Chính sách dần "say bye" xe máy xăng ở Hà Nội và Sài Gòn đang tạo ra cơ hội bùng nổ cho xe máy điện đây này!
Theo số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), đến 2024 cả nước có tận 75 triệu xe máy xăng, trong khi xe máy và xe đạp điện mới chỉ khoảng 3 triệu chiếc thôi - chênh lệch quá trời luôn!
Dù đã có mặt trên thị trường mấy chục năm rồi, nhưng xe điện vẫn chưa đủ "hot" để anh em chuyển đổi. Tuy nhiên, kế hoạch giảm dần phương tiện xăng để hướng tới mục tiêu Net Zero (phát thải carbon bằng 0) vào 2050, kèm theo các chính sách hỗ trợ từ nhà nước có thể là "game changer" cho làng xe điện đấy!
Theo Chỉ thị 20/2025 của Thủ tướng về các nhiệm vụ cấp bách chống ô nhiễm môi trường, từ 1/7/2026, Hà Nội sẽ không cho xe máy xăng lăn bánh trong Vành đai 1. Đầu 2028 mở rộng ra Vành đai 2, và đến 2030 là Vành đai 3 luôn.
Để thực hiện lộ trình này, Hà Nội đang nghiên cứu phương án thu đổi khoảng 450.000 xe máy xăng của người dân sống trong Vành đai 1. Đồng thời cân nhắc giảm lệ phí trước bạ, phí đăng ký xe, và bổ sung quy hoạch các điểm sạc điện cho xe điện và phương tiện năng lượng sạch khác.
Còn bên Sài Gòn cũng không chịu thua! Thành phố đang nghiên cứu phân vùng ưu tiên xe năng lượng xanh, hạn chế xe xăng ở trung tâm và khu vực đặc biệt như Côn Đảo, Cần Giờ (cũ). Theo dự thảo đề án chuyển đổi 400.000 xe máy công nghệ do Viện Nghiên cứu Phát triển TP HCM đưa ra, từ 1/1/2026 sẽ không cho xe máy xăng đăng ký mới trên các app xe công nghệ. Đến cuối 2029 thì cấm hẳn xe xăng tham gia các nền tảng này luôn!
Trước động thái của các thành phố lớn, tâm lý người dùng cũng thay đổi theo. Ông Hoàng Xuân Hùng - chủ cửa hàng xe máy ở phường Bình Trưng, TP HCM - cho biết giờ người mua có xu hướng muốn chọn phương tiện dùng được lâu dài, tránh mua rồi chẳng bao lâu phải đổi. Vì vậy nhiều người đã bắt đầu "ngại" mua xe xăng rồi đó!
Ở Hà Nội, các bạn trẻ cũng đang cân nhắc chuyển sang xe điện, đặc biệt là những người ở khu vực sắp áp dụng quy định hạn chế xe xăng.
Với tín hiệu tích cực này, các hãng sản xuất xe máy điện có thể yên tâm tăng sản lượng rồi! Nhà máy VinFast có công suất thiết kế 250.000-500.000 xe/năm, có thể tăng lên 1 triệu xe/năm. Yadea Việt Nam thiết kế 500.000 xe/năm, Selex Motors 200.000 xe/năm, Dat Bike 100.000 xe/năm, Pega 50.000 xe/năm... Tính ra thì các nhà máy trong nước cơ bản đáp ứng được nhu cầu tăng cao rồi đó!
Không chỉ vậy, các ông lớn như Yamaha, Honda cũng đã tung ra thị trường vài mẫu xe máy điện. Diễn biến này có thể thúc đẩy các hãng khác như Piaggio, Suzuki, SYM... mạnh dạn nhảy vào cuộc chơi trong thời gian tới.
Tuy nhiên, không phải hãng nào cũng đủ "máu" để cạnh tranh đâu nhé!
Ông Hoàng Mạnh Tân, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Sơn Hà, cho rằng các doanh nghiệp xe máy điện không chỉ có cơ hội lớn mà còn đối mặt thách thức không nhỏ. Để phổ cập xe điện cần sự sẵn sàng từ cả nhà sản xuất lẫn người tiêu dùng, kèm đầu tư đúng mức của nhà nước về hạ tầng trạm sạc. "Ngoài việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, doanh nghiệp còn phải hỗ trợ người dùng mua được xe với giá hợp lý" - ông Tân góp ý.
Theo ông Nguyễn Hữu Phước Nguyên, Tổng Giám đốc Selex Motor, sức mua xe điện sắp tới chắc chắn tăng mạnh nên doanh nghiệp phải huy động mọi nguồn lực để mở rộng sản xuất đáp ứng đa dạng nhu cầu. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ sẽ khó tiếp cận vốn để mở rộng, khó cạnh tranh với "ông lớn" nếu không có chính sách ưu đãi từ Chính phủ. "Chưa kể nhiều doanh nghiệp sản xuất xe điện trong nước còn chưa sẵn sàng, chưa có hệ sinh thái đầy đủ. Hậu quả là có nguy cơ xe điện Trung Quốc tràn vào chiếm lĩnh thị trường" - ông Nguyên lo ngại.
Ông Phạm Chinh, chuyên gia thị trường, lưu ý khi chuyển đổi cần đảm bảo quyền lựa chọn của người tiêu dùng. Từ trước tới giờ, mọi người đã quen với thị trường xe xăng cạnh tranh khốc liệt, có nhiều lựa chọn, trong khi xe điện còn ít option và giá khá cao. Ông cũng cảnh báo khả năng giá xe điện tăng lên khi cầu tăng cao, gây bất lợi cho người dùng.
ThS Trần Anh Tùng, giảng viên Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP HCM, góp ý cần có chính sách hỗ trợ tín dụng, trợ giá hoặc khuyến khích tài chính phù hợp để giảm gánh nặng cho người dân ở các thành phố lớn, nơi xe máy vẫn chiếm tỉ lệ cực cao trong tổng số phương tiện cá nhân. Với nhóm xe công nghệ, việc chuyển đổi đòi hỏi xe điện phải đủ bền và tải trọng để chở người, hàng hóa trong thời gian dài. Song song là cải tiến công nghệ pin để rút ngắn thời gian sạc, tránh ảnh hưởng đến số đơn hàng và thu nhập của tài xế.
Xuất hiện hệ sinh thái "ăn theo"
Theo ghi nhận, nhiều quán cà phê, quán ăn đã mở thêm dịch vụ sạc xe điện để hoàn thiện tiện ích thu hút khách và đáp ứng nhu cầu đang tăng lên. Giá sạc dao động 10.000-20.000 đồng/lần, có quán còn miễn phí để "câu" khách dùng các dịch vụ khác.
Bên cạnh đó, thị trường phụ kiện cho xe điện cũng đang hình thành với các món như cáp sạc di động, hộp pin dự phòng, giá treo sạc... được bán trên các sàn thương mại điện tử. Một số start-up công nghệ còn phát triển app giúp tìm trạm sạc gần nhất, quản lý mức pin, dự báo thời gian sạc... Tiện lợi phết đó!
Nguồn: soha.vn