Chị em ơi, nghe tên "Pap smear" có vẻ xa lạ nhưng đây lại là "anh hùng thầm lặng" giúp phát hiện tế bào bất thường và ung thư đấy! Công cụ này được dùng để lấy mẫu tế bào từ cổ tử cung - một vùng cực kỳ quan trọng của cơ thể chị em.
Nói về cổ tử cung thì đây là "cầu nối" giữa tử cung và âm đạo, đóng vai trò như cánh cửa để tinh trùng đi vào tử cung. Nó còn là đường đi của máu kinh hàng tháng và cũng là lối ra cho bé yêu khi chào đời luôn nha!
Cổ tử cung được chia làm 2 phần với 2 loại tế bào khác nhau:
• Cổ trong tử cung: Nằm bên trong, tạo thành "kênh" nối từ tử cung đến âm đạo. Các tế bào ở đây hình trụ, có nhiệm vụ tiết ra dịch nhầy.
• Cổ ngoài tử cung: Phần này bao bọc bên ngoài và nhô ra phía âm đạo. Tế bào ở đây hình vảy, nhìn dưới kính hiển vi giống vảy cá ý!
Plot twist là hầu hết ung thư và tiền ung thư cổ tử cung đều tập trung ở ranh giới giữa 2 loại tế bào này đấy!
Pap smear là gì?
Nói cho dễ hiểu thì Pap smear là công cụ tầm soát siêu xịn để phát hiện tế bào bất thường và ung thư. Nó giúp lấy mẫu tế bào từ cổ tử cung một cách an toàn.
Tầm soát ung thư cổ tử cung quan trọng vô cùng luôn á! Các công cụ xét nghiệm như Pap smear và HPV test giúp phát hiện:
• Các thay đổi của tế bào tiền ung thư
• Sự hiện diện của HPV (virus u nhú ở người)
• Sự hiện diện của ung thư
Fun fact: Xét nghiệm HPV có thể được làm cùng lúc với Pap smear đấy! Các chuyên gia khuyên chị em trên 30 tuổi nên tầm soát bằng cả 2 xét nghiệm này.
Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, số ca tử vong do ung thư cổ tử cung đã giảm hơn 1 nửa trong 40 năm qua. Và công thần chính là... Pap smear!
Làm Pap smear như thế nào?
Bác sĩ thường thực hiện Pap smear trong lúc khám vùng sinh dục và vùng chậu. Một dụng cụ có tên gọi kute là "mỏ vịt" sẽ được đưa vào âm đạo để khám toàn bộ cổ tử cung. Sau đó mẫu tế bào sẽ được lấy bằng bàn chải hoặc que đè lưỡi và gửi đi xét nghiệm.
Mayo Clinic - một tổ chức y tế phi lợi nhuận dẫn đầu thế giới khuyên chị em tránh làm Pap smear khi đang "đèn đỏ" nha! Ngoài ra cũng nên tránh:
• Thụt rửa âm đạo
• Thuốc đặt âm đạo
• Chất diệt tinh trùng
• Quan hệ tình dục trước 2 ngày làm xét nghiệm
Khi nào thì cần làm Pap smear?
Bác sĩ sẽ tư vấn tần suất làm xét nghiệm tùy vào nhiều yếu tố như:
• Tuổi tác
• Tiền sử bệnh
• Có phơi nhiễm với diethylstilbestrol (DES) khi còn trong bụng mẹ không
• Có HIV không
• Hệ miễn dịch có bị suy yếu không
Theo khuyến cáo của các chuyên gia: Chị em từ 21 tuổi nên bắt đầu tầm soát, mỗi 3 năm 1 lần cho đến 65 tuổi. Với chị em trên 30 tuổi thì mỗi 5 năm 1 lần bằng cả Pap smear và HPV test.
Chị em trên 65 tuổi thường không cần tiếp tục tầm soát nữa. Tuy nhiên, nếu có tiền sử ung thư cổ tử cung hoặc có lối sống quan hệ với nhiều bạn tình thì vẫn cần theo dõi tiếp nha!
Đọc kết quả Pap smear thế nào?
Đôi khi Pap smear cho kết quả âm tính nhưng thực tế vẫn có tế bào bất thường - gọi là âm tính giả. Nguyên nhân có thể do:
• Không lấy đủ tế bào
• Số lượng tế bào bất thường quá ít
• Có máu hoặc tế bào viêm "làm loạn"
Kết quả âm tính = tế bào cổ tử cung bình thường, không có gì bất thường. Yay!
Kết quả dương tính = có tế bào bất thường hoặc tế bào ung thư. Lúc này bác sĩ sẽ làm thêm các xét nghiệm như soi âm đạo hoặc sinh thiết để kiểm tra kỹ hơn.
Trong quá trình nội soi âm đạo, cổ tử cung, âm hộ và âm đạo sẽ được khảo sát bằng dụng cụ soi chuyên dụng. Nếu cần, bác sĩ sẽ lấy mẫu mô để sinh thiết và đánh giá chi tiết hơn.
Những điều cần biết về ung thư cổ tử cung
Năm 2016, có khoảng 12,990 ca được chẩn đoán ung thư cổ tử cung tại Hoa Kỳ - con số đáng lo ngại!
Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến ung thư, nhưng nguy cơ lớn nhất chính là nhiễm HPV - virus lây qua đường tình dục và tiếp xúc da. HPV có thể lây qua quan hệ âm đạo, hậu môn, miệng hoặc tiếp xúc da giữa người bình thường và người nhiễm bệnh.
Có hơn 150 loại HPV, trong đó HPV loại 16 và 18 gây ra hầu hết các ca ung thư cổ tử cung. Biến chứng khác của HPV bao gồm mụn cóc hoặc u nhú.
Hiện tại chưa có thuốc chữa HPV, nhưng cơ thể có thể tự đào thải virus. Khi nhiễm kéo dài, nguy cơ ung thư tăng vọt! Không có phương pháp điều trị với mụn cóc liên quan đến HPV và sự thay đổi tế bào.
Trước khi thành ung thư, tế bào cổ tử cung sẽ thay đổi bất thường - gọi là biến đổi tiền ung thư hoặc chuyển sản. Đây là lúc cần phát hiện sớm để kịp can thiệp!
Nguồn: soha.vn