SocSweet4795
New member
Vào những năm 1990, tốc độ trôi dạt của cực từ bắc của Trái Đất đột ngột tăng lên, từ năm 1990 đến 2005, tốc độ trôi đạt 60 km mỗi năm - nhanh vãi luôn á!
Trái Đất của mình là một hành tinh có từ trường cực khủng đấy nha. Trong hàng tỷ năm qua, nó đã shield cứng cho sự sống trên Trái Đất, chặn đứng các tia vũ trụ năng lượng cao, bảo vệ lớp khí quyển quý giá khỏi gió mặt trời và giữ an toàn cho cả sự sống lẫn nền văn minh loài người luôn.
Có từ trường thì đương nhiên phải có cực từ rồi. Năm 1831, các nhà khoa học lần đầu tiên confirm được rằng cực từ bắc của Trái Đất nằm ở vùng Nunavut - lãnh thổ mới nhất, lớn nhất và xa nhất về phía bắc của Canada.
Nhưng mà plot twist ngay sau đó nè! Các nhà khoa học phát hiện ra cực từ phía bắc của Trái Đất không chịu yên tĩnh tí nào, cứ di chuyển liên tục với tốc độ trung bình khoảng 15km mỗi năm luôn.
Tuy nhiên, vào những năm 1990, tốc độ trôi dạt của cực từ bắc lại tăng tốc đột ngột. Từ năm 1990 đến 2005, tốc độ trôi đạt 60 km mỗi năm, gấp 4 lần trước đó ý. Vào tháng 10 năm 2017, cực từ bắc đã vượt qua đường thay đổi ngày quốc tế và di chuyển từ tây bán cầu sang đông bán cầu rồi sau đó trôi dạt dần về phía nam.
Tốc độ di chuyển cực từ này nhanh đến mức làm GPS bị lỗi điều hướng luôn, buộc các nhà khoa học phải tạo ra một mô hình địa từ thế giới mới để cung cấp thông tin cho mọi thứ từ dẫn lái máy bay cho đến hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trên smartphone của các bạn đấy.
Vậy tại sao cực địa từ lại thay đổi nhiều vậy?
Đường đổi ngày quốc tế, hay đường thay đổi ngày quốc tế, là một đường tưởng tượng dùng để làm ranh giới giữa múi giờ UTC+14 và UTC-12, đi gần với kinh tuyến 180 độ kinh Đông từ Bắc Cực, qua eo biển Bering, Thái Bình Dương, cho đến Nam Cực, được quy định bởi Hội nghị quốc tế về kinh tuyến họp tại Washington năm 1884.
Một nghiên cứu mới từ Đại học Leeds ở Anh cho thấy nguyên nhân có thể đến từ những thay đổi cực lớn bên trong lòng Trái Đất. Khi lõi của Trái Đất tỏa nhiệt ra bên ngoài, nó gây ra sự đối lưu của sắt nóng chảy trong lõi ngoài lỏng, và từ trường sinh ra do dòng xoáy của sắt lỏng trong phần ngoài của lõi Trái Đất. Do đó, những biến đổi của dòng chảy này có thể làm thay đổi vị trí của cực bắc. Tuy nhiên, tại vùng giao nhau giữa lớp lõi và lớp phủ của Trái Đất, hai dòng xoáy này luôn có sự "giằng co" lẫn nhau - drama từ tận sâu trong lòng đất luôn nha!
Điều này có nghĩa là nếu có mật độ không đồng đều ở phần lõi ngoài lỏng thì sẽ gây ra những thay đổi trong cực từ.
Thông qua việc quét sóng địa chấn, các nhà khoa học xác định được rằng từ trường không bị gói gọn trong phần lõi mà có các dòng từ trường lọt ra bên ngoài vỏ Trái Đất. Và chính hai dòng từ nằm ở dưới Canada và Siberia là những chỗ mà các dòng từ trường trong lõi lọt ra ngoài.
Từ năm 1999 đến 2019, dòng từ bên dưới Canada tiếp tục trải dài và phát triển theo hướng từ đông sang tây rồi chia thành hai dòng từ trường nhỏ hơn được kết nối với nhau, điều này có thể là do sự thay đổi của lõi Trái Đất trong giai đoạn giữa năm 1970 - 1999.
Giáo sư Livermore cho biết nhóm nghiên cứu dự đoán rằng cực Bắc từ sẽ tiếp tục di chuyển về phía Siberia, nhưng việc dự báo cho tương lai cũng khó lắm và họ không thể khẳng định chắc chắn được.
Sự phân chia dòng từ trường này tại bên dưới Canada khiến cho từ trường của dòng từ này bị suy yếu, và dòng từ trường mạnh hơn có xu hướng bị kéo lại gần với Siberia, đồng thời điều này cũng khiến cho dòng từ trường bên dưới Siberia đang ngày càng trở nên mạnh hơn và kéo dần cực từ bắc về phía của nó.
Tuy nhiên, các nhà khoa học tin rằng hai dòng từ trường lớn này vốn ở trạng thái cân bằng, nhưng chỉ cần tác động một vài thay đổi nhỏ thì vị trí của cực từ bắc có thể sẽ bị thay đổi và rất khó để có thể dự đoán được cực từ bắc sẽ di chuyển tiếp theo như thế nào.
Trong 7000 năm qua, cực từ phía bắc đã di chuyển xung quanh Bắc Cực một cách rất hỗn loạn mà không theo một quy luật nào cả - random vl luôn! Nó đã di chuyển đến Siberia 1300 năm trước Công nguyên và lại trôi dạt ở phía dưới Canada trong 400 năm qua.
Việc dịch chuyển này của cực từ cho thấy hai hoặc đôi khi là ba dòng từ nằm sâu trong lòng đất đã ảnh hưởng đến vị trí của cực theo thời gian. Các dòng từ này đã làm cho cực từ bắc di chuyển khắp miền Bắc Canada trong suốt 400 năm qua. Nhưng trong 7.000 năm qua, cực từ bắc dường như chỉ chuyển động lung tung xung quanh cực Bắc địa lý. Theo mô hình máy tính, cực Bắc từ cũng đã dịch chuyển về phía Siberia vào năm 1.300 trước Công nguyên.
Nhưng các bạn có thể hoàn toàn chill rằng sự thay đổi vị trí của cực từ này sẽ không có bất kỳ tác động nào đến sự sống trên Trái Đất đâu nha. Ngay cả khi nó có di chuyển xa hơn đi nữa thì cũng không cần phải lo lắng vì điều này cũng đã từng diễn ra rất nhiều lần trước đây rồi, chỉ có điều bên trong Trái Đất sẽ luôn bị thay đổi thôi.
Nguồn: kenh14.vn