Hôm đó, khi chị phóng viên Susanne Craig từ New York Times check hòm thư ở tòa soạn, một chiếc phong bì mỏng manh đã khiến chị phải "ơ kìa" Và khi mở ra, chị suýt thì hét lên luôn vì choáng váng!
"Em nghĩ đây chắc là tin đồn thôi," chị Craig kể lại với Washington Post vào Chủ Nhật tuần trước. "Em phản ứng kiểu: không thể nào có chuyện này được!"
Cái phong bì này còn ghi địa chỉ người gửi là... Tổ chức Trump luôn á Bên trong là 3 trang photo chứa thứ cực kỳ hot: hồ sơ hoàn thuế của ông Donald Trump từ năm 1995!
Khởi đầu "low-tech" như thế mà lại châm ngòi cho một trong những drama chấn động nhất mùa bầu cử Mỹ 2016 đấy. Cuối ngày thứ Bảy tuần trước (1/10), tờ Times thả bom: ông Trump đã khai báo thua lỗ tận 916 triệu USD chỉ riêng năm 1995 thôi!
Khoản lỗ khủng này giúp Trump khỏi nộp thuế năm đó, mà còn "thoát" được luôn trong 18 năm tiếp theo nữa. Sống như vua luôn!
Bài báo này đặc biệt vì nó lấp được một lỗ hổng bí ẩn về thuế của Trump từ lâu rồi. Từ khi ra tranh cử, Trump cứ từ chối công khai hồ sơ thuế gần đây, khiến đối thủ Hillary Clinton tố ông đang giấu giếm gì đó có thể "toang" cả chiến dịch tranh cử.
Nhưng mà bản thân bài viết của Times cũng là một sự kiện hiếm có khó tìm đấy! Đây là quả bom tấn dựa trên nguồn tin siêu mysterious - không ai biết người cung cấp là ai cả ️ Ngay cả tờ Times cũng chẳng biết ai gửi lá thư này! Thường thì dù các phóng viên Mỹ có trích dẫn nguồn tin ẩn danh, họ vẫn biết rõ ai cấp tin cho mình chứ.
Nhưng lần này thì khác hoàn toàn! Và điều thú vị là trong 4 nhà báo làm bài này, ngoài Craig còn có David Barstow - tay phóng viên điều tra từng ẵm tận 3 giải Pulitzer danh giá luôn nha!
Trong khi Craig từ chối bàn với tờ Post về việc có biết ai gửi hay không, thì Phó Tổng biên tập Matt Purdy lại khẳng định rõ ràng: "Chúng tôi KHÔNG biết nguồn tin là ai đâu."
Tuy nhiên theo Tổng biên tập Dean Baquet của Times, câu hỏi "nguồn tin là ai" chỉ là phần dễ nhất thôi! Challenge thực sự là phải verify xem 3 trang tài liệu này có thật không, và hiểu được chiến lược thuế của ông Trump năm 1995. Ông Baquet nói các tài liệu trông "khá thật," nhưng vẫn còn nghi ngờ.
Trong bài viết, Times mô tả 3 trang này là trang đầu của 3 hồ sơ hoàn thuế khác nhau: một cho cư dân bang New York, một cho người không thường trú ở New Jersey và một cho Connecticut.
Một trong các trang có ghi số tiền 9 chữ số - khoản lỗ mà Trump claim. Nhưng mà plot twist: 2 số đầu tiên (9 và 1) được gõ bằng font KHÁC HẲN các số còn lại, theo phóng viên Megan Twohey phát hiện
Điều này làm dấy lên nghi vấn tài liệu có thể là fake! Để xác minh, ngoài việc check các thông tin đã công bố như số an sinh xã hội của ông Trump, tờ Times còn thuê mấy chuyên gia thuế đến kiểm tra. Họ kết luận những tài liệu này khớp với luật thuế liên bang năm 1995.
Nhân vật chủ chốt trong hoạt động verify là anh kế toán Jack Mitnick - người đã chuẩn bị và ký vào hồ sơ thuế 1995 của ông Trump. Barstow đã tìm ra Mitnick ở Nam Florida và sau "một buổi coffee với bánh ngọt," như Craig kể, các phóng viên xác nhận được Mitnick đúng là người chuẩn bị hồ sơ thuế cho Trump, bao gồm cả 3 trang ai đó gửi đến Times.
Mitnick còn giải thích luôn vì sao 2 số 9 và 1 dùng font khác! Ông nói với Barstow rằng hai số này phải đóng thủ công vào hồ sơ, vì có lỗi trong quá trình truyền dữ liệu khiến chúng cứ bị xóa mất hoài
Dựa trên info từ Mitnick và nhiều data khác do Barstow, Craig, Twohey cùng phóng viên Russ Beuttner thu thập, Baquet quyết định câu chuyện đủ sức nặng và căn cứ để đăng.
Và điều này xảy ra dù luật sư của Trump là ông Marc E. Kasowitz đã đánh hơi thấy mùi, gửi thư đe dọa kiện Times ra tòa nếu dám xuất bản các tài liệu thuộc sở hữu của Trump khi chưa xin phép.
Trong cuộc phỏng vấn với tờ Post, Baquet chẳng hề tiếc nuối về quyết định của mình. Ông đánh giá cuộc đua vào ghế tổng thống Mỹ là vấn đề quan trọng và cử tri cần được tiếp cận thông tin hoàn thuế mà Trump giấu diếm từ lâu.
Về phần mình, Craig vẫn không hiểu sao nguồn tin lại tin tưởng gửi phong bì cho mình. Rất có thể vì nguồn tin biết chị có kinh nghiệm đưa tin về Phố Wall sau cả thập kỷ làm việc tại Wall Street Journal và Times.
Cũng có thể vì chị đã liên tục khai thác và đưa tin về sự nghiệp kinh doanh của Trump trên Times suốt 9 tháng qua, bao gồm một cuộc điều tra mùa Hè cho thấy các doanh nghiệp của Trump có số nợ lớn gấp đôi con số ông công bố.
Nguồn: soha.vn