Cơ quan thuế mới vừa bóc phốt rằng, nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh đang chơi trò mua bán hóa đơn "ma" và dựng cả chuỗi công ty ảo để làm hồ sơ hoàn thuế trông "hợp pháp" lắm á. Điểm đáng lo là các chiêu trò này quá tinh vi, che giấu dòng tiền cực kỳ khéo léo, khiến cơ quan quản lý phải vật vã mới phát hiện được
Cục Thuế vừa hợp tác với Học viện Cảnh sát Nhân dân tổ chức hội thảo khoa học về "Công tác phòng ngừa, xử lý vi phạm, tội phạm về hóa đơn hoàn thuế giá trị gia tăng".
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, chia sẻ rằng bên cạnh những tác động tích cực, chính sách hoàn thuế GTGT đang bị một số đối tượng "hơi lệch chuẩn" lợi dụng để gian lận, trốn thuế, chiếm đoạt tiền của nhà nước. Họ làm vậy bằng cách mua bán hóa đơn "chui", tổ chức chuỗi doanh nghiệp "ma" và doanh nghiệp trung gian để làm cho hồ sơ hoàn thuế trông "chuẩn không cần chỉnh".
Đáng chú ý là những hành vi này không còn "cô đơn" nữa mà đã chuyển sang hoạt động có tổ chức, liên tỉnh, phân tầng và dùng các thủ đoạn kỹ thuật cao để che giấu dòng tiền, khiến cơ quan nhà nước quản lý cũng phải "đau đầu"
Cục Thuế bóc 4 kiểu "chơi xấu" điển hình:
Nhóm 1: Doanh nghiệp "ma" chuyên bán hóa đơn
Đây là nhóm nguy hiểm nhất! Những doanh nghiệp này được lập ra không phải để làm ăn thật, mà chỉ để phát hành hóa đơn "ảo" và tổ chức mua bán hóa đơn theo chuỗi để kiếm lời bất chính từ ngân sách. Hành vi này có dấu hiệu tội phạm có tổ chức, vi phạm Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 về tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn.
Đặc điểm nhận dạng:
• Tổ chức phân tầng: Lập nhiều công ty siêu nhỏ (dưới 10 người), kinh doanh đủ thứ hàng hóa, dịch vụ. Các công ty này hoạt động trong thời gian ngắn rồi chuyển địa chỉ hoặc "biến mất" để tránh bị phát hiện
• Tài chính bất thường: Doanh thu khủng, hóa đơn giá trị cao, nhưng hàng vào và hàng ra phát sinh cùng lúc với giá trị tương đương → không phải nộp thuế hoặc nộp cực ít
• Thanh toán "ảo thuật": Tiền vào tài khoản rồi rút ra nhanh như chớp; giao dịch khủng nhưng số dư tài khoản gần như bằng 0
• Pháp lý mờ ám: Dùng người đại diện pháp luật "thuê" hoặc giả mạo; hệ thống doanh nghiệp được chia tầng từ đầu vào - trung gian - đầu ra
Nhóm 2: Doanh nghiệp có thật nhưng "chơi bẩn"
Khác với nhóm 1, các doanh nghiệp này có kinh doanh thật, nhưng lại cố tình mua hóa đơn "chui" để nâng khống chi phí, khấu trừ thuế GTGT, hoàn thuế và giảm thu nhập chịu thuế. Hành vi này thuộc tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015.
Đặc điểm:
• Mua hóa đơn đầu vào để nâng khống chi phí theo 2 cách:
• Thông đồng với bên mua để nâng giá trị giao dịch, rồi mua hóa đơn đầu vào tương ứng
• Cố tình tạo chi phí "ảo" hoặc không xứng đáng, rồi mua hóa đơn để "hợp pháp hóa"
• Mua hóa đơn đầu vào để biến hàng hóa "không nguồn gốc" thành hàng "chính chủ"
Nhóm 3: Cá nhân/hộ kinh doanh "chui" mua hóa đơn
Các cá nhân, hộ kinh doanh có làm ăn thật nhưng không đăng ký kinh doanh nên không xuất được hóa đơn hợp pháp, phải mua hóa đơn để "hợp pháp hóa" giao dịch. Hành vi này thuộc trường hợp sử dụng bất hợp pháp hóa đơn.
Đặc điểm:
• Không đăng ký kinh doanh, thường hoạt động trong lĩnh vực vận tải, vật liệu xây dựng (đất, đá, cát, sỏi...), hàng nhập khẩu
• Bán hàng rồi mua hóa đơn để xuất cho khách, yêu cầu khách chuyển tiền vào tài khoản của công ty bán hóa đơn, sau đó nhận lại tiền
Nhóm 4: Doanh nghiệp bán lẻ "chơi chiêu" xuất hóa đơn khống
Các doanh nghiệp này lợi dụng việc khách hàng không yêu cầu hóa đơn khi mua lẻ, không xuất hóa đơn thật. Sau đó, khi có doanh nghiệp khác cần mua hóa đơn đầu vào, họ xuất hóa đơn "ảo" để kiếm lời. Hành vi này vi phạm không lập hóa đơn khi bán hàng nhằm trốn thuế theo Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP).
Đặc điểm: Thường hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng...
---
Cục Thuế nhấn mạnh rằng việc phân loại các hành vi vi phạm và nhận diện đặc điểm của từng nhóm không chỉ giúp quản lý thuế tốt hơn mà còn là cơ sở để cảnh báo sớm, xác định trọng tâm kiểm tra và nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố, xét xử.
Nguồn: soha.vn
Cục Thuế vừa hợp tác với Học viện Cảnh sát Nhân dân tổ chức hội thảo khoa học về "Công tác phòng ngừa, xử lý vi phạm, tội phạm về hóa đơn hoàn thuế giá trị gia tăng".
Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, chia sẻ rằng bên cạnh những tác động tích cực, chính sách hoàn thuế GTGT đang bị một số đối tượng "hơi lệch chuẩn" lợi dụng để gian lận, trốn thuế, chiếm đoạt tiền của nhà nước. Họ làm vậy bằng cách mua bán hóa đơn "chui", tổ chức chuỗi doanh nghiệp "ma" và doanh nghiệp trung gian để làm cho hồ sơ hoàn thuế trông "chuẩn không cần chỉnh".
Đáng chú ý là những hành vi này không còn "cô đơn" nữa mà đã chuyển sang hoạt động có tổ chức, liên tỉnh, phân tầng và dùng các thủ đoạn kỹ thuật cao để che giấu dòng tiền, khiến cơ quan nhà nước quản lý cũng phải "đau đầu"
Cục Thuế bóc 4 kiểu "chơi xấu" điển hình:
Nhóm 1: Doanh nghiệp "ma" chuyên bán hóa đơn
Đây là nhóm nguy hiểm nhất! Những doanh nghiệp này được lập ra không phải để làm ăn thật, mà chỉ để phát hành hóa đơn "ảo" và tổ chức mua bán hóa đơn theo chuỗi để kiếm lời bất chính từ ngân sách. Hành vi này có dấu hiệu tội phạm có tổ chức, vi phạm Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 về tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn.
Đặc điểm nhận dạng:
• Tổ chức phân tầng: Lập nhiều công ty siêu nhỏ (dưới 10 người), kinh doanh đủ thứ hàng hóa, dịch vụ. Các công ty này hoạt động trong thời gian ngắn rồi chuyển địa chỉ hoặc "biến mất" để tránh bị phát hiện
• Tài chính bất thường: Doanh thu khủng, hóa đơn giá trị cao, nhưng hàng vào và hàng ra phát sinh cùng lúc với giá trị tương đương → không phải nộp thuế hoặc nộp cực ít
• Thanh toán "ảo thuật": Tiền vào tài khoản rồi rút ra nhanh như chớp; giao dịch khủng nhưng số dư tài khoản gần như bằng 0
• Pháp lý mờ ám: Dùng người đại diện pháp luật "thuê" hoặc giả mạo; hệ thống doanh nghiệp được chia tầng từ đầu vào - trung gian - đầu ra
Nhóm 2: Doanh nghiệp có thật nhưng "chơi bẩn"
Khác với nhóm 1, các doanh nghiệp này có kinh doanh thật, nhưng lại cố tình mua hóa đơn "chui" để nâng khống chi phí, khấu trừ thuế GTGT, hoàn thuế và giảm thu nhập chịu thuế. Hành vi này thuộc tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015.
Đặc điểm:
• Mua hóa đơn đầu vào để nâng khống chi phí theo 2 cách:
• Thông đồng với bên mua để nâng giá trị giao dịch, rồi mua hóa đơn đầu vào tương ứng
• Cố tình tạo chi phí "ảo" hoặc không xứng đáng, rồi mua hóa đơn để "hợp pháp hóa"
• Mua hóa đơn đầu vào để biến hàng hóa "không nguồn gốc" thành hàng "chính chủ"
Nhóm 3: Cá nhân/hộ kinh doanh "chui" mua hóa đơn
Các cá nhân, hộ kinh doanh có làm ăn thật nhưng không đăng ký kinh doanh nên không xuất được hóa đơn hợp pháp, phải mua hóa đơn để "hợp pháp hóa" giao dịch. Hành vi này thuộc trường hợp sử dụng bất hợp pháp hóa đơn.
Đặc điểm:
• Không đăng ký kinh doanh, thường hoạt động trong lĩnh vực vận tải, vật liệu xây dựng (đất, đá, cát, sỏi...), hàng nhập khẩu
• Bán hàng rồi mua hóa đơn để xuất cho khách, yêu cầu khách chuyển tiền vào tài khoản của công ty bán hóa đơn, sau đó nhận lại tiền
Nhóm 4: Doanh nghiệp bán lẻ "chơi chiêu" xuất hóa đơn khống
Các doanh nghiệp này lợi dụng việc khách hàng không yêu cầu hóa đơn khi mua lẻ, không xuất hóa đơn thật. Sau đó, khi có doanh nghiệp khác cần mua hóa đơn đầu vào, họ xuất hóa đơn "ảo" để kiếm lời. Hành vi này vi phạm không lập hóa đơn khi bán hàng nhằm trốn thuế theo Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định số 70/2025/NĐ-CP).
Đặc điểm: Thường hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, vật liệu xây dựng, hàng tiêu dùng...
---
Cục Thuế nhấn mạnh rằng việc phân loại các hành vi vi phạm và nhận diện đặc điểm của từng nhóm không chỉ giúp quản lý thuế tốt hơn mà còn là cơ sở để cảnh báo sớm, xác định trọng tâm kiểm tra và nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố, xét xử.
Nguồn: soha.vn