Dù giá nguyên liệu đầu vào 6 tháng đầu năm tăng vùn vụt theo giá thế giới, nhưng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lại đang ở mức thấp nhất trong vòng 5 năm trở lại đây nha...
Trong buổi phỏng vấn với VnEconomy về chỉ số giá tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2021, bà Nguyễn Thị Thu Oanh, Vụ trưởng Vụ Thống kê giá, Tổng cục Thống kê, khẳng định cách tính CPI đang thực hiện hoàn toàn chuẩn không cần chỉnh và phản ánh sát sao biến động giá cả trên thị trường đó nha.
**Sắt thép tăng giá điên cuồng mà CPI vẫn thấp, sao lại vậy? **
6 tháng đầu năm, giá sắt thép trong nước tăng "chóng mặt" nhưng CPI bình quân 6 tháng đầu năm chỉ tăng 1,47% - mức thấp nhất từ 2016 đến giờ. Nghe có vẻ bất ổn không?
Bà Nguyễn Thị Thu Oanh giải thích: "Cách tính CPI của Tổng cục Thống kê theo phương pháp luận quốc tế từ nhiều năm rồi nè. Trước khi công bố CPI tháng 6 và 6 tháng đầu năm, team mình đã thực hiện 3 kỳ điều tra giá thu thập số liệu tại cả 63 tỉnh thành luôn.
Hiện giờ, rổ tính CPI gồm 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu với 752 mặt hàng. Nên là một mặt hàng tăng giá không thể quyết định xu hướng của cả chỉ số CPI được đâu."
Theo tính toán của Tổng cục Thống kê thì dù giá sắt thép có tăng "phi mã" mấy tháng qua, nhưng do quyền số của sắt thép trong rổ CPI chỉ chiếm có 0,4% nên chỉ làm CPI tăng khoảng 0,07 điểm phần trăm thôi.
Hơn nữa, theo cách tính quốc tế, chỉ những sửa chữa nhỏ liên quan bảo dưỡng nhà ở mới được tính vào CPI, còn những sửa chữa lớn làm thay đổi cấu trúc công trình thì không tính đâu nha.
Vì vậy, dù giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở 6 tháng đầu năm tăng 5,03% so với cùng kỳ năm ngoái do giá xi măng, sắt thép, cát sỏi... tăng theo giá nguyên liệu đầu vào, thì cũng chỉ làm CPI chung tăng 0,1 điểm phần trăm thôi.
**CPI thấp vậy thì lạm phát không đáng lo à? **
CPI tháng 1/2021 giảm 0,97% nhưng tính chung quý 1/2021 vẫn tăng 0,29% so với cùng kỳ năm trước. Đến quý 2/2021, CPI tiếp tục tăng 2,67% so với cùng kỳ năm 2020 luôn.
Hiện giá nguyên liệu thế giới nhiều lĩnh vực vẫn tăng mạnh, nên việc nhập khẩu nguyên liệu với giá cao sẽ ảnh hưởng giá thành, chi phí sản xuất, rồi đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước lên cao. 6 tháng đầu năm, chỉ số giá nguyên liệu dùng cho sản xuất tăng 4,79% - mức cao nhất từ năm 2013 luôn á! Đây là chỉ báo rất quan trọng để theo dõi CPI những tháng cuối năm đấy.
**Giá dầu và sắt thép - hai "ông lớn" đáng lo **
Giá dầu Brent thế giới đang giao dịch ở mức 75 USD/thùng. Nếu giá này duy trì đến cuối năm, giá dầu bình quân sẽ tăng khoảng 70% so với năm 2020. Điều này sẽ tác động tới xăng dầu trong nước và có thể làm CPI tăng 1,4 điểm phần trăm so với năm 2020.
Tính đến giờ, qua 10 lần điều chỉnh, giá xăng dầu trong nước 6 tháng qua đã tăng 17%, tác động làm CPI tăng 0,61 điểm phần trăm rồi.
Ngoài giá dầu, giá sắt thép cũng tăng liên tục không ngừng nghỉ. Từ đầu năm đến nay, Việt Nam nhập khẩu 3,4 triệu tấn phế liệu sắt thép, tương ứng 1,4 tỷ USD - tăng 32% về lượng và tăng 115,8% về giá trị kim ngạch so với cùng kỳ năm 2020.
Nhập khẩu sắt thép cũng tăng 4% về lượng nhưng tăng tới 40,8% về kim ngạch so với cùng kỳ. Điều này cho thấy giá sắt thép và nguyên liệu đầu vào đang tăng "crazy" thật sự!
Theo tính toán của Tổng cục Thống kê, chỉ số giá sản xuất nhóm mặt hàng này cũng tăng 30% trong 6 tháng đầu năm luôn.
Mặc dù tăng mạnh, nhưng như trên đã nói, đà tăng giá sắt thép tác động trực tiếp tới CPI không mạnh lắm do quyền số chỉ chiếm 0,4% trong tổng chi tiêu hộ gia đình. Tuy nhiên nó lại có tác động gián tiếp, ảnh hưởng tới chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, từ đó kéo theo đà tăng của các nhóm hàng khác.
Vì vậy, với mặt hàng quan trọng như sắt thép, Tổng cục Thống kê cho rằng cần tăng năng lực sản xuất trong nước, ưu tiên sản xuất nội địa, hạn chế đầu cơ thao túng giá để không ảnh hưởng tiến độ thi công công trình và đầu tư công - động lực tăng trưởng quan trọng trong bối cảnh hiện nay.
**Ngành nông nghiệp cũng gặp áp lực nha! **
Nhóm nguyên liệu dùng cho sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản, sản phẩm chăn nuôi 6 tháng đầu năm cũng tăng khá mạnh, khoảng 15,26% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân là do Trung Quốc tăng cường thu mua thức ăn chăn nuôi làm giá nhập khẩu tăng cao.
Trong khi đó, hơn 80% nguồn thức ăn chăn nuôi của Việt Nam phải nhập khẩu từ bên ngoài nên cần có biện pháp ổn định giá để tháo gỡ khó khăn cho ngành nông nghiệp. Các công ty sản xuất thức ăn chăn nuôi nên tối ưu hóa, sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước thay thế nhập khẩu để giảm chi phí sản xuất.
**Vậy lạm phát có "trượt" khỏi mục tiêu không? **
CPI bình quân 6 tháng đầu năm nay tăng 1,47% so với cùng kỳ năm trước - mức thấp nhất từ năm 2016. Đây là điều kiện thuận lợi, tạo dư địa để kiểm soát lạm phát cả năm 2021 đạt mục tiêu Quốc hội đặt ra.
Tuy nhiên, chúng ta không được chủ quan vì áp lực lạm phát năm 2021 vẫn hiện hữu và sẽ tăng dần từ nay đến cuối năm đó!
Cùng với đà tăng giá của các nguyên liệu dùng cho sản xuất, áp lực tăng giá còn đến từ việc các nước tiếp tục chính sách tiền tệ nới lỏng phục vụ phục hồi kinh tế và việc điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý thực hiện theo lộ trình như dịch vụ y tế, giáo dục cũng sẽ tác động tới chỉ số giá tiêu dùng năm nay. Do đó, các ngành, các cấp không nên chủ quan trong kiểm soát lạm phát nhé!
**Giải pháp nào để kiểm soát lạm phát? **
Để giảm bớt áp lực lạm phát vào cuối năm 2021, kiểm soát bền vững lạm phát năm 2022, các cơ quan chức năng cần theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường các mặt hàng thiết yếu; chủ động điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý đúng thời điểm với liều lượng phù hợp; liên Bộ Công Thương - Tài chính theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu thế giới, sử dụng quỹ bình ổn giá xăng dầu hợp lý để hạn chế mức tăng giá của mặt hàng này đến CPI chung.
Nguồn: soha.vn