Huyết khối hình thành âm thầm đấy các bạn ơi! Khi nó bong ra hoặc tắc mạch máu quan trọng thì hậu quả nghiêm trọng lắm đó
Chuyện của ông Trần (58 tuổi, ở Trung Quốc) nghe mà thót tim luôn á! Ông thấy bắp chân trái căng tức mấy ngày liền nhưng nghĩ do đi lại nhiều nên... kệ bố nó. Đến một buổi sáng đẹp trời, ông đột ngột tức ngực, khó thở rồi ngất luôn trong nhà vệ sinh
Nhập viện thì bác sĩ chẩn đoán: thuyên tắc phổi! Hoá ra cục máu đông ở chân đã bong ra, "du lịch" lên phổi và làm tắc động mạch. Bác sĩ nói nếu phát hiện sớm tình trạng sưng chân thì đã tránh được drama này rồi.
Câu chuyện này nhắc nhở rằng huyết khối âm thầm lắm nha! Nhưng cũng đừng hoảng loạn quá, phần lớn các triệu chứng như mệt mỏi, tê tay chân, chóng mặt không liên quan đến huyết khối đâu. Điều thực sự đáng lo là các triệu chứng xuất hiện BẤT NGỜ, xảy ra một bên cơ thể và tiến triển nhanh như chớp, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ cao.
Huyết khối không phải "tắc toàn thân" như bạn nghĩ đâu nha!
Nhiều người cứ tưởng huyết khối là máu đặc lại rồi tắc hết mạch máu. Sai bét nha! Trong y học, huyết khối chủ yếu có 2 loại: huyết khối động mạch và huyết khối tĩnh mạch - cơ chế hình thành và biểu hiện khác nhau như trời với vực.
Huyết khối động mạch thường do mảng xơ vữa động mạch bị vỡ, hay gặp ở tim và não. Biểu hiện đặc trưng là mất chức năng đột ngột như đột quỵ não (yếu liệt một bên, nói khó, méo miệng) hoặc nhồi máu cơ tim (đau ngực kiểu bóp nghẹt, vã mồ hôi). Diễn biến nhanh vãi, thời gian vàng cấp cứu tính bằng phút đó!
Huyết khối tĩnh mạch thường gặp ở tĩnh mạch sâu chi dưới (DVT). Nguyên nhân liên quan đến máu chảy chậm, tình trạng tăng đông hoặc thành mạch bị tổn thương. Dấu hiệu điển hình là một bên bắp chân hoặc đùi sưng, đau, nóng, ấn vào thấy đau luôn. Nếu cục máu đông bong ra "leo thang" lên phổi sẽ gây thuyên tắc phổi với biểu hiện khó thở đột ngột, đau ngực, ho ra máu, ngất xỉu - nguy hiểm đến tính mạng đấy!
Điểm khác biệt cốt lõi: huyết khối động mạch làm ngừng cấp máu nuôi cơ quan, còn huyết khối tĩnh mạch cản trở máu hồi lưu. Yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa cũng khác nhau hẳn nha!
Ai dễ "dính" huyết khối nhất?
Huyết khối không xảy ra random đâu. Nguy cơ tăng vọt ở các nhóm này:
• Hội nằm lâu, ít vận động: sau phẫu thuật, ngồi máy bay đường dài hoặc team văn phòng ngồi dính ghế khiến máu ứ ở chân
• Bệnh nhân ung thư do khối u làm máu tăng đông
• Người có tiền sử gia đình hoặc rối loạn đông máu di truyền
• Chị em dùng estrogen như thuốc tránh thai hoặc liệu pháp hormone thay thế
• Người béo phì, nghiện thuốc lá, cao tuổi, suy tim, rung nhĩ
6 dấu hiệu phải đi cấp cứu NGAY LẬP TỨC!
Đừng hoảng với mọi biểu hiện khó chịu, nhưng nếu thấy các triệu chứng sau thì phải đến bệnh viện trong vòng 1 giờ:
• Yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, méo miệng, nói khó → nghi ngờ đột quỵ não
• Đau ngực dữ dội kiểu đè ép kèm vã mồ hôi, lan lên vai trái hoặc hàm → cảnh giác nhồi máu cơ tim
• Sưng, đau, đỏ nóng một bên cẳng chân hoặc đùi → nghĩ đến huyết khối tĩnh mạch sâu
• Khó thở đột ngột, đau ngực, tim đập nhanh, ngất → nghi ngờ thuyên tắc phổi
Đặc điểm chung: xuất hiện ĐỘT NGỘT, mức độ nặng và tăng nhanh, không thể giải thích bằng mệt mỏi bình thường. Nếu kèm yếu tố nguy cơ như vừa phẫu thuật hoặc nằm bất động dài ngày thì càng phải cảnh giác gấp đôi!
Ngược lại, tê tay chân mạn tính, chóng mặt thoáng qua, mệt mỏi kéo dài, ngủ kém phần lớn không liên quan đến huyết khối mà thường do bệnh cột sống cổ, thiếu máu, rối loạn lo âu hoặc rối loạn giấc ngủ.
Phòng ngừa huyết khối: vận động là chân ái!
Với người nguy cơ cao, phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh nha!
• Tránh ngồi/nằm quá lâu: Cứ mỗi giờ đứng dậy vận động vài phút. Đi đường dài nhớ uống đủ nước, có thể dùng tất áp lực theo tư vấn bác sĩ
• Sau phẫu thuật: vận động sớm khi bác sĩ cho phép và dùng thuốc chống đông nếu được chỉ định
• Kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ. Bệnh nhân rung nhĩ cần dùng thuốc chống đông theo hướng dẫn
• Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng hợp lý
• Không tự ý dùng các sản phẩm "hoạt huyết" như đan sâm hay tam thất vì có thể tương tác với thuốc chống đông và tăng nguy cơ chảy máu
Với người đã được chẩn đoán huyết khối, điều trị chống đông đúng phác đồ giúp giảm nguy cơ tái phát. Tuy nhiên đừng vì sợ huyết khối mà lạm dụng thuốc nhé, bởi thuốc chống đông cũng tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết và phải được sử dụng dưới sự theo dõi của bác sĩ.
Kết luận: Nhận biết đúng dấu hiệu, xử trí kịp thời và duy trì lối sống vận động là cách tốt nhất để giảm thiểu rủi ro từ cục máu đông, thay vì hoang mang trước mọi biểu hiện mơ hồ của cơ thể nha!
Nguồn và ảnh: Sohu
Nguồn: kenh14.vn
Chuyện của ông Trần (58 tuổi, ở Trung Quốc) nghe mà thót tim luôn á! Ông thấy bắp chân trái căng tức mấy ngày liền nhưng nghĩ do đi lại nhiều nên... kệ bố nó. Đến một buổi sáng đẹp trời, ông đột ngột tức ngực, khó thở rồi ngất luôn trong nhà vệ sinh
Nhập viện thì bác sĩ chẩn đoán: thuyên tắc phổi! Hoá ra cục máu đông ở chân đã bong ra, "du lịch" lên phổi và làm tắc động mạch. Bác sĩ nói nếu phát hiện sớm tình trạng sưng chân thì đã tránh được drama này rồi.
Câu chuyện này nhắc nhở rằng huyết khối âm thầm lắm nha! Nhưng cũng đừng hoảng loạn quá, phần lớn các triệu chứng như mệt mỏi, tê tay chân, chóng mặt không liên quan đến huyết khối đâu. Điều thực sự đáng lo là các triệu chứng xuất hiện BẤT NGỜ, xảy ra một bên cơ thể và tiến triển nhanh như chớp, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ cao.
Huyết khối không phải "tắc toàn thân" như bạn nghĩ đâu nha!
Nhiều người cứ tưởng huyết khối là máu đặc lại rồi tắc hết mạch máu. Sai bét nha! Trong y học, huyết khối chủ yếu có 2 loại: huyết khối động mạch và huyết khối tĩnh mạch - cơ chế hình thành và biểu hiện khác nhau như trời với vực.
Huyết khối động mạch thường do mảng xơ vữa động mạch bị vỡ, hay gặp ở tim và não. Biểu hiện đặc trưng là mất chức năng đột ngột như đột quỵ não (yếu liệt một bên, nói khó, méo miệng) hoặc nhồi máu cơ tim (đau ngực kiểu bóp nghẹt, vã mồ hôi). Diễn biến nhanh vãi, thời gian vàng cấp cứu tính bằng phút đó!
Huyết khối tĩnh mạch thường gặp ở tĩnh mạch sâu chi dưới (DVT). Nguyên nhân liên quan đến máu chảy chậm, tình trạng tăng đông hoặc thành mạch bị tổn thương. Dấu hiệu điển hình là một bên bắp chân hoặc đùi sưng, đau, nóng, ấn vào thấy đau luôn. Nếu cục máu đông bong ra "leo thang" lên phổi sẽ gây thuyên tắc phổi với biểu hiện khó thở đột ngột, đau ngực, ho ra máu, ngất xỉu - nguy hiểm đến tính mạng đấy!
Điểm khác biệt cốt lõi: huyết khối động mạch làm ngừng cấp máu nuôi cơ quan, còn huyết khối tĩnh mạch cản trở máu hồi lưu. Yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa cũng khác nhau hẳn nha!
Ai dễ "dính" huyết khối nhất?
Huyết khối không xảy ra random đâu. Nguy cơ tăng vọt ở các nhóm này:
• Hội nằm lâu, ít vận động: sau phẫu thuật, ngồi máy bay đường dài hoặc team văn phòng ngồi dính ghế khiến máu ứ ở chân
• Bệnh nhân ung thư do khối u làm máu tăng đông
• Người có tiền sử gia đình hoặc rối loạn đông máu di truyền
• Chị em dùng estrogen như thuốc tránh thai hoặc liệu pháp hormone thay thế
• Người béo phì, nghiện thuốc lá, cao tuổi, suy tim, rung nhĩ
6 dấu hiệu phải đi cấp cứu NGAY LẬP TỨC!
Đừng hoảng với mọi biểu hiện khó chịu, nhưng nếu thấy các triệu chứng sau thì phải đến bệnh viện trong vòng 1 giờ:
• Yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, méo miệng, nói khó → nghi ngờ đột quỵ não
• Đau ngực dữ dội kiểu đè ép kèm vã mồ hôi, lan lên vai trái hoặc hàm → cảnh giác nhồi máu cơ tim
• Sưng, đau, đỏ nóng một bên cẳng chân hoặc đùi → nghĩ đến huyết khối tĩnh mạch sâu
• Khó thở đột ngột, đau ngực, tim đập nhanh, ngất → nghi ngờ thuyên tắc phổi
Đặc điểm chung: xuất hiện ĐỘT NGỘT, mức độ nặng và tăng nhanh, không thể giải thích bằng mệt mỏi bình thường. Nếu kèm yếu tố nguy cơ như vừa phẫu thuật hoặc nằm bất động dài ngày thì càng phải cảnh giác gấp đôi!
Ngược lại, tê tay chân mạn tính, chóng mặt thoáng qua, mệt mỏi kéo dài, ngủ kém phần lớn không liên quan đến huyết khối mà thường do bệnh cột sống cổ, thiếu máu, rối loạn lo âu hoặc rối loạn giấc ngủ.
Phòng ngừa huyết khối: vận động là chân ái!
Với người nguy cơ cao, phòng bệnh luôn quan trọng hơn chữa bệnh nha!
• Tránh ngồi/nằm quá lâu: Cứ mỗi giờ đứng dậy vận động vài phút. Đi đường dài nhớ uống đủ nước, có thể dùng tất áp lực theo tư vấn bác sĩ
• Sau phẫu thuật: vận động sớm khi bác sĩ cho phép và dùng thuốc chống đông nếu được chỉ định
• Kiểm soát tốt tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ. Bệnh nhân rung nhĩ cần dùng thuốc chống đông theo hướng dẫn
• Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia, giữ cân nặng hợp lý
• Không tự ý dùng các sản phẩm "hoạt huyết" như đan sâm hay tam thất vì có thể tương tác với thuốc chống đông và tăng nguy cơ chảy máu
Với người đã được chẩn đoán huyết khối, điều trị chống đông đúng phác đồ giúp giảm nguy cơ tái phát. Tuy nhiên đừng vì sợ huyết khối mà lạm dụng thuốc nhé, bởi thuốc chống đông cũng tiềm ẩn nguy cơ xuất huyết và phải được sử dụng dưới sự theo dõi của bác sĩ.
Kết luận: Nhận biết đúng dấu hiệu, xử trí kịp thời và duy trì lối sống vận động là cách tốt nhất để giảm thiểu rủi ro từ cục máu đông, thay vì hoang mang trước mọi biểu hiện mơ hồ của cơ thể nha!
Nguồn và ảnh: Sohu
Nguồn: kenh14.vn