Hẳn là nhiều bạn đang phân vân không biết cá chép có phải món lễ vật "bắt buộc phải có" khi cúng ông Công ông Táo để tiễn các ngài về trời vào ngày 23 tháng Chạp không nhỉ?
Cứ đến 23 tháng Chạp là các nhà đều sắm sửa lễ vật cúng tiễn ông Táo lên thiên đình để báo cáo "góc khuất showbiz gia đình" trong năm qua với Ngọc Hoàng. Trong đống lễ vật đó thường có cá chép là main nhé!
Nghi thức cúng và thả cá chép thường đi kèm với lễ tiễn ông Công ông Táo về trời. Các gia đình làm lễ với niềm tin rằng cá chép sẽ "biến hình" thành rồng, chở ông Táo lên trời một cách xịn sò.
Nhưng mà, nhiều người vẫn hơi confused liệu có thể cúng ông Táo mà không có cá chép được không?
Theo TS Lý Tùng Hiếu (giảng viên khoa Văn hóa học, ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM) chia sẻ với Znews thì việc cúng cá chép trong lễ tiễn ông Công, ông Táo không phải là điều bắt buộc đâu nha! Trong các truyền thuyết về ông Công, ông Táo cũng chẳng có đoạn nào nói phải cúng và thả cá chép cả.
TS Hiếu cho biết, nghi thức cúng cá chép được hình thành từ cổ tục và mang tính tín ngưỡng dân gian, nhằm tạo thêm mood cho lễ cúng thôi. Hoặc cũng có thể là sự kết hợp với niềm tin của một vài tôn giáo.
Đôi khi, việc thả cá chép là người dân muốn phóng sinh theo đạo hiếu sinh của nhà Phật luôn. Vì vậy, những bạn nào không tin vào chuyện "cá chép hóa rồng" để Táo quân về trời thì hoàn toàn không cần phải làm nghi thức này đâu nhé!
TS Hiếu nhận định, việc thả cá chép không phải yêu cầu bắt buộc trong lễ cúng ông Táo. Tuy nhiên, nếu gia đình muốn thực hiện thì nên dùng cá chép vàng, còn số lượng và size thì tùy ý theo ý muốn của gia chủ thôi.
"Không có tài liệu nào quy định phải thả bao nhiêu con cá chép và kích thước của cá chép ra sao trong ngày cúng đưa tiễn ông Công, ông Táo về trời. Nhưng gia chủ không nên mua và phóng sinh loại cá khác vì chỉ có cá chép mới gắn liền với ngày Táo quân thôi", TS Hiếu nói.
Câu chuyện "Cá chép hóa rồng" là gì mà hot vậy?
Tục cúng cá chép trong ngày ông Công ông Táo 23 tháng Chạp hằng năm bắt nguồn từ một câu chuyện dân gian về "Cá chép hóa rồng" đó nha.
Theo truyền thuyết, cá chép là loài vật dũng mãnh, kiên trì và vượt qua mọi thử thách như một main character. Hồi xưa, rồng được giao nhiệm vụ làm mưa, nhưng số lượng rồng không đủ để thực hiện công việc này. Vì vậy, ông Trời đã tổ chức kỳ thi tuyển chọn những sinh vật ở trần gian có phẩm chất cao để hóa rồng và lên trời. Ở thủy cung, các giống loài đều hào hứng dự thi, hy vọng mình "một bước lên trời" luôn.
Kỳ thi diễn ra qua 3 vòng, đòi hỏi mỗi con vật phải vượt qua 3 đợt sóng dữ mới có thể hóa rồng. Tuy nhiên, yêu cầu này quá khó, khiến hầu hết các loài đều drop out. Con cá rô chỉ nhảy qua được một đợt sóng, con tôm vượt được hai đợt nhưng kiệt sức và ngã ở đợt sóng thứ ba, khiến lưng gãy cong luôn.
Cá chép thì khác, nó ngậm một viên ngọc trai quý khi tham gia kỳ thi. Thấy sự kỳ lạ, thần gió tò mò đến xem, tạo ra gió mây cuồn cuộn và sấm sét ầm trời. Cá chép nhờ đó vượt qua những đợt sóng dữ, nương theo sức mạnh của thiên nhiên và cuối cùng hóa rồng khi nhả ngọc ra. Epic quá đi!
Cá chép hóa rồng, mang theo hy vọng về sự thành công, thăng tiến và may mắn. Chính vì vậy, cá chép đã trở thành biểu tượng của sự thăng hoa, may mắn và là "phương tiện di chuyển" mà Táo quân sử dụng để lên trời báo cáo với Ngọc Hoàng.
Cách thả cá chép đúng chuẩn để cá không... "toang"
Thả cá chép đúng cách là một phần quan trọng trong nghi lễ cúng ông Công, ông Táo. Để đảm bảo cá chép có cơ hội sống sót chứ không phải "lên bờ xuống ruộng", bạn cần tuân thủ một số nguyên tắc sau nhé:
Trước hết, khi thả cá, hãy làm từ từ và nhẹ nhàng. Dùng tay từ từ nghiêng miệng bao đựng cá xuống dưới mặt nước để cá có thể tự bơi ra. Không chạm vào cá bằng tay, vì việc này có thể làm mất lớp nhầy bảo vệ trên vảy cá, khiến cá dễ bị nhiễm trùng và chết.
Tuyệt đối không đứng trên cầu hoặc các vị trí cao ném cá xuống nước như đang chơi ném bóng, điều này sẽ làm cá dễ bị tổn thương và khó có cơ hội sống sót. Không thả cá ở những nơi có môi trường ô nhiễm, bởi cá sẽ không thể sinh tồn trong môi trường đó.
Nguồn: soha.vn