chỉnh lại để không kiểm soát quá chặt, lại vừa giải quyết được lo ngại về tác động tiêu cực của AI: Bảo vệ thông tin cá nhân, đánh dấu nội dung AI tạo ra, và cảnh báo cho các chính phủ nếu AI có khả năng nguy hiểm.
Johanna Costigan, nhà nghiên cứu tại viện chính sách xã hội châu Á cho rằng nếu Mỹ có quy định quản lý AI, chắc chắn sẽ không mạnh tay và cứng rắn như Trung Quốc, nhưng vẫn đủ tuân thủ luật pháp, ngăn chặn phân biệt do thuật toán và bảo vệ quyền của mọi người:
"Luôn có thể tạo ra quy định song hành với sự sáng tạo."
Nguồn: tinhte.vn