Các chuyên gia đang "soi" kỹ chuyến thăm lần này của Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif tới Bắc Kinh, nhận định rõ ràng là đang muốn kiếm thêm sự ủng hộ từ Trung Quốc để đẩy mạnh sáng kiến của mình.
Theo Đài Sputnik, trong chuyến ghé nhanh tại Biarritz (Tây Nam nước Pháp) – nơi diễn ra Hội nghị thượng đỉnh G7 từ 24/8, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad đã có dịp gặp gỡ Tổng thống và người đồng cấp Pháp, cùng với các quan chức ngoại giao cấp cao của Anh và Đức. Nhưng mà sau khi hội đàm xong lại "ra về tay trắng" , ông Javad Zarif đã bay luôn tới Bắc Kinh.
Đây là lần thứ ba trong năm nay vị ngoại trưởng Iran này ghé thăm Trung Quốc. Trong hai chuyến trước đó vào tháng Hai và tháng Năm, Tehran đã nhận được sự ủng hộ ngoại giao từ phía Bắc Kinh trong câu chuyện tranh cãi với Mỹ về thỏa thuận hạt nhân.
Giới quan sát cho rằng chuyến thăm lần này của Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif chắc chắn đang muốn tìm kiếm thêm sự ủng hộ từ Trung Quốc để đẩy mạnh sáng kiến của ông.
Trong cuộc hội đàm bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Biarritz, truyền thông cho biết Iran bày tỏ mong muốn hợp tác đẩy mạnh xuất khẩu ít nhất 700.000 thùng dầu, còn nếu thuận lợi thì con số có thể lên tới 1,5 triệu thùng/ngày luôn ️. Đồng thời, Trung Quốc và Ấn Độ - hai trong số các quốc gia mua dầu Iran – phải được "miễn nhiễm" trước lệnh trừng phạt của Mỹ. Đổi lại, Iran sẽ tiếp tục tuân thủ quy định, duy trì thỏa thuận Kế hoạch Hành động chung toàn diện ký kết năm 2015.
"Xem xét tình hình hiện giờ có thể thấy xuất hiện các cuộc đàm phán ngoại giao khá căng thẳng giữa Iran và châu Âu, cũng như giữa châu Âu và Mỹ. Các quốc gia châu Âu quan tâm tới việc duy trì thỏa thuận hạt nhân. Động thái mời Iran tới Hội nghị G7 cho thấy mối quan tâm của châu Âu và Iran vẫn có điểm chung là duy trì hoạt động thương mại dầu mỏ", Irina Fedorova – chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu phương Đông, Đại học Khoa học Nga – nhận xét.
Nữ chuyên gia này lưu ý rằng bất chấp các lệnh trừng phạt, "Trung Quốc vẫn là một trong các bên mua dầu quan trọng nhất của Iran". "Tất nhiên rồi, chủ đề đàm phán tại Bắc Kinh của Ngoại trưởng Zarif sẽ tập trung vào việc duy trì hoạt động cung cấp dầu Iran cho Trung Quốc. Đây chính là vấn đề quan trọng nhất".
Tuy nhiên, theo đánh giá của vị chuyên gia này, mặc dù Bắc Kinh có quan tâm tới hoạt động thương mại dầu với Iran nhưng quan điểm của họ vẫn còn rất thận trọng. Trung Quốc đang tìm cách không đưa ra bất kỳ động thái nào để làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn đã căng thẳng với Mỹ .
"Trước tiên, chúng ta cần xác định hai luận điểm chính. Thứ nhất, tầm quan trọng của quan hệ Trung-Mỹ vượt xa tầm quan trọng của quan hệ Trung-Iran. Từ quan điểm chiến lược toàn diện, đối với lợi ích của Trung Quốc, Mỹ quan trọng hơn bất kỳ quốc gia nào trên thế giới, không chỉ mỗi Iran. Nhưng mà, đối với việc thực hiện Sáng kiến 'Vành đai, Con đường' của Trung Quốc, Iran lại được coi là quốc gia trung tâm trong dự án con đường tơ lụa trên biển và đất liền. Điều đó có nghĩa là: trong khi thúc đẩy sáng kiến 'Vành đai, Con đường', Trung Quốc đồng thời phải phát triển và duy trì mối quan hệ với Iran", Ji Kaiyun - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Iran thuộc Đại học Tây Nam giải thích phương thức Trung Quốc có thể hỗ trợ Iran trong bối cảnh Mỹ thể hiện chưa sẵn sàng đàm phán chính thức với Tehran.
Chuyên gia Ji Kaiyun liệt kê 5 lĩnh vực ưu tiên mà Bắc Kinh có thể dành cho Tehran. "Đầu tiên, Trung Quốc và Iran có thể hợp tác chặt chẽ trong ngành du lịch để duy trì sự tương tác thuận lợi. Mỗi năm, có khoảng một triệu khách du lịch Trung Quốc đến Iran – lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế nước này. Thứ hai, Chính phủ Trung Quốc sẽ khuyến khích mở rộng đầu tư và hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước ở Iran. Thứ ba, phát triển hợp tác Trung Quốc-Iran trong giáo dục và văn hóa. Thứ tư, Trung Quốc tích cực bảo vệ quyền bầu cử của Iran, đồng thời tiếp tục chỉ trích các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ. Thứ năm, trong khả năng của mình, Trung Quốc hy vọng hợp tác với các quốc gia EU để giúp Iran thoát khỏi rắc rối. Nhìn chung, sự hỗ trợ của Trung Quốc đối với Iran tương đối thực tiễn; nó sẽ thể hiện nền tảng vững chắc của tình hữu nghị Trung-Iran".
Nguồn: soha.vn