Thỏa thuận TPP đã được "chốt sổ" trong kỳ APEC vừa rồi với cái tên mới toanh CPTPP, đánh dấu màn "glow up" của các nền kinh tế, dần tự chủ hơn thay vì phụ thuộc vào các ông lớn nữa
Hội nghị cấp cao APEC Đà Nẵng vừa qua không chỉ vạch ra "roadmap" hoạt động và phát triển cho diễn đàn này mà còn quyết định "vận mệnh" của thỏa thuận TPP sau khi Mỹ "out" rồi.
Sau nhiều năm ngồi lại "bàn bạc", TPP được 11 nước và Mỹ ký kết năm ngoái nhưng chưa kịp có hiệu lực chính thức. Ba ngày sau khi nhậm chức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết định rút nước Mỹ khỏi TPP, khiến 11 nước kia đứng trước câu hỏi lớn: tiếp tục hay hủy bỏ TPP đây?
Hủy bỏ thì dễ chứ giữ TPP mới là chuyện "hardcore" thật sự.
## Thêm rượu mới nhưng không bỏ rượu cũ
Bên lề hội nghị cấp cao nói trên tại APEC, 11 nước này đã "đồng lòng" duy trì ý tưởng và nội dung cơ bản của TPP, làm định hướng và cốt lõi cho thỏa thuận mới về mậu dịch tự do và liên kết châu lục với tên gọi mới là Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Bình mới không chỉ để đựng rượu cũ mà còn cho cả rượu mới nữa nhé!
Rượu cũ ở đây là những nội dung cơ bản nhất của TPP cũ. Rượu mới ở đây là một số điều chỉnh nhằm vừa nâng cao chất lượng của thỏa thuận vừa tạo điều kiện để "adapt" với tình thế mới là không còn có sự tham gia của Mỹ nữa.
Ở đây thấy rất rõ ý định và quyết tâm của 11 nước này là tiếp tục "keep going" thúc đẩy quá trình tự do hóa thương mại, hợp tác và liên kết ở châu lục, kể cả khi không có Mỹ "chơi chung".
Nhưng đồng thời, các nước cũng muốn tạo điều kiện để Mỹ có thể "comeback" bất kỳ lúc nào mà không bị coi là yếu thế và mất mặt. Tóm lại là, vừa không phụ thuộc vào Mỹ vừa để ngỏ cửa cho Mỹ quay lại.
Cách tiếp cận và định hướng như thế là chuẩn chỉnh và cần thiết, rất nguyên tắc mà đồng thời linh hoạt chứ không cứng nhắc tẹo nào
Qua những phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump ở Tuần lễ Cấp cao APEC Việt Nam liên quan đến việc vận dụng phương châm và khẩu hiệu "Nước Mỹ trên hết" trong quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại, chính trị và an ninh với bên ngoài, có thể đoán được rằng một khi thấy CPTPP có lợi cho Mỹ thì Mỹ sẽ lại "join" thôi.
Ngoài ra, nếu muốn "Giấc mơ Ấn Độ - Thái Bình Dương" trở thành hiện thực thì đối với ông Trump, việc tham gia hoặc ít nhất có mức độ và hình thức hợp tác nào đó với CPTPP sẽ có lợi hơn nhiều so với đứng ngoài hoặc đối nghịch với CPTPP.
## Luồng sinh khí mới có tên CPTPP
Ở Đà Nẵng, CPTPP mới được khởi xướng và 11 thành viên còn lại phải gấp rút hoàn thành nhiều việc để thỏa thuận có thể được sớm chính thức ký kết.
Không còn có sự tham gia của Mỹ, 11 thành viên này đương nhiên không thể duy trì TPP như đã được thỏa thuận rồi.
CPTPP là giải pháp "thỏa hiệp" giúp những bên tham gia vừa có thể tự do giao thương với nhau vừa không bị cản trở hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư song phương của từng bên với Mỹ trong thời gian tới.
Đó chính là điểm "key" buộc các bên phải có "bình mới" và phải có cả "rượu mới lẫn rượu cũ". Chọn bình mới là chuyện dễ còn pha thêm rượu mới mà không làm hỏng rượu cũ mới là chuyện "tricky" đấy.
Không có gì là khó hiểu và cũng không thể "phán xét" được gì khi các nước tham gia CPTPP trong quá trình đàm phán luôn phải để ý đến lợi ích riêng trong quan hệ hợp tác với Mỹ và Trung Quốc.
Không có sự tham gia của Mỹ, CPTPP đương nhiên không thể bằng TPP cũ về phạm vi địa lý, quy mô thị trường, tiềm lực kinh tế và khối lượng trao đổi thương mại.
Chính vì thế, CPTPP phải dùng chất bù cho lượng, dùng hiệu quả thiết thực lâu dài cả trong tương lai, cân bằng cho những hạn chế hiện tại, không phải là thay thế TPP đơn thuần mà là sự "upgrade" TPP lên tầm vóc mới với chất lượng mới.
Giống như APEC, CPTPP sau khi có hiệu lực và được triển khai thực hiện hiệu quả sẽ tạo động lực mới và trở thành chiếc "hàn thử biểu" mới cho mức độ hợp tác và liên kết châu lục
Không ít người trên thế giới cho rằng với việc rút khỏi TPP, Mỹ đã đẩy các đối tác ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương ra xa Mỹ và gần về phía Trung Quốc.
Nguồn: soha.vn